Het is de grootste reddingsactie van natuur ter wereld en Nederland doet er aan mee: het schoonmaken van natuurgebied de Everglades in Florida. En is een flink bedrag mee te winnen. De uitvinder met de beste oplossing krijgt 10 miljoen dollar.

Florida is vier keer groter dan Nederland, heeft 20 miljoen inwoners, 30.000 meren en een enorm drinkwaterprobleem. Want de Everglades, de moerasgebieden in het zuiden, zitten vol met fosfaten, afkomstig uit kunstmest en wasmiddelen.

Hier liggen de Everglades in Florida

Snel oplossing nodig

"Ons grootste meer is al voor 90 procent vervuild, het water is helemaal groen van de algen", zegt Loren Parra van de Everglades Foundation. "Er moet echt snel een oplossing komen, want een op de drie inwoners van Florida krijgt zijn drinkwater uit de Everglades. Het probleem is inmiddels zo groot dat de gouverneur deze zomer de noodtoestand heeft uitgeroepen."

Florida's hoop is nu gevestigd op de vier waterwetenschappers die de finale van de George Barley Prize hebben gehaald, de grootste waterprijs ter wereld. De wedstrijd begon in 2016 met maar liefst honderd deelnemers. Twee van de vier overgebleven deelnemers komen uit Nederland.

Nederlanders in finale

Het Friese onderzoeksinstituut Wetsus staat in de finale met een speciale filtertechniek. "We hebben kleine ijzerkorrels ontwikkeld die de fosfaatdeeltjes uit het oppervlaktewater halen. Daardoor krijgen algen geen kans om te groeien want die leven van fosfaat", zegt onderzoeker Leon Korving van Wetsus. "Zo maken we het water schoon."

De andere finalist is Greenwater Solution, geleid door de Nederlander Koos Baas. Met zijn filtertechniek haalt hij fosfaat uit het water, waarna het fosfaat kan worden hergebruikt als kunstmest. Het systeem komt behoorlijk overeen met dat van Wetsus. Sterker, Baas financiert ook onderzoek bij Wetsus. "Je kunt ons eigenlijk beschouwen als twee boten van hetzelfde team in een zeilrace", zegt Baas. "We kijken welke aanpak met welk materiaal het beste werkt."

Natuurlijk gaan we voor de hoofdprijs, maar we willen vooral dat de natuur wint.

Uiteindelijk moet de natuur winnen

Is dat niet vreemd, een finale waarin de kandidaten samenwerken? Voor deze wereldverbeteraars niet. "We willen allemaal dat de wereld opknapt", zegt Miriam Kuiper van Wetsus. "Dus we zien elkaar niet als tegenstander."

"De oplossing die we hier ontwikkelen kan over de hele wereld voor schoon drinkwater zorgen. Ik wil dat de natuur, zoals die nu is en waarvan ik heb genoten met buitenspelen, voor iedereen intact blijft. Natuurlijk gaan we voor de hoofdprijs, maar we willen vooral dat de natuur wint."

De techniek die in Lake Yessup de meeste fosfaat op de goedkoopste manier verwijdert, wint de prijs van 10 miljoen dollar. En de wetenschappelijke eer, want de winnaar gaat aan de slag om heel Florida fosfaatvrij te krijgen.

Tv-reportage EenVandaag: Nederlandse bedrijven moeten de Everglades redden

Interesse vanuit Nederland

Vanaf mei 2020 moeten de vier finalisten van de George Barley Prize 14 maanden lang een proefinstallatie in Florida laten draaien bij Lake Yessup. Ook waterschappen in Nederland hebben interesse in de technieken die nu in Amerika worden getest. "Blauwalg is ook in Nederland een probleem", zegt Harrie Menning van waterschap Aa en Maas. "Om de diversiteit te stimuleren hebben we verregaande technieken nodig en innovatie is dus erg belangrijk."