tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

'Onduidelijk' beleid houdt duurzaam bouwen van huizen tegen, sector wil dat minister met strengere regels komt

'Onduidelijk' beleid houdt duurzaam bouwen van huizen tegen, sector wil dat minister met strengere regels komt
Woonminister Mona Keijzer tijdens een werkbezoek afgelopen zomer
Bron: ANP

Er moeten snel huizen bijgebouwd worden, en volgens de bouwsector kan dat nog een heel stuk duurzamer. Maar woonminister Mona Keijzer lijkt dit niet met beleid te willen ondersteunen. "Verduurzaming wordt onnodig vertraagd door gebrek aan duidelijkheid."

De bouwsector in Nederland is inmiddels al een heel eind in het zo duurzaam mogelijk bouwen van huizen. Veel bedrijven zijn bovendien bereid om nog een stap verder te gaan. Maar ze vinden de overheid daarin niet als partner.

Eén huis per dag bouwen

Trots laat Pim Ketelaars van bouwbedrijf Heijmans de houtskeletbouwfabriek zien die iets meer dan een jaar geleden in Heerenveen is geopend. "We kunnen hier één woning per dag bouwen. Maar we zouden ook kunnen opschalen naar 500 of zelfs 1.000 huizen per jaar."

In de fabriek worden 'volwaardige en betaalbare woningen van duurzaam hout' gemaakt, vertelt de manager duurzaamheid. "De huizen worden in de fabriek helemaal afgebouwd en kunnen vervolgens in 1 dag geplaatst worden."

Duurzame materialen

De bouwsector dacht bij duurzaamheid lange tijd vooral aan energiezuinig bouwen, vertelt hoogleraar duurzaam bouwen aan de TU Delft Andy van den Dobbelsteen. "Maar inmiddels worden ook duurzame materialen steeds belangrijker."

Daarnaast zetten bouwbedrijven volgens hem meer in op 'natuurinclusief' bouwen. Dat betekent dat er bij de bouw van huizen rekening wordt gehouden met de dieren en planten in het gebied waar gebouwd wordt.

'Circulair' bouwen

Ook 'circulair' bouwen wordt belangrijker, dus ervoor zorgen dat materialen opnieuw gebruikt kunnen worden. "Daar zijn we inmiddels best ver mee in Nederland: in de bouw wordt naar schatting al zo'n 90 procent hergebruikt", weet de hoogleraar.

Soms gaat het daarbij om zogenoemde 'laagwaardige' recycling, legt hij uit. "Dan wordt materiaal na sloop bijvoorbeeld hergebruikt in de wegenbouw. Maar er worden ook complete elementen opnieuw gebruikt."

Sector wil dat minister met strengere regels voor duurzame bouw komt

'Wij zijn er klaar voor'

De bouwsector is er volgens Pim Ketelaars helemaal klaar voor om duurzaam en circulair huizen te bouwen. Nu de overheid nog, zegt hij. "Er is veel ruis op dit moment. Ik mis een overheid die een leidende rol neemt om de branche een duurzame richting te geven, in onder andere materialen en energie."

Ketelaars pleit ervoor, net zoals veel collega-bouwers, om de rekenwijze en data voor gebruikte materialen te verbeteren, zodat duurzame woningen eerlijker worden gewaardeerd. Maar de kans dat dit gaat gebeuren lijkt klein, gezien de plannen van minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting.

'Kost meer tijd en geld'

Keijzer zegt dat ze pas op de plaats wil maken wat duurzaamheid betreft. "De woningen die we bouwen, die zijn al heel erg goed, heel energiezuinig", benadrukt de minister.

"Ik wil daar geen extra eisen bovenop hebben, dat kost alleen maar meer tijd en dus ook geld", gaat ze verder. "We moeten er nu vooral voor zorgen dat nieuwe woningen betaalbaar worden, ook voor middeninkomens."

Bekijk ook

Stikstofproblemen

GroenLinks-PvdA-Kamerlid Suzanne Kröger is het niet eens met de minister. Zij ziet ook 'een heleboel redenen' waarom er snel nieuwe huizen moeten worden gebouwd. "Maar de sector geeft aan dat duurzamer bouwen dit helemaal niet in de weg hoeft te zitten."

Ze wijst naar de stikstofcrisis, het overvolle stroomnet en het grote tekort aan vakmensen in de bouw. "Daar liggen de problemen, niet bij duurzaamheid", zegt het Kamerlid.

'Minister trapt op rem'

"Je hebt niet vaak dat vanuit het bedrijfsleven zelf wordt gezegd: 'Kom alsjeblieft met strengere regels, want wij staan er klaar voor en het is goed voor iedereen'", benadrukt Kröger.

"Precies dat gebeurt nu in de bouw: iedereen wil duurzaam bouwen met duidelijke regels", gaat het Kamerlid verder. "Alleen de minister trapt op de rem."

Bekijk ook

'Kortzichtig en dom'

Het idee dat het niet verder aanscherpen van duurzaamheidseisen ervoor zorgt dat er sneller gebouwd kan worden, noemt hoogleraar duurzaamheid Van den Dobbelsteen 'kortzichtig'. Ook hij denkt dat dit niets uitmaakt voor de bouwsnelheid.

De overheid had er volgens hem ook voor kunnen zorgen dat biobased bouwen, dus met biologische grondstoffen als hout, bamboe, hennep en stro, een boost had kunnen krijgen. "Maar dat is niet gebeurd. Ik vind dat gewoon heel dom."

Aanscherping uitgesteld

Terwijl de bouwbedrijven zelf graag zo willen bouwen, hoort Van den Dobbelsteen terug. "Bij de markt is al lang ingedaald dat we deel van de natuur zijn en daar rekening mee moeten houden als we nieuwe huizen bouwen."

De realiteit is volgens hem dat de verduurzaming in de sector nu juist wordt vertraagd door gebrek aan duidelijke wetgeving. Hij noemt de eisen aan bouwmaterialen als voorbeeld: "Deze zouden aangescherpt worden, maar dat is vooralsnog uitgesteld door de minister."

Bekijk ook

Beton beter dan hout?

In de huidige regels staat bijvoorbeeld nog dat hout als bouwmateriaal slechter voor het milieu is dan beton en staal.

"Daar klopt niets van, iedereen voelt dat aan zijn klompen", zegt Van den Dobbelsteen. "Er is ook heel veel protest hierover vanuit de bouwwereld."

'Lef om door te gaan'

Bij Heijmans komen ze er uiteindelijk wel uit, zegt manager duurzaamheid Ketelaars. "Wij zijn een van de grotere bouwbedrijven en hebben genoeg mensen en kennis. En ook het lef om alsnog door te gaan met zo duurzaam mogelijk bouwen."

Maar dat geldt niet voor iedereen in de bouwsector, benadrukt hij tot slot. "Er zijn zo'n 14.000 bedrijven, en vooral voor de kleinere partijen is het lastig als er geen duidelijke regels zijn."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 30.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant