radio LIVE
meer NPO start

Met alleen vaccins komen we er niet, ook medicijnen blijven nodig in de strijd tegen corona

Met alleen vaccins komen we er niet, ook medicijnen blijven nodig in de strijd tegen corona
Ook de apotheker zal in de strijd tegen corona nog een taak houden
Bron: ANP XTRA

Alle ogen zijn gericht op de vaccins die ons moeten helpen corona te verslaan. Toch wordt er intussen ook nog druk gewerkt aan medicijnen tegen COVID-19. En ook al is straks een groot deel van ons land gevaccineerd, die medicijnen blijven hard nodig.

"Afgelopen jaar werkte ik intensief samen met artsen van de intensive care. Het ziekenhuis lag vol met mensen die ernstig ziek waren door het coronavirus. Veel patiënten overleden, we hadden geen idee hoe we hen konden helpen. Er waren geen medicijnen, er was geen behandeling."

Strijd zonder wapens

Aan het woord is klinisch farmacoloog Koos Dijkstra van Amsterdam UMC. Hij herinnert zich nog goed de strijd zonder wapens die hij en zijn collega's moesten voeren tijdens de eerste coronagolf. En nog steeds worden sommige mensen heel ziek door corona en liggen de ziekenhuizen vol. Toch is er inmiddels veel meer bekend over het ziektebeeld en over de schade die corona in het lichaam aan kan richten.

"We weten dat een aantal bestaande geneesmiddelen ook werkt tegen COVID-19, bijvoorbeeld het reumamedicijn tocilizumab", vertelt Dijkstra. "Dat zorgt ervoor dat het coronavirus zich niet ongebreideld kan vermenigvuldigen in het lichaam."

Lees ook

Bestaande geneesmiddelen tegen COVID-19

Dan is er ook nog dexamethason, een ontstekingsremmer die al vele jaren wordt ingezet voor uiteenlopende aandoeningen zoals allergieën, reuma en astma. Dat geneesmiddel blijkt ook bij coronapatiënten die zuurstof toegediend krijgen of aan de beademing liggen, een positief effect te hebben.

Al kunnen ze dus helpen, werken deze bestaande middelen niet heel gericht, en ook niet bij elke patiënt even goed. Over de hele wereld worden daarom op dit moment, naast nieuwe vaccins, ook medicijnen ontwikkeld die specifiek tegen het coronavirus kunnen worden ingezet. Er lopen meer dan 800 onderzoeken, waarvan ongeveer een kwart naar vaccins: de rest richt zich allemaal op geneesmiddelen.

Lees ook

Twee soorten medicijnen nodig

In de strijd tegen corona zijn twee soorten medicijnen belangrijk. Antivirale medicijnen moeten voorkomen dat het coronavirus zich door het lichaam kan verspreiden als iemand besmet is geraakt. Anderen medicijnen worden juist ontwikkeld om de symptomen te kunnen bestrijden wanneer iemand al volop ziek is.

Onder meer farmareuzen Regeneron, Eli Lilly en GlaxoSmithKline zijn volop bezig met medicijnonderzoek. Ook Pfizer, dat in samenwerking met het Duitse Biontech al vooropliep bij de vaccinontwikkeling, is bezig met een antiviraal middel tegen COVID-19.

Pfizer: 'Eind dit jaar hopelijk effectief coronamedicijn'

"We hopen eind van het jaar een effectief coronamedicijn te hebben", zegt medisch directeur Marc Kaptein van Pfizer Nederland. "Het gaat om een antiviraal geneesmiddel waarmee zowel de duur als de ernst van de infectie aanzienlijk gereduceerd zou kunnen worden."

Kaptein denkt dat dit nieuwe medicijn ook bij andere coronavirussen kan werken. "Dat zou heel belangrijk kunnen zijn bij een eventuele volgende epidemie. We weten uit het verleden dat het daarbij vaak om coronavirussen gaat." Wat zo'n medicijn gaat kosten laat Kaptein voorlopig nog in het midden.

Video: voorbereiden op nieuwe pandemie is nodig, zegt viroloog Koopmans

Het is een jaar geleden dat corona ons land op zijn kop zette. Maar al komen we langzaam uit deze crisis, er is de komende jaren een reële kans op een nieuwe pandemie. Dat zegt viroloog Marion Koopmans: "We moeten nu nadenken over de toekomst."

Potentieel wondermiddel

Het afgelopen jaar passeerden veel bestaande medicijnen de revue als potentieel 'corona-wondermiddel'. Onder meer de malariamedicijnen chloroquine en hydroxychloroquine, het anti-schurftmiddel ivermectine en verschillende voedingssupplementen zoals zink of vitamine D. Maar vooralsnog blijken ze geen van allen afdoende te werken. "Er zit duidelijk een psychologische component achter dit soort hypes", zegt farmacoloog Koos Dijkstra.

"De schrik en onmacht is groot bij zo'n wereldwijde uitbraak van een onbekend virus. Daarom wordt begrijpelijkerwijs alles wat ook maar in de verste verte effect lijkt te hebben gauw omarmd als mogelijk redmiddel." Het is volgens Dijkstra lastig balanceren tussen alles gebruiken wat lijkt te werken en gedegen onderzoek afwachten. "Maar zonder goede studies kun je nooit zeggen of een geneesmiddel écht iets doet tegen de ziekte. En vaak wordt over het hoofd gezien dat elk medicijn wel bijwerkingen geeft. Zomaar van alles voorschrijven is echt niet ongevaarlijk."

Lees ook

'Niet of-of maar en-en'

Op de vraag of medicijnen straks nog wel nodig zijn als een groot deel van de bevolking is gevaccineerd kan ziekenhuisapotheker Dijkstra duidelijk zijn: "Jazeker, mensen zullen nog steeds ziek worden, bijvoorbeeld omdat ze door een andere ziekte niet ingeënt kúnnen worden."

"Daarnaast zal er altijd een groep zijn die zich niet wil laten vaccineren. En er is ook het risico op mutaties die resistent zijn tegen de bestaande vaccins. Als er dan weer meer mensen ziek worden wil je die goed kunnen behandelen. Het is dus niet of-of, maar en-en."

Bekijk hier de tv-reportage over dit onderwerp.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Kun je jongeren digitaal beschermen door al hun gegevens te wissen? 'Niet hoe het internet werkt'

Kun je jongeren digitaal beschermen door al hun gegevens te wissen? 'Niet hoe het internet werkt'
De populaire videoapp TikTok op een smartphone
Bron: ANP

NSC en ChristenUnie pleiten voor een zogenaamde rode knop om jongeren digitaal beter te beschermen. Waarmee met één druk op de knop, al jouw online gegevens in één keer worden verwijderd. De vraag is of dat gaat werken.

Jongeren moeten beter beschermd worden op het internet. Dat is de boodschap die Don Ceder van de ChristenUnie en Jesse Six Dijkstra van NSC aan de Tweede Kamer duidelijk willen maken. "Voordat je achttien bent, zijn er verschillende online profielen van je gemaakt."

Cookies slaan alles op

"Onze persoonlijke gegevens worden opgeslagen door cookies', zegt Lotje Beek, beleidsadviseur bij Bits of Freedom. "Cookies zijn een soort bestandjes die op een website zitten, en vervolgens vanaf de website terug gaan naar je computer'', legt ze uit. "Hierdoor houden ze bij wat jij online doet, op welke dingen je klikt, en voor hoelang."

"Deze informatie wordt vervolgens opgeslagen door bedrijven zoals Meta en Google. Op basis hiervan schetsen ze jouw persoonlijk profiel", vervolgt Beek. "Ze weten hierdoor precies welke boodschap ze aan jou kunnen meegeven, bijvoorbeeld om iets te kopen op het internet. Hierdoor verlies je de autonomie."

Bekijk ook

Persoonlijke online profiel

"Middels een online profiel kunnen bedrijven jou opdelen in bepaalde categorieën", vertelt cyberexpert Dave Maasland. "Bijvoorbeeld op interessegebied, leeftijdscategorie en of je man of vrouw bent. Dat kan heel gedetailleerd gaan."

"Maar dat gebeurt niet alleen via cookies", maakt hij duidelijk. "Ook je mobiele apparaat slaat informatie op. Het belangrijkst is dat mensen beseffen dat als je digitale voetsporen achterlaat, je snel persoonlijke informatie vrijgeeft."

Kansongelijkheid voor jongeren

Volgens NSC en ChristenUnie kunnen digitale profielen negatieve gevolgen hebben en leiden tot kansenongelijkheid. Ook beleidsadviseur Beek kan zich hierin vinden. "Vacatures voor mannelijke beroepen worden voor 90 procent vaker aan mannen laten zien, blijkt uit onderzoek van het College van de Rechten voor de Mens. Vrouwen zien weer vaker vacatures voor kappersopleidingen, waardoor zij vacatures als monteurs bijvoorbeeld missen. Dit levert minder kansen op en verdeelt de samenleving."

Ook cybersecurity-expert Maasland ziet problemen. "Als eenmaal iets op het internet staat, zal deze informatie niet snel verdwijnen. Bijvoorbeeld fanatieke berichten over je voetbalclub, of een boze reactie naar een leraar, die kunnen later altijd weer opduiken. Tijdens een ruzie of een sollicitatie bijvoorbeeld," legt hij uit.

Bekijk ook

'Niet hoe het internet werkt'

Precies hier zit volgens Maasland ook de crux. "De informatie op het internet staat altijd ergens opgeslagen, zelfs met een mooie rode knop. Hoe graag we ook een makkelijke oplossing willen, dit is niet hoe het internet werkt."

Desondanks vinden beide experts het goed dat NSC en ChristenUnie dit onderwerp onder de aandacht brengen. "Jongeren moeten beter beschermd worden op het internet, maar we moeten in deze fase vooral kijken naar de voorkant," vervolgt Maasland. "Kinderen moeten weten dat het belangrijk is om na te denken wát je plaatst op het internet. De oplossing zit in meer educatie en mediabewustzijn. Niet bij een magische knop."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom 'lintjesdrama' van minister Faber tot veel frustratie leidt bij Kamerleden, volgens politiek commentator Joost Vullings

Waarom 'lintjesdrama' van minister Faber tot veel frustratie leidt bij Kamerleden, volgens politiek commentator Joost Vullings
Minister Marjolein Faber na afloop van het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer
Bron: ANP

Een motie van wantrouwen dreigt voor PVV-minister Faber in de Tweede kamer. Ze weigert haar excuses aan te bieden voor het niet tekenen van vijf voordrachten voor lintjes. Morgenochtend moet de minister zich verantwoorden tijdens een debat.

Minister Marjolein Faber vindt dat het werk van de oud-vrijwilligers van het COA, die werden voorgedragen voor een lintje, haaks staat op haar migratiebeleid. Tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer spraken veel Kamerleden daar schande van. Meerdere oppositiepartijen dreigen het vertrouwen in haar op te zeggen.

'Dat moet je niet politiek maken'

"En ik wil er alles aan doen om het tij te keren. Om de komst van zoveel mogelijk nieuwe asielzoekers en vreemdelingen naar Nederland te minimaliseren", zei ze dinsdag tijdens het vragenuur. "Dat signaal heb ik willen geven toen ik besloot de toekenning van lintjes niet te ondertekenen. En ik sta daar nog steeds achter."

Politiek commentator Joost Vullings vertelt dat de lintjes vooral een traditie zijn en niet politiek. "Dat is waardering voor werk dat je doet voor de samenleving. Dat moet je niet politiek maken." Maar dat heeft minister Faber volgens hem nu wel gedaan, door te weigeren een handtekening te zetten.

Bekijk ook

'Doe alsjeblieft normaal'

"De emoties liepen soms hoog op", vertelt Vullings over het vragenuur. "Er werd geroepen, de irritatie was groot." Zo noemde D66-leider Rob Jetten minister Faber 'een schande voor het ambt'.

Ook coalitiegenoten Caroline van der Plas van BBB en Pieter Omtzigt van NSC zijn volgens Vullings duidelijk geen fan van deze actie. "Je zag dat ze echt dachten: 'Faber, doe alsjeblieft normaal. Zeg gewoon sorry dan kunnen we door.'"

Asiel op de agenda

Volgens Vullings is dit vrijwel zeker een stunt van de PVV om asiel op de agenda te houden. "Daar trapt iedereen in, maar iedereen doet dat bewust. Ze weten natuurlijk dat dit is wat Wilders beoogt", legt hij uit. "De aandacht naar zich toetrekken. Hopen dat het weer over asiel gaat en hopen dat het over hem gaat en niet over andere dingen."

Maar daar spelen volgens hem nu ook andere partijen op in. "Die zeggen dat het nu eigenlijk gaat over het kleinzielige gedrag van de PVV-minister, om te maskeren dat Faber niks voor elkaar krijgt."

Bekijk ook

Eenheid van kabinetsbeleid

Ondertussen hebben premier Schoof en minister Judith Uitermark getekend voor de lintjes, maar daarmee is het probleem nog niet weg, zegt Vullings. "De eenheid van het kabinetsbeleid staat op het spel. We hebben gewoon een minister die haar goddelijke gang gaat en dan nog wel zeggen: 'Als Dick Schoof voor die lintjes tekent, dan verzet ik mij niet.'"

"Maar iedereen in Nederland weet dat zij eigenlijk tegen die lintjes is", gaat hij verder. "En zo werkt het niet in een kabinet. Een kabinet spreekt met één mond. Als er een besluit is genomen, ga je er met z'n allen achterstaan en is het niet de bedoeling dat je ervan wegloopt."

Een keer sorry zeggen

Het gaat volgens de politiek commentator waarschijnlijk niet tot een ruzie binnen het kabinet leiden. "Ik denk dat de PVV erop rekent dat de coalitie uiteindelijk Faber niet zal wegsturen", vertelt hij. "Want als je Faber wegstuurt, de lievelingsminister van Wilders, dan zet je de hele boel op het spel. En daar lijkt nog niemand aan toe te zijn."

"Maar wat ze natuurlijk wel willen, is dat Faber ergens een keer sorry zegt. We hebben haar gezien in het vraaguur, waar ze drie kwartier lang hetzelfde antwoord gaf." Dat wordt volgens Vullings nog het meest lastig en pijnlijk voor de coalitie tijdens het debat morgen.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant