De gastarieven zullen flink stijgen en elektriciteit wordt goedkoper, als het aan Diederik Samsom, deelnemer aan het Klimaatberaad, ligt. “Huishoudens houden geld over”, denkt Samsom. Maar energietransitiedeskundige Remco de Boer bekijkt het kostenplaatje over het geheel en is kritisch: “De complete energietransitie gaat ons ons miljarden euro’s kosten. Dat moet op de een of andere manier worden gecompenseerd en dat gaan wij allemaal voelen.”  

De Nederlandse regering wil dat we met zijn allen in het jaar 2030 minimaal 49% minder CO2 uitstoten. Om dat te doen moeten we grotendeels van het gas af. De vraag is hoe we dat gaan bekostigen. Daarvoor is het Klimaatberaad, een overlegorgaan, in het leven geroepen om tot een nationaal Klimaatakkoord te komen. 

De oud-PvdA-leider heeft uitgerekend dat de energiekosten van burgers nauwelijks zullen veranderen als de belasting op gas fors omhoog gaan en elektriciteit tegelijkertijd flink goedkoper wordt. Gas moet volgens Samsom ongeveer 250 euro per jaar duurder worden. Elektriciteit wordt dan 210 euro goedkoper. De burger legt dus 40 euro bij, volgens zijn plan. “Maar dat wordt gecompenseerd door de teruggave van de energiebelasting. Die wordt verhoogd van 250 euro naar 330 euro per jaar. Winst dus.” 

‘Iedereen gaat hier de rekening van voelen’  

Volgens energietransitie-deskundige Remco de Boer zou deze berekening van Samsom kunnen kloppen - het zijn nog plannen - maar vergeet Samsom hierbij het complete financiële plaatje te schetsen. “Niet alleen door van het gas af te gaan om zo CO2-uitstoot te verminderen, maar de gehele energietransitie van industrie, landbouw, elektriciteit en mobiliteit gaat ons miljarden per jaar kosten”, zegt hij. Staatssecretaris van Financiën, Eric Wiebes, liet onlangs weten dat de omslag van gas naar elektriciteit ons 1 tot 3% van het Bruto Nationaal Product (BNP) zal gaan kosten. Dat komt neer op 7 tot 21 miljard euro per jaar. “Iedereen gaat hiervan de rekening gepresenteerd krijgen”, aldus De Boer.  

Scholen en ziekenhuizen betalen de rekening 

Volgens Diederik Samsom zullen het grote gebouwen als ziekenhuizen en scholen zijn die met een hogere energierekening worden geconfronteerd. Dergelijke organisaties komen bovendien niet in aanmerking voor teruggave van de energiebelasting. 

Toine Janssen, lid van het schoolbestuur van 31 scholen in de Nijmegen en Heumen, maakt zich grote zorgen. “We kunnen een euro maar één keer uitgeven”, zegt hij. Waar ze het geld vandaan moeten halen weet hij niet. De scholen zijn slecht geisoleerd en de energiekosten zijn hoog. “We doen liever aan onderwijs over duurzaamheid dan aan gas”, legt hij uit.