radio LIVE
meer NPO start

Met een krijtstreep begin je niks tegen mieren in huis: dit werkt wel

Met een krijtstreep begin je niks tegen mieren in huis: dit werkt wel
Mieren op een stuk brood
Bron: Pexels

De zon schijnt weer en dat betekent niet alleen gezellig barbecueën en ijsjes eten, maar ook mieren. Dé manier om de kriebelige beestjes tegen te houden? Volgens het internet: stoepkrijt. Maar experts denken er anders over.

Eén streep zou genoeg zijn om een hele rij mieren stop te zetten. Handig bij het kamperen, in de tuin of als je de insecten buiten huis wil houden. Maar waar het op internet als dé hack tegen mieren wordt gebracht, is dat volgens experts net iets te mooi om waar te zijn.

Geurspoor onderbroken

De theorie achter deze methode om mieren te bestrijden, is dat het krijt een geurspoor onderbreekt. Dat geurspoor gebruiken de mieren om naar eten te komen, vertelt hoogleraar entomologie Marcel Dicke.

"Mierennesten hebben allerlei scouts, die verkennen de omgeving. Als die een plek vinden die interessant is, omdat er een voedselbron is, dan nemen ze een beetje voedsel mee naar het nest." Onderweg terug naar het nest leggen ze telkens een stukje van een feromoon, een klein molecuul, neer.

'Klein duimpje'

Daarmee maken de mieren een pad. Hoogleraar Dicke: "Een beetje zoals klein duimpje dat deed met broodkruimeltjes, doen zij dat met een geursignaal." Dat geursignaal is overigens voor mensen niet te ruiken, omdat onze neus niet scherp genoeg is.

"In het nest vertellen ze de anderen dat er iets heel erg interessants is. Dan lopen er een aantal mee naar die voedselbron. Die leggen ook langs dat bestaande spoortje nog meer van het geurspoor." Dat geurspoor wordt steeds groter. "Dat is eigenlijk de richtingaanwijzer", legt Dicke uit. "Hoe meer van het geurspoor er is, hoe sterker de reactie van de mieren is om hem te volgen."

info

Podcast

De rubriek 'Feit of Fictie?' is nu ook te beluisteren als podcast.

Pad verstoren

Dat geurspoor gebruiken de mieren dus om elkaar naar de juiste plek te leiden, maar het kan verstoord worden. Dicke: "Dat kan doordat een dier langsgelopen is, een voetafdruk op het spoor is gekomen of de grond is omgewoeld. Dan zijn ze even in verwarring."

"Maar als het een heel sterk signaal is van 'er is daar wat te halen', dan gaan ze om de verstoring heen zoeken tot ze het spoor weer opgepakt hebben. Dan leggen ze het spoor daar dus naartoe."

Onderbreekt krijt?

Maar verstoort stoepkrijt dan ook dat geurspoor? Zeker, zegt mierenexpert Peter Boer. De mier komt dan een 'vreemde geur' tegen en weet niet wat hij moet doen. Dat zegt ook Dicke: "Ze zijn even in verwarring."

Maar dat betekent niet dat het effectief is om ze hier mee te bestrijden. "Mieren hebben een heleboel verkenners", legt Boer uit. "Die gaan op zoek naar allerlei kanten, tot ze het oude geurspoor weer vinden. Dan geven ze in no-time in het nest door hoe er gelopen moet worden."

Bekijk ook

'Geen definitieve oplossing'

Het is dan ook niet mogelijk om de mieren op te sluiten met krijt. "Zelfs al maak je er een vierkant omheen. Ze gaan er gewoon overheen en ze vinden het eigen spoor terug. Dit is dus geen definitieve oplossing."

Boer gebruikt stoepkrijt dan ook niet om mieren tegen te houden, maar voor onderzoek in zijn eigen achtertuin. "Stoepkrijt gebruik ik bijvoorbeeld om te kijken wat de strijd is tussen mieren onderling. Dus de territoria die mieren hebben, markeer ik met stoepkrijt. Daar talen ze gewoon niet om. Daar lopen ze helemaal overheen", aldus Boer.

Wat dan wel?

"In het algemeen probeert men van alles en nog wat uit. Het helpt altijd maar tijdelijk of helemaal niet", zegt Boer. Toch zijn er wel oplossingen, volgens de mierenexpert. Al maakt het wel uit of de mieren binnen of buiten lopen.

Binnen is het eenvoudig. "Je kunt het beste een heel spoor schoonwassen zodat het helemaal weg is", zegt Dicke. Dat kan heel simpel met zeep en water. "Dat is veel effectiever." De verdwaalde mieren kan je dan gewoon buiten zetten.

Bekijk ook

Andere tips

Verder valt het ook te voorkomen. "Van een mierenstraat afkomen kan door te zorgen dat ze überhaupt niks in huis te halen hebben. Zorg dat je eten goed is opgeruimd en luchtdicht is afgesloten. Leeg regelmatig je vuilnisbak", zegt mierenconsulent Jitte Groothuis.

Het kan ook helpen om anders te denken. "Geef ze op een andere plek wat lekkers. Dan droogt het geurspoor naar binnen vanzelf op. Je kunt ze achterin de tuin bijvoorbeeld fruitresten aanbieden."

'Buiten kan je niks doen'

Buiten is het een ander verhaal, volgens Boer. "Buiten spelen zoveel andere factoren, daar heb je geen stabiel klimaat zoals in huizen. Daar helpt het echt niet. Buiten kan je niks doen." Sommige mensen proberen daar de mieren met kokend water te bestrijden, zegt Boer. Maar dat werkt ook niet. "Er gaan er een heleboel dood, maar zo'n mierennest onder de stoeptegels daar zitten zo'n 1.000, 2.000 mieren. Als je daar heet water overheen gooit dan gaan er misschien 100 of 200 dood. Je moet er gewoon mee leren leven, niet aan ergeren."

Het geurspoor verdwijnt binnen en buiten overigens uiteindelijk vanzelf. Als het voedsel op is, gebruiken steeds minder mieren het spoor en verdampt het uiteindelijk.

Wat is het nut van de mier?

En helemaal zonder de mier, moeten we ook niet willen. "Mieren zijn ongelooflijk nuttige beesten", zegt mierenconsulent Jitte Groothuis. "Ze ruimen bijvoorbeeld afval op. Maar ze verplaatsen ook zaden van een heleboel planten." Volgens Groothuis zitten op sommige zaden zogenoemde 'mierbroodjes'. De mieren eten die broodjes dan op en laten de zaden achter. "Op die manier kunnen planten zich verspreiden."

"Mieren graven en daarbij worden er mineralen en andere voedingsstoffen door de bodem verplaatst. Maar ook zorgen mierennesten ervoor dat de grond belucht wordt. Dat is ook heel gunstig voor veel planten die daarin willen groeien."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt

Wat 'eenheid van kabinetsbeleid' is en waarom politiek Den Haag dat zo belangrijk vindt
Asielminister Marjolein Faber en premier Dick Schoof bij het Kamerdebat over de lintjesaffaire
Bron: ANP

'Eenheid van kabinetsbeleid': voor en tijdens het Kamerdebat over de lintjesaffaire gaat het er veel over. Meerdere politici vinden dat minister Marjolein Faber aan deze eenheid morrelt. Maar wat betekent het precies? "Ze moeten met één mond spreken."

Afgelopen weekend werd duidelijk dat minister Marjolein Faber van de Asiel en Migratie weigert te tekenen voor koninklijke onderscheidingen voor vrijwilligers die zich hebben ingezet voor vluchtelingen en asielzoekers. Als oplossing zullen premier Dick Schoof en minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark hun handtekening zetten. Maar volgens critici staat de 'eenheid van kabinetsbeleid' hierdoor op het spel.

Met één mond spreken

Het kabinet moet met één mond spreken, legt politiek commentator Joost Vullings uit. Dat is volgens hem een van de kernwaarden van het Nederlands staatsbestel. "Je moet het eigenlijk zo voor je zien: je mag als minister best je eigen mening hebben, maar die bespreek je dan alleen in de ministerraad met alle ministers achter gesloten deuren."

"Maar als er dan uiteindelijk een besluit wordt genomen, dan sta je daar met z'n allen achter en draag je dat ook uit", gaat hij verder. "Want anders heb je als kabinet natuurlijk buitengewoon weinig gezag als vervolgens iedere minister alsnog zijn eigen mening gaat geven. En dat is dus hier het geval."

Niet de eerste keer

Toch is het niet voor het eerst dat een minister uitspreekt dat hij of zij het niet eens is met de rest van het kabinet. Zo keerde Mona Keijzer, toen nog staatssecretaris van Economische Zaken, zich in 2021 tegen een in de ministerraad genomen besluit over het coronatoegangsbewijs. Zij stapte uiteindelijk niet zelf op, maar werd ontslagen door toenmalig premier Mark Rutte: een uitzonderlijk besluit.

Het Kamerdebat vandaag gaat dan ook niet alleen om een eventueel excuses van minister Faber, maar ook om leiderschap van premier Schoof, vertelt Vullings. "Het is de bedoeling dat hij tegen zijn minister zegt: 'Luister, wij willen dat deze lintjes worden uitgedeeld aan die mensen. En we willen ook dat iedereen dat uitdraagt en er niet één iemand zegt het er niet mee eens te zijn.'"

Bekijk ook

'Kabinet is als voetbalteam'

Partijleider Mirjam Bikker van de ChristenUnie vergelijkt het kabinet met een voetbalteam. "Als je gaat spelen in verschillende stijlen, wordt het geen wedstrijd. En een belangrijke regel is: het kabinet regeert, en gaat als het goed is aan de slag met wetsvoorstellen, en de Kamer controleert."

"Maar als de ene minister zegt 'ik vind het een goede wet' en de andere 'ik vind het een slechte wet', dan kan de Kamer dat niet meer controleren", benadrukt ze over het belang van 'eenheid van kabinetsbeleid'. "Wat je persoonlijk op een verjaardag vindt, is tot daaraan toe. Maar als minister spreek je dezelfde woorden als je collega's, want je bent het met elkaar eens."

'Niet alleen excuses, ook tekenen'

Ook GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans is niet te spreken over de huidige situatie. Volgens hem is eenheid juist nu nodig. "Kijk eens in wat voor tijd we leven: op 2 uur vliegen is er een oorlog gaande, vandaag kondigt Trump handelsmaatregelen aan die Nederland hard kunnen raken", somt hij op. "Dan moet je een eensgezind landsbestuur hebben en dat hebben we niet, ze maken alleen maar ruzie."

Het is volgens hem dan ook belangrijk dat Faber niet alleen haar excuses aanbiedt, maar ook zelf de aanvragen voor de lintjes ondertekent. "Dat moet ze beloven, want dat is dan eenheid van kabinetsbeleid. En dat ze iedere volgende aanvraag - die ongetwijfeld zal komen - ook zal tekenen. Daarmee herstel je het vertrouwen in het democratisch stelsel."

Bekijk ook

Herhaling voorkomen

Chris Stoffer van de SGP sluit zich hierbij aan en benadrukt hoe belangrijk die eenheid is. "Het is altijd zo geweest en zie in wat voor rommeltje we nu terechtkomen." Daarom vindt hij het ook belangrijk dat premier Schoof uiteindelijk toch aanwezig is bij het Kamerdebat. "Het gaat nu over het hele kabinet", zegt Stoffer. "Hij moet ingrijpen en zorgen dat het niet nog een keer gebeurt."

Ook Vullings ziet dat alle ogen nu op de premier gericht zijn, zegt de politiek commentator tot slot. "Vijf lintjes zijn misschien een kleine kwestie, maar als je nu niet optreedt, dan kan het nog een keer gebeuren."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Hoe kan Nederland minder afhankelijk worden van Amerikaans gas? Greenpeace en gasbedrijven komen er niet uit

Hoe kan Nederland minder afhankelijk worden van Amerikaans gas? Greenpeace en gasbedrijven komen er niet uit
Greenpeace-directeur Andy Palmen en voorzitter Gerda Verburg van Element NL
Bron: EenVandaag

Moeten we de kleinere gasvelden in Nederland wel of niet verder aanboren nu Amerika zich steeds meer afkeert tegen Europa? Volgens de industrie is er geen twijfel mogelijk, maar milieubewegingen zijn fel tegen gaswinning onder de Noordzee en op land.

Nederland wil sinds de oorlog in Oekraïne niet meer afhankelijk van Rusland zijn voor gas. Voor de import werd steeds meer vertrouwd op de VS. Maar door de 'America first'-houding van president Donald Trump is de vraag nu of Nederland zelf meer gas in eigen land moet gaan winnen.

Afhankelijkheid gas

Volgens voorzitter Gerda Verburg van Element NL, de belangenorganisatie voor olie- en gasbedrijven, kunnen we niet anders: Nederland moet het eigen gas in de kleine gasvelden verspreid door ons land gaan winnen. "We kunnen voorlopig nog helemaal niet van het gas af."

"Nederland is op dit moment voor 38 procent zelfvoorzienend", vult hoogleraar energie aan de TU Eindhoven David Smeulders aan. Nederland leunt nu voor meer dan een derde op gas uit eigen bodem. En dat moet volgens hem blijven groeien.

'Strategisch denken'

"Als we nu geen nieuwe investeringen doen en geen vergunningsprocedures opstarten, dan vergroten we onze afhankelijkheid van landen als Noorwegen, Qatar en Amerika." Zonder maatregelen zal de gasproductie namelijk in 2035 stoppen, legt Smeulders uit.

Verburg beaamt dit. Ook zij vindt dus dat Nederland onafhankelijker moet worden. "Je moet strategisch kijken: van wie wil je afhankelijk zijn? Het heeft ontzettend veel geld gekost om van Russisch gas af te komen. En nu zijn we voor de import erg afhankelijk van de Verenigde Staten", zegt ze.

Bekijk ook

info

'Eigen' gas voor 5 jaar

Jaarlijks verbruiken huishoudens en de industrie in Nederland zo'n 30 miljard kuub gas. Verspreid over zo'n 500 kleine gasvelden is er in Nederland nog een kleine 200 miljard kuub te vinden. De kleinere velden op land zijn goed voor zo'n 60 tot 70 miljard kuub, onder de Noordzee is nog zo'n 100 miljard kuub te vinden. Áls alles winbaar is, hebben we in Nederland voor ruim 5 jaar eigen gas.

Zo snel mogelijk afbouwen

"Natuurlijk is het zorgelijk wat er gebeurt in Amerika", zegt Greenpeace-directeur Andy Palmen over de politieke situatie in de VS. Maar, meer gaan pompen in eigen land is volgens hem niet de oplossing. "Je moet juist zo snel mogelijk gaan afbouwen en niet dat kleine beetje gas dat uit de Nederlandse grond komt nog halen."

"Het echte antwoord is isoleren, van het gas af", vindt Palmen. Ook zegt hij dat we moeten oppassen met terugvallen in 'oude reflexen'. "Niemand beweert dat het vandaag of morgen moet, maar het moet wel zo snel mogelijk."

Gaswinning

Smeulders is het deels eens met de uitspraken van de Greenpeace-directeur. "Het beste is natuurlijk om helemaal geen aardgas meer te verbranden. Maar we hebben nog tot 2045 gas nodig, op zijn minst. De vraag is dan: haal je het uit je eigen velden of ga je het inkopen in een land ver weg?"

