tv LIVE
meer NPO start

De oom van Eddie werd tijdens WOII vermoord in Twente, herdenken moet nu tussen omgedraaide vlaggen: 'Tijd om ze weer om te keren'

De oom van Eddie werd tijdens WOII vermoord in Twente, herdenken moet nu tussen omgedraaide vlaggen: 'Tijd om ze weer om te keren'
Eddie Hansté
Bron: EenVandaag

In Hezingen ligt een struikelsteen ter herinnering aan de gefusilleerde boerenzoon Bernard Evers. 32 jaar was hij toen hij in 1944 gedood werd door de Duitse bezetter. Zijn struikelsteen ligt niet ver van weilanden vol met omgekeerde vlaggen. 

De boerderij is allang niet meer zoals in de oorlogsjaren. Het is nu een pluimveebedrijf met een woongedeelte van Amerikaanse allure. Eddie Hansté woont er zelf niet, maar zorgde wel dat er pal voor de boerderij een struikelsteen ligt voor zijn oom Bernard. "Het is een geschiedenis met enorme impact op het hele gezin van mijn moeder. Toen ze nog leefde heb ik er helaas nauwelijks naar gevraagd. Maar nu heb ik alles uitgezocht."

info

Wat zijn struikelstenen?

Struikelstenen, of Stolpersteine in het Duits, zijn gedenkstenen voor slachtoffers van het nazi-regime.

Het is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, die in 1992 begon met het maken van de plaatjes om de 50ste herdenkingsdag van het deportatiebevel van SS-leider Heinrich Himmler te gedenken. Op de eerste Stolperstein stonden de eerste regels van dit bevel. 3 jaar later plaatste hij dit gedenkteken zonder toestemming in Keulen. Het jaar daarna deed hij hetzelfde in Berlijn en sinds 2000 geeft de Duitse overheid vergunningen uit om de stenen te plaatsen.

Het kunstproject verspreidde zich met de jaren over heel Europa. Tot 2007 maakte en plaatste Demnig de stenen zelf, inmiddels zijn er meerdere kunstenaars die de struikelstenen maken. Iedereen kan een Stolpersteine aanvragen bij verschillende Nederlandse stichtingen. Alleen nabestaanden kunnen bezwaar maken tegen plaatsing van het gedenkteken. Het laten maken van een struikelsteen kost ongeveer 150 euro.

Veel onderduikers

Het gezin Evers vormt tijdens de Tweede Wereldoorlog een hechte familie met 12 kinderen. Ze wonen op een grote boerderij, waar in de loop der tijd een schuilkelder wordt aangelegd voor onderduikers en wapens voor het verzet. De eerste onderduiker komt in 1942: een man uit de buurt wiens zus lastig is gevallen door een Duitse soldaat.

Nadat de man verhaal is gaan halen bij de Duitsers, is hij niet meer veilig en duikt hij onder op de boerderij van de familie Evers. Daarna volgen een Joods gezin, een kleermaker uit Almelo en diens gezin en nog een familie. In de loop der tijd zijn er zo veel onderduikers dat het een dagtaak is voor de familie Evers. "Mijn moeder had een betrekking in Almelo, die moest ze opzeggen omdat haar moeder al het werk thuis niet aan kon", vertelt Eddie.

De struikelsteen van Bernard Evers
Bron: EenVandaag
De struikelsteen van Bernard Evers

Verraden door NSB'ers

In oktober 1944 slaan de omstandigheden op een zeer ongelukkige manier om. Een aantal felle NSB'ers in het naburige Ootmarsum vermoeden dat er op de boerderij onderduikers zijn. Ze gaan erop af en er volgt een confrontatie waarbij zoon Bernard wordt beschoten. De andere gezinsleden en de onderduikers verstoppen zich.

Maar de onderduikers worden toch gevonden. Daarnaast wordt er een voorraad wapens die voor het verzet bedoeld zijn aangetroffen. Na een ziekenhuisopname en verhoor door de Sicherheitsdienst (SD) wordt Bernard op 12 oktober 1944 gefusilleerd op het vliegveld Twente.

Bekijk ook

Foto van oom Bernard

Het gezin Evers wordt daarna uit elkaar gereten. "De broers en zusters zijn wel gezocht maar niet gevonden door de Duitsers, ze woonden daarna allemaal ergens anders.", zegt Eddie over zijn familiegeschiedenis.

"Bij ons heeft altijd de foto van mijn oom Bernard in huis gestaan", vertelt hij. "Mijn moeder sprak niet veel over haar broer, ik weet niet of dat aan mij of aan haar lag. Ik denk dat ze er wel over wilde praten, maar dat wij weinig interesse hadden. Nu kan ik mezelf wel voor het hoofd slaan dat ik niet meer gevraagd heb."

Omgekeerde vlaggen

Vandaag, Dodenherdenking, is de dag om deze geschiedenis te herdenken bij de struikelsteen voor zijn oom. Bernard Evers stierf voor zijn verzetsdaad tegen de bezetter, maar het herdenken gebeurt in een regio waar uit protest tegen het stikstofbeleid de Nederlandse vlaggen nog altijd omgekeerd hangen.

Eddie heeft de discussie rond de omgekeerde vlaggen op 4 en 5 mei zeker meegekregen, vertelt hij. En hij is er in ieder geval duidelijk over: "Het noodsignaal is nu wel gegeven, het is tijd om de vlaggen weer om te keren."

De oom van Eddie werd tijdens WOII vermoord in Twente, herdenken moet nu tussen omgekeerde vlaggen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

In Horst aan de Maas vinden ze de kabinetsplannen om arbeidsuitbuiting aan te pakken onvoldoende: 'Treed samen op'

In Horst aan de Maas vinden ze de kabinetsplannen om arbeidsuitbuiting aan te pakken onvoldoende: 'Treed samen op'
Roy Bouten, wethouder Horst aan de Maas
Bron: EenVandaag

Het kabinet wil dat er eerder en harder wordt ingegrepen bij bedrijven die arbeidsmigranten uitbuiten. In Horst aan de Maas, waar de meeste arbeidsmigranten van Nederland wonen, kan het plan op weinig enthousiasme rekenen. "Het is niet genoeg."

Veel mensen maken zich zorgen over hun leefomgeving, zegt wethouder Roy Bouten van de Gemeente Horst aan de Maas. De gemeente huisvest de meeste arbeidsmigranten van Nederland. "Maar het kan ook zijn dat wij onze vergunningsverlening goed op orde hebben", zegt hij.

Leefbaarheid

In Horst aan de Maas zijn zo'n 4.000 vergunde plekken. De Provincie Limburg heeft becijferd dat over vijf jaar een kwart van de inwoners van de gemeente arbeidsmigranten zijn. In een protestactie werd afgelopen week gevraagd om een 'maximum' op te leggen en meer controle op werkgevers.

Inwoners van het dorp vinden bovendien dat de leefbaarheid onder druk staat. Vorig jaar werd bekend dat in het bos nabij de gemeente tientallen werkloze en dakloze arbeidsmigranten leefden. De discussie rond arbeidsmigratie gaat breder dan alleen huisvesting, zegt Bouten. "Het gaat over beheer, over werkomstandigheden."

Bekijk ook

Strenger en harder

"Dan zie je dat mensen op zoek gaan naar onderdak en dan landen ze soms letterlijk in het tuinhuisje van de buren." Voor zowel omwonenden als voor de arbeidsmigranten een hele kwetsbare situatie.

"Daar moeten we vanaf", stelt Bouten. Het kabinet kondigde deze week strengere regels aan voor bedrijven die met arbeidsmigranten werken: de arbeidsinspectie moet eerder en harder ingrijpen bij mogelijke misstanden.

Hogere boetes

Nu wordt ingegrepen als werknemers in 'levensgevaar' zijn of 'onmiddellijk dreigend gevaar' lopen. Minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zegt in een Kamerbrief dat dit nu ook bij 'ernstig gevaar' mogelijk moet zijn.

Bedrijven kunnen daarnaast beboet of zelfs gesloten worden wanneer zij reisdocumenten op bankpassen innemen. Ook voor illegale tewerkstelling komen hogere boetes.

Bekijk ook

'Het is niet genoeg'

Bouten noemt het 'heel erg goed' dat de arbeidsinspectie strenger moet kunnen ingrijpen. "Ik vind alleen dat het niet genoeg is. Dit zou de gemeente ook moeten kunnen doen." De gemeente mag een vergunningsaanvraag alleen maar toetsen in de omgeving: kan en past het in de ruimte?

"Maar", vervolgt de Limburgse wethouder, "ik wil dat wij bij signalen van uitbuiting, ook gewoon tegen een ondernemer zeggen 'we gunnen het jou even niet om de vergunning te krijgen, jij gaat blijkbaar niet verantwoord genoeg om met de belangen van de arbeidsmigrant of omwonende. Jij krijgt die vergunning niet of we pakken het af'."

Bevoegdheden bij gemeente

Wethouder Bouten wil dat de gemeente meer bevoegdheden krijgt. "Wij zijn de overheid die het dichtst bij de situatie staat, wij krijgen meldingen vanuit de handhaving binnen", somt hij op.

"Wij krijgen meldingen over sociale onveiligheid aan de balie vanuit de buurt of vanuit de arbeidsmigrant, daar moeten we kunnen handelen."

Bekijk ook

Samenwerking

Nu probeert de gemeente zo'n bedrijf buiten de deur te houden via de wet Bibob (bij twijfel over integriteit) of via de gemeentewet. Bouten pleit voor een samenwerking tussen gemeente en de arbeidsinspectie.

"Wij kunnen die ogen en oren zijn die de melding naar de arbeidsinspectie stuurt, waarop gehandeld kan worden", zegt hij. "Dus ga elkaar niet beconcurreren maar treed samen op tegen diegene die misbruik maken van de arbeidsmigrant of omwonende."

In Horst aan de Maas vinden ze de kabinetsplannen om arbeidsuitbuiting aan te pakken onvoldoende: 'Treed samen op'

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Medisch specialisten uit Oekraïne worden bijgeschoold in Nederland: 'Land kan stroom gewonden niet aan'

Medisch specialisten uit Oekraïne worden bijgeschoold in Nederland: 'Land kan stroom gewonden niet aan'
Medisch specialisten uit Oekraïne worden bijgeschoold in Nederland
Bron: EenVandaag

Vanwege een tekort aan revalidatieartsen worden de komende tijd medisch specialisten uit Oekraïne in Nederland bijgeschoold. Het aantal geamputeerden in het land neemt in rap tempo toe en het aantal artsen die hen helpt, is bij lange na niet genoeg.

De komende zes weken krijgen zo'n 6 Oekraïense medisch specialisten bijscholing in Nederland. Het gaat om psychologen, fysio- en ergotherapeuten en revalidatieartsen. Allemaal werken ze in Oekraïne om de eindeloze stroom gewonden weer op de been te krijgen.

Gezondheidszorg in Oekraïne onder druk

"De medische sector in Oekraïne blijft in een kritieke toestand. Bijna 2.000 medische instellingen zijn beschadigd of volledig verwoest in Oekraïne", zegt de Oekraïense Kseniya Negrutsa-Godska. Zij is medeoprichter van Netherlands for Ukraine Foundation.

De organisatie begeleidt onder meer gewonde Oekraïense militairen in ons land die complexe operaties ondergaan en zetten zich in voor betere revalidatiezorg in Oekraïne.

Oekraïne kan stroom gewonden niet aan

"Er zijn tienduizenden mensen met geamputeerde ledematen", vertelt Kseniya. "En een kwart van het Oekraïense grondgebied is bedekt met landmijnen. Dat betekent dat dit probleem zal blijven. In Oekraïne hebben we momenteel 11.000 revalidatiespecialisten. Dat is al 7 keer meer dan 2 jaar geleden en het is nog steeds niet genoeg."

Het land kan de stroom gewonden momenteel niet aan, zegt Kseniya. "Het is eigenlijk ook niet mogelijk voor een land, om op zo'n korte termijn een goede opleiding te bieden voor nieuwe specialisten." Daarom is ze blij dat Nederland daar een rol in kan spelen. "Vooral met de multidisciplinaire aanpak, die in Oekraïne heel anders is."

Bekijk ook

Andere manier van werken

Het project is opgezet in samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zaken en twee andere hulpverleningsorganisaties. In totaal kunnen 384 zorgprofessionals uit Oekraïne profiteren van het bijscholingstraject.

"In Nederland hebben jullie fantastische expertise in de multidisciplinaire aanpak", legt Kseniya uit. Daarmee bedoelt ze dat de revalidatiearts, fysio- en ergotherapeuten en psychologen samen aan de slag gaan met de patiënt en dat de verschillende disciplines elkaar kunnen versterken.

info

Wat is interdisciplinaire samenwerking in de zorg?

De rode draad in het programma is hoe Nederland binnen de revalidatiegeneeskunde interdisciplinair werkt. Dat houdt in dat een heel team waarin een revalidatie arts, revalidatie verpleegkundige en verschillende therapeuten gezamenlijk werken aan de behandeling van een patiënt. Ieder met eigen expertise, eigen kennis, maar uiteindelijk wel gezamenlijk aan de persoonlijke doelen van de patiënt.

Nederland voorbeeldland

"Jullie waren een van de eerste landen die deze methode in Oekraïne introduceerden", vertelt Kseniya over de manier van samenwerken binnen de revalidatiezorg.

"In Oekraïne bevindt zich dit nog in een vroeg stadium. Daarom is dit onbetaalbare expertise voor onze eigen specialisten", vult Kseniya aan.

Gewonde onder medisch specialisten

Eén van de deelnemers binnen dit project is Dmytro. Als kind wilde hij altijd al dokter worden, maar de oorlog brak uit en moest op zijn 23ste naar het front. Terwijl hij vocht tegen de Russen, studeerde hij ook fysiotherapie. Maar vlak voordat hij zijn diploma in ontvangst kon nemen, werden hij en zijn kameraden in augustus 2023 onder vuur genomen.

"Ik zat in een groep met 10 anderen en op een dag werden we onder vuur genomen. Alle 10 raakten we gewond, behalve ik. Ik ging ze helpen en liep naar iemand toe die zwaargewond was om hem in veiligheid te brengen maar werd daarbij geraakt door een kogel in mijn hand en arm", vertelt Dmytro.

Bekijk ook

Droom najagen

Vanwege zijn opleiding tot fysiotherapeut kan hij tegelijkertijd ook het Nederlandse opleidingstraject volgen: "Ik ben nu dichtbij het vervullen van mijn droom. Ik denk dat ik nog ongeveer een jaar tot twee jaar nodig heb zodat ook mijn hand en arm voldoende zijn genezen en ik mijn vaardigheden in de praktijk kan brengen."

Dmytro kan niet wachten. "Het zal erg cool zijn. Het is mijn droom om een medische professional te worden op welke manier dan ook. Ook als fysiotherapeut zal ik kunnen helpen en van invloed kunnen zijn op mensenlevens", sluit hij af.

Medisch specialisten uit Oekraïne worden bijgeschoold in Nederland: 'Land kan stroom gewonden niet aan'

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant