Meer dan twintig kankergevallen in veertig huishoudens, wat is er in Eefde-West aan de hand? Onderzoek van de GGD moest hierop antwoord geven. Maar het dorp is niet gerustgesteld.

"Ik heb de GGD een lijst aangeleverd met alle diagnoses van de kankerpatiënten in mijn praktijk. Geanonimiseerd. Dat zijn snoeiharde data. Ze hebben er niets mee gedaan. Waarom gebruiken ze die gegevens niet?" Oud-huisarts Herman Suichies uit Eefde reageert op het onderzoek van de GGD. Die onderzocht het grote aantal kankergevallen in Eefde-West, net iets boven Zutphen. Er is grote kritiek op dat onderzoek. De GGD nam het hele dorp onder de loep, terwijl de kankergevallen zich voordoen in buitengebied Eefde-West. Daardoor zijn de resultaten vertekend, vinden bewoners.

'30 procent meer kanker dan landelijk'

Suichies vertelt dat hij in zijn praktijk 30 procent meer kankergevallen had dan het landelijk gemiddelde. "Je moet op zoek naar de oorzaak van die kankergevallen. Er is veel onzekerheid in Eefde-West, mensen zijn onrustig en slapen slecht."

Inwoners van Eefde-West trokken eerder dit jaar aan de bel bij de gemeenten Zutphen en Lochem (Eefde valt onder twee gemeenten). Ze wezen op het grote aantal kankergevallen en drongen aan op onderzoek. In 40 gezinnen kwamen 21 kankergevallen voor, bij mensen in hun werkzame leven. Elf van hen zijn er inmiddels overleden. Zou het industrieterrein De Mars aan de overkant van het Twente-Rijnkanaal de oorzaak zijn? Of de vuilstort misschien?

Onderzoek na aandringen

Na aandringen van bewoners heeft de GGD in opdracht van de gemeenten onderzoek gedaan. De kankergevallen werden onderzocht, het grondwater en ook de luchtkwaliteit. Het onderzoek is nu klaar en de conclusie is dat het aantal mensen in Eefde met kanker niet hoger is dan het landelijk gemiddelde.

Ook de risico's van de uitstoot van bedrijven op het aangrenzende industrieterrein De Mars zijn volgens de GGD verwaarloosbaar of blijven binnen de advieswaarden. En bij de voormalige vuilstort is het grondwater onderzocht: de concentraties giftige stoffen liggen onder de drinkwaternorm.

Niets aan de hand?

Niets aan de hand in Eefde-West, zou je denken. Maar omwonenden hebben grote kritiek op de manier waarop het onderzoek is uitgevoerd. Vooral het zogenoemde kankerclusteronderzoek kan volgens hen niet door beugel. Want hier is in plaats van het gebied Eefde-West, het hele dorp Eefde onderzocht. "Dat geeft een scheef beeld, want het grote aantal kankergevallen spitst zich toe op Eefde-West en niet op het hele dorp," zegt Klaas Bron.

Samen met Joke Lubberding drong hij op het onderzoek aan, beiden wonen in Eefde-West. Volgens hen is het onderzoek nu waardeloos. "In heel Eefde wonen 4371 mensen, in Eefde-West wonen er 460. Door het hele dorp bij het onderzoek te betrekken, krijg je een vertekende uitslag", vertelt Bron. "Het onderzoek moest de onrust wegnemen, maar die wordt nu alleen maar groter. Wij willen gedegen vervolgonderzoek."

Hele postcodegebied

Oud-huisarts Suichies is het met Bron eens. Het onderzoek van de GGD is waardeloos. "Dit onderzoek moet op wijkniveau gebeuren, niet op dorpsniveau. Als ze de gegevens van mijn patiënten en die van mijn collega-huisarts hadden gebruikt, hadden we dit probleem niet gehad."

Volgens de GGD is er gewerkt met gegevens afkomstig uit de database van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Het onderzoeksgebied omvatte daarmee het hele postcodegebied van Eefde. In verband met de bescherming van de privacy kon volgens de GGD niet alleen onderzoek worden gedaan in Eefde-West.