De vraag stellen, is hem beantwoorden. "Als wij het in onze eigen velden 'offshore' oppompen, is het vijf keer minder vervuilend, onshore zelfs tien keer. Simpelweg omdat LNG uit landen als Qatar en Amerika aangevoerd moet worden. Dat kost veel energie, het is een significant aandeel CO2-uitstoot."

Bekijk ook

Eigen gas schoner?

Ook is volgens Verburg ons eigen gas schoner dan LNG, geïmporteerd gas. "Dat moet namelijk getransporteerd worden en dat is erg vervuilend. Maar ook de productie ervan." Ze zegt dat het oppompen van eigen gas juist kan bijdragen aan het halen van de gestelde klimaatdoelen.

"Het klimaatakkoord moet wereldwijd gehaald worden, daar kan je best zorgen over hebben. Het betekent alleen maar dat je je mouwen moet opstropen en er harder aan moet werken. Nou, wij zijn daartoe bereid."

'Een vals frame'

Hoewel Palmen niet ontkent dat eigen gas schoner is, is het niet het minst vervuilend. "Dat is is wel echt een vals frame. Als je kijkt naar het gas dat we uit Noorwegen halen, dan is ons eigen gas meer vervuilend."

Het is daarom volgens hem geen valide argument, ook wegens de klimaatdoelen die gesteld zijn in Parijs. "Ga niet door met die gasverslaving. We halen onze eigen doelen al niet, dus minister Hermans moet echt aan de bak en gaan afbouwen."

Bekijk ook

Goed voor de schatkist

Een ander belangrijk punt dat wordt aangemerkt voor het oppompen van eigen gas, is dat het onze eigen economie zou stimuleren. "Van elke euro die je hier investeert, gaat 70 procent naar de eigen schatkist", zegt Verburg.

"Als je alles moet importeren heb je iedere keer de kosten en loopt er niets in de schatkist." Ook denkt ze dat het de energierekening van de consument kan helpen. "Want dan zou de staat miljarden extra inkomsten hebben."

'Onzin'

"Dat is echt onzin", zegt Palmen stellig. "Het gaat alleen maar naar aandeelhouders van gasbedrijven."

Het geld dat we volgens Verburg kunnen winnen met oppompen in eigen land stelt niet veel voor volgens Palmen. "Het is niet voldoende om onze economie te laten draaien."

Bekijk ook

Een marathon, geen sprint

Ook Smeulders nuanceert de effecten op de energierekening. "De prijs zal echt niet veranderen, dat wordt op de wereldmarkt bepaald." Toch zegt hij ook: Nederlands gas levert de staatskas miljarden euro's aan inkomsten op.

Om die reden vindt de hoogleraar het verstandig nieuwe velden aan te boren. De milieuschade is volgens Smeulders bovendien beperkt. "Verduurzamen is een marathon en geen sprint, je moet dat zo verstandig mogelijk doen."

Prioriteiten stellen

Maar Greenpeace-directeur Palmen blijft inzetten op de energietransitie. Het is een kwestie van prioriteiten, zegt hij.

"De overheid moet bepalen wat de prioriteit heeft. We moeten echt die energietransitie versnellen, en niet elke keer een excuus zoeken om toch maar weer door te blijven gaan."

Betrokkenheid van de staat

Morgen debatteert de Kamer over toekomstige plannen rondom het inzetten van meer kleine gasvelden. Wat er ook gebeurt, volgens Smeulders is het in elk geval belangrijk dat de staat betrokken blijft bij winningen.

"Ik denk dat het belangrijk is dat de overheid een signaal afgeeft dat het prioriteit heeft. Het is belangrijk dat de Nederlandse staat betrokken blijft, en niet zo dat allerlei bedrijven met ons gas aan de haal gaat."

Nederland moet minder afhankelijk worden van Amerikaans gas, maar hoe? Greenpeace en gasbedrijven komen er niet uit

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant