Volgens Iraanse leiders zal de wraak verpletterend zijn. Dat schreeuwen ze van de daken nadat Qassem Soleimani door een aanval van de VS om het leven is gebracht. Sindsdien is er angst voor een volledige escalatie in het Midden-Oosten. Hoe gegrond is dat?

De Iraans-Nederlands historicus Peyman Jafari denkt niet dat de leiders van Iran onmiddellijk zullen toeslaan. De druk om dat te doen is volgens hem weliswaar heel groot, maar eerst verwacht hij dat de geestelijken die het land besturen de kat uit de boom kijken.

Het hart van Iran

Peyman Jafari noemt de aanval op de legercommandant 'een aanval op het hart van Iran.' Soleimani gold na de oppermachtige ayatollah Khameini als de machtigste man in Iran. In de gebedshuizen wordt opgeroepen tot 'een verpletterende wraak'.

Huilend nemen duizenden Iraniërs vandaag deel aan het vrijdagmiddaggebed. Huilend van smart en woede, want Qassem Soleimani is om het leven gebracht. Soleimani was een van hun grootste legercommandanten. Hij was hoofd van alle militaire operaties in het buitenland, geliefd bij conservatieven en gematigden, en sinds vrijdagochtend is hij dood. Een Amerikaanse luchtaanval op het vliegveld van de Iraakse hoofdstad Bagdad maakte een einde aan zijn leven.

Lees ook

'De poppen aan het dansen'

Tijdens de 3 dagen van rouw zullen er geen militaire acties volgen. Die komen naar verwachting later, legt oud-militair en defensie-deskundige Peter Wijninga uit. De mogelijke acties zullen gericht zijn op Amerikaanse steunpunten in het Midden-Oosten. Wijninga sluit een grootscheepse oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten uit. "Daar is Iran veel te slim voor, een grote oorlog kunnen ze nooit winnen."

Luister hier naar het studiogesprek met Hans Jaap Melissen en Martin Visser over de oplopende spanningen in Iran.

De situatie in het Midden-Oosten kan uit de hand lopen. Om dat te voorkomen moet er sprake zijn van een de-escalatie. Maar hoe dan? "Praten, praten", zegt Wijninga. Dat is volgens hem de enige oplossing. Macron heeft het in het verleden gedaan, zonder succes, nu moeten leden van de Verenigde Naties het stokje van de Franse leider overnemen. Maar het gevaar bestaat dat president Trump van de VS na acties van Iran zich niet kan inhouden en vol zal toeslaan. "En dan heb je echt de poppen aan het dansen", zegt Peyman Jafari.

Tv-reportage EenVandaag: Qassem Soleimani