tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

De rijkste 10 procent bezit inderdaad twee derde van ons totale vermogen, maar de berekening van het CBS kan beter

De rijkste 10 procent bezit inderdaad twee derde van ons totale vermogen, maar de berekening van het CBS kan beter
Lilian Marijnissen bij het verkiezingsdebat op NPO Radio 1
Bron: ANP

Een hot item tijdens deze verkiezingen is de ongelijkheid tussen arm en rijk. Volgens Lilian Marijnissen neemt de ongelijkheid alleen maar toe en bezit zelfs een hele klein groep, een heel groot deel van ons vermogen.

Lilian Marijnissen zei gisteravond in het verkiezingsdebat van RTL dat de rijkste 10 procent, twee derde van het totale vermogen van Nederland bezit. En volgens Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, klopt dat ook. "De meest recente cijfers die we hebben, komen uit 2019. Het totale vermogen van huishoudens bedroeg toen 1537,5 miljard euro. Daarvan was het bedrag van 919,2 miljard euro in handen van de tien procent meest vermogende huishoudens. Dat is een aandeel van 59,8 procent."

Het berekenen van vermogens in Nederland

Maar hoe wordt berekend hoe vermogend we zijn? De vermogens van alle huishoudens in Nederland worden berekend aan de hand van een duidelijk model. Grof gezegd worden de schulden afgetrokken van de bezittingen, om tot een getal te komen.

"Bezittingen zijn dingen die je kunt verhandelen of consumeren", zegt Simon Toussaint. Toussaint is promovendus aan de Universiteit van Utrecht en doet onderzoek naar de dynamiek van vermogensconcentratie. "Denk bijvoorbeeld aan je huis, spaargeld, aandelen of obligaties. Bij schulden moet je denken aan je hypotheekschuld, studieschuld, leningen of dat soort zaken."

Lees ook

Aandelen in bedrijven

Het zou kunnen dat Marijnissen toch niet helemaal gelijk heeft met haar uitspraken, want volgens Toussaint moet het CBS de getallen bijschaven. Volgens Toussaint valt er namelijk nog een kanttekening te plaatsen bij het onderzoek van het CBS.

"Het is belangrijk te beseffen dat de officiële CBS-cijfers een vermogens-bestandsdeel niet goed meerekenen, namelijk 'het aanmerkelijk belang'. Dat gaat op als je meer dan vijf procent aandelen hebt in een bedrijf, een bv of een familiebedrijf. De marktwaarde daarvan is vaak moeilijk te bepalen en wordt nu nog niet goed meegenomen door het CBS."

Het aanmerkelijk belang wordt door het CBS niet goed meegerekend

Niet onderzoek

Toussaint vindt het belangrijk dat dit vermogens-bestanddeel juist wél wordt meegenomen. "Het is belangrijk, omdat vooral de rijkste mensen zo'n aanmerkelijk belang bezitten." Dus de rijke mensen zijn waarschijnlijk nog rijker dan het CBS denkt, omdat ze stukjes van bedrijven bezitten die niet zijn meegerekend.

Van Mulligen geeft aan dat het aanmerkelijk belang inderdaad niet goed wordt meegenomen in de berekening van het CBS. Volgens hem loopt er op dit moment een onderzoek waarbij het CBS ook dit bestanddeel wil meenemen. Wanneer dit onderzoek wordt gepubliceerd, is nog niet duidelijk.

info

Peilingtrends

Op woensdag 17 maart gaat Nederland naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Op onze speciale pagina Peilingtrends zie je met behulp van overzichtelijke grafieken hoe politici en partijen ervoor staan in de aanloop daar naartoe. Wie is de meest en minst betrouwbare lijsttrekker? Op hoeveel zetels kunnen de partijen rekenen en wat betekent dat voor de coalitievorming?

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant