tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

De stemleeftijd verlagen naar 16 jaar: zijn jongeren daar klaar voor? 'Wil niet zomaar ergens op stemmen'

De stemleeftijd verlagen naar 16 jaar: zijn jongeren daar klaar voor? 'Wil niet zomaar ergens op stemmen'
Een jongere die stemt voor de Europese Verkiezingen
Bron: ANP

Vandaag is de stembus open om te stemmen voor de Europese verkiezingen. Tenminste, voor iedereen boven de 18. In onze buurlanden is de stemleeftijd al 16 jaar. Zou die leeftijd hier ook omlaag kunnen? "Het gaat te weinig over ons in het politieke debat."

"Het is best wel te zien dat er veel ouderen zitten in politieke partijen", vindt de 16-jarige Julia die VWO-leerling is aan de Pius X in Bladel. "Ik vraag mij af of er veel gekeken wordt naar de jeugd of dat er vooral gekeken wordt naar het nú en de samenleving op dit moment. Terwijl wij eigenlijk de volgende generatie zijn."

'Niet op het netvlies van beleidsmakers'

Iris Andriessen, onderzoeker aan de Fontys Hogeschool Pedagogiek, heeft de afgelopen tijd onderzoek gedaan onder meer dan 800 jongeren in de leeftijd van 7 tot 25 jaar.

"We lazen in de krant veel ontwikkelingen die kinderen en jongeren raken. Denk aan het klimaat, de woningnood, oorlog en geweld. Tegelijkertijd zagen we dat deze jonge groep mensen niet op het netvlies van beleidsmakers en politici staat als het gaat om beslissingen nemen", vertelt Andriessen.

Weinig zelfvertrouwen

De meeste jongeren willen enerzijds heel graag meepraten in de politieke discussie als het gaat over maatschappelijke ontwikkelingen, maar anderzijds vinden ze dat het te ver van hen afstaat. Andriessen zegt dat dit erg herkenbaar is, omdat ze weinig zelfvertrouwen ziet onder jongeren als het gaat om hun politieke kennis.

"Aan kinderen en jongeren wordt helemaal niet gevraagd wat ze van bepaalde kwesties vinden. Er wordt in bepaalde zinnen - denk aan het klimaat - weinig rekening gehouden met hun belangen. Daarnaast zijn de lessen in Burgerschap in Nederland onder de maat, waardoor veel jongeren al snel het idee hebben dat ze niet beschikken over de juiste kennis."

Bekijk ook

'Wij zijn de toekomst'

Dat ziet ook de 16-jarige Iris die, net als Julia, op het 5 vwo zit aan de Pius X in Bladel: "De politiek is in zoverre belangrijk, omdat er keuzes worden gemaakt over de toekomst en wij zijn als jongeren dé toekomst."

Maar ook zij voelt niet genoeg vertrouwen om keuzes te maken. "Voor ons valt er tot nu toe nog niet veel te stemmen, omdat wij nog te weinig kennis hebben over de politiek."

Geen jongeren in beleidsnota's

Jongeren zien zichzelf als de generatie van de toekomst, maar vinden dat het veel te weinig over hen gaat in het politieke debat. "Als je beleidsnota's leest, komt daar niet vaak het woord 'jongeren' in voor", ziet ook Andriessen. "De jeugd heeft letterlijk geen stem. Ze mogen pas stemmen vanaf 18 jaar, maar hebben geen formele macht of invloed die ze kunnen uitoefenen."

Stel het stemrecht wordt verlaagd naar 16 jaar, dan vindt Iris het belangrijk dat de overheid voldoende inzet op het verstrekken van informatie. "Als we stemrecht zouden hebben, is het belangrijk dat de overheid meer moet gaan inzetten op het geven van gastlessen of specifieke lessen gericht op waar elke partij voor staat. Want op dit moment heb ik te weinig informatie om een goede reeële keuze te maken", vertelt de scholier.

Bekijk ook

'Youth Washing'

Jongeren wordt vaak gevraagd om in jeugdraden of jeugdparlementen hun mening te geven, maar volgens Andriessen wordt hier vrij weinig meegedaan. Dit wordt ook wel 'youth washing' genoemd.

Ze legt uit: "Het gevoel dat er tijdens deze vergaderingen heel erg leeft, is dat de jeugd heel veel tijd stopt en moeite neemt om mee te praten. Vervolgens wordt er met hun input niks gedaan of horen ze er niks meer van terug. Jongeren hebben hierdoor het idee dat zij wel hun stem hebben gegeven, maar dat er niet echt naar geluisterd wordt."

Goed in staat om te stemmen

Als politici ervoor zorgen dat het een democratische gewoonte wordt om het te hebben over de Europese verkiezingen, krijgen jongeren meer de kans om hun gedachten daarover te bepalen en het te laten leven in hun wereld, denkt Andriessen.

"Het politieke zelfvertrouwen onder jongeren is heel laag en dat kan ik me ook voorstellen, want ze beschikken niet over alle politieke kennis. Tegelijkertijd zien we dat jongeren van 16 jaar heel goed in staat zijn om, net zoals jongeren van 18 jaar en ouder, een partij te kiezen die past bij hun overtuigingen en belangen. Maar dat kan pas als de Europese verkiezingen meer gaan leven onder hen."

Stemrecht België en Duitsland

In België en Duitsland mogen jongeren al stemmen voor het Europees Parlement vanaf 16 jaar. Veel van de klasgenoten van Julia en Iris vinden het niet eerlijk dat het daar wel mogelijk is om op jonge leeftijd te stemmen en in Nederland niet.

Julia zou zeker gebruik maken van haar stemrecht, als dit in Nederland ook zou zijn en ze het gevoel zou hebben dat ze goed ingelezen was. "Ik vind dat je er gebruik van moet maken als je stemrecht hebt, maar dan zou ik van te voren informatie erover willen en niet zomaar ergens op stemmen."

Stemmen vanaf je zestiende
Stemmen vanaf je zestiende

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 30.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant