Fotograaf Cor Jaring (1936-2013)
Cor Jaring, chroniqueur van de Amsterdamse Provo's is dood. Maar hoe zit het nou met die rookbom tijdens het huwelijk van Beatrix en Claus? Jaring heeft die Provo-happening gefotografeerd en is daar wereldberoemd mee geworden. Maar was die rook die als rookbom de geschiedenis is in gegaan wel een bom? En hoe is het afgelopen met de kippen die eigenlijk witte duiven hadden moeten zijn?
Straatschoffie uit Amsterdam oost, chroniqueur van de Provo's, fotograaf van de prachtigste koppen uit de Amsterdamse haven. En hij is erbij als in 1969 John Lennon en Yoko Ono hun eerste Bed-In houden in het Amsterdamse Hilton.
Fotograaf Cor Jaring (1936-2013) is niet meer.
Cor groeit op op Wittenburg in Amsterdam oost. Voor, tijdens en na de oorlog een straatarme buurt. "De deur stond bij ons altijd open. Maar wat maakte het ook uit. Er was toch helemaal niks te halen uit die arbeiders woninkies."
Cor is voorbestemd om havenarbeider te worden net zoals de mannen tussen wie hij opgroeit. Maar het loopt allemaal anders.
Begin jaren 60 krijgt hij een Leica camera in zijn handen. Hij maakt tegen betaling portretten in zijn buurt. 'De mensen hadden geen foto's van zichzelf, he'. Hij verhuurt zich op bruiloften en partijen. En zo scharrelt hij zijn kostje bij elkaar.
En dan ontmoet hij Robert Jasper Grootveld. De voorman van de Provo beweging, de anti-rook-magiër. En Cor begint met zijn Leica het leven rondom de provo's te fotograferen; de happenings rondom het Lieverdje op het Spui, het witte fietsenplan. En de actie, pardon de happening in Provo-taal, op de bruiloft van Prinses Beatrix en Prins Claus op 10 maart 1966.
En daar heb ik Cor een aantal jaren geleden uitgebreid over geïnterviewd. Want hoe zit het nou met het Koninklijke huwelijk en die beroemde rookbom? Want die foto's zijn de hele wereld over gegaan.
Foto's die Amsterdam en Cor Jarink als fotograaf, definitief op de wereldkaart hebben gezet.
We ontmoeten elkaar in zijn atelier in de Amsterdamse Dapperbuurt. 'Die bom bij dat huwelijk was helemaal geen bom of rookbom', vertelt Cor. 'Natuurlijk niet, wij waren helemaal niet zo tegen dat huwelijk, wij waren van de Provo. Love, peace, happiness. Daar draaide het bij ons om. Ja en aandacht, he. Media. 15 minutes of fame. Beroemd wilden we worden. Maar als je het hele verhaal wil horen moeten we naar de boot van Kees Hoekstra.'
En op de boot van Hoekstra krijgen we in geuren en kleuren te horen wat er precies is gebeurd, die nacht voor de Koninklijke huwelijksvoltrekking. De hele nacht is er op diezelfde boot van Kees driftig geknutseld….. Niet aan een bom maar aan een pot waar witte rook uit zou moeten komen. Het zou een act, een happening worden. Vreedzaam, een daad uit liefde. Op straat zou tijdens de Koninklijke plechtigheid witte rook opstijgen tegelijkertijd met een zwerm witte duiven. Dat was het plan.
Maar alles mislukt de volgende dag. Het begint al met die duiven. Die zijn nergens te vinden. Dus neemt iemand in plaats van duiven witte kippen mee.
En dan komt het moment suprême.
Met veel lawaai omgeven wordt de rookpot aangestoken. Maar er komt geen witte rook uit maar een soort bruinige walm. En als de kippen worden losgelaten raken de dieren in de mensenmenigte helemaal in paniek. 'Heel zielig'. 's Avonds gaan ze terug om de dieren terug te vinden. 'De hele nacht hebben we geprobeerd een veilige plek voor die beesten te vinden. Uiteindelijk laten we de kippen om 3 uur 's ochtends illegaal op de kinderboerderij van Artis achter.'
Maar de foto's van Cor gaan wel de hele wereld over. Van de New York Times tot de Paris Match. Overal worden de foto's van de mislukte witte rook happening voorpaginanieuws. Hij straalt: 'Plotseling was Cor Jarinkie van de Wittenburg een gerespecteerd fotograaf. Dat straatschoffie dat in de oorlog nog schoenen en vreten jatte, was ineens een wereldberoemd.'
En zo wordt Amsterdam de internationale stad van de verbeelding. De liberale stad waar alles kan. Waar iedereen zich zelf kan zijn. 'Maar', zegt Cor. 'Het duurde maar heel kort dat speelse, die blijheid en vrijheid, de flower power. Twee zomers hooguit drie. Toen was het al voorbij. In 1970 begon de sfeer al om te slaan. Het werd te massaal. Er kwam ook andere drugs, zwaarder spul waar mensen helemaal van gingen flippen.'
De reputatie van Amsterdam; tot op de dag van vandaag gebaseerd op één hele mooie zomer. Op een mislukte witte rookpot.
En op de foto's van Cor natuurlijk!
Voor toen nog TweeVandaag maakte Caroline van den Heuvel in december 2002 een portret van fotograaf Cor Jaring. Kijk deze uitzending rechtsboven op deze pagina terug.