tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Burgemeesters en wethouders bezorgd om veiligheid na uitbranden van auto Sybrand Buma: 'Vrezen voor familieleden'

Burgemeesters en wethouders bezorgd om veiligheid na uitbranden van auto Sybrand Buma: 'Vrezen voor familieleden'
De auto van de burgemeester Sybrand Buma van Leeuwarden is waarschijnlijk in brand gestoken
Bron: ANP

De vermoedelijke brandstichting voor het huis van burgemeester Buma is het zoveelste incident waarbij lokale politici worden bedreigd of geïntimideerd. John Bijl van het Perikles Instituut maakt zich grote zorgen: "We zien de bedreigingen toenemen."

Bijl ziet dat het helaas geen uitzondering meer is als een burgemeester of wethouder te maken krijgt met bedreigingen en intimidatie. "Het gebeurt vaak dat lokale bestuurders te maken krijgen met agressie en geweld. Ik weet zeker dat die 341 andere burgemeesters allemaal denken: dat had ik ook kunnen zijn. Het komt te dichtbij."

Aangevallen om je werk

Hij verwijst daarbij ook naar het feit dat in Rotterdam onlangs het huis van wethouder Faouzi Achbar in brand is gestoken. De Rotterdamse politiek reageerde geschokt.

Bijl biedt al zo'n 20 jaar begeleiding en training aan lokale politici. Hij kent er veel. "Kun je je voorstellen wat dat is als je voor je ogen je bezittingen in vlammen op zien gaan, gewoon omdat je je werk hebt gedaan?", zegt Bijl ontzet.

Steeds heftiger

Volgens hem is het van alle tijden dat politici soms besluiten moeten nemen waar niet iedereen het mee eens is. Dat leidt soms tot spanning, maar zo erg als het nu is, heeft hij niet eerder meegemaakt.

"We zien dat politici vaker negatief worden aangesproken. Op social media, maar ook fysiek. Dat er mensen zijn die een politicus zeggen dat ze hem of haar iets willen aandoen", vertelt hij. "We zien die aantallen niet alleen toenemen, maar we zien ook dat het steeds heftiger wordt. Dat mensen sturen: 'we weten waar je woont', of zoiets als 'ik ga je een klap voor je kop verkopen.'"

Zorgen om veiligheid van burgemeesters en wethouders na nieuwe incidenten

Bekijk ook

Persoonlijke impact

Bijl ziet dat de bedreigingen een grote impact hebben op het leven van politici. "Ze vrezen voor zichzelf, maar misschien nog wel meer voor hun familieleden. Dat die nu ook letterlijk onder vuur komen te liggen, omdat jij je in wil zetten voor de samenleving, is toch eigenlijk te gek voor woorden."

Een aanval is op persoonlijk vlak ingrijpend, maar politiek gezien zinloos, zegt Bijl. "Of het nou boze burgers, criminelen of andere mensen zijn die bedreigen: het beleid verandert er niet mee. Politici gaan niet ineens andere dingen vinden omdat ze bedreigd zijn."

Minder animo

Wel ziet Bijl dat bedreigingen een nadelige invloed hebben op de bredere politiek. Hij merkt dat mensen hierdoor minder zin hebben om politiek actief te worden. "We zien op verschillende plekken dat het moeilijk is om kandidaten voor het burgemeesterschap te vinden. Datzelfde geldt ook voor wethouders en raadsleden."

"Als ik vraag aan mensen waarom ze dit niet willen, dan is een van de redenen: 'Je staat wel op een hele kwetsbare positie in een glazen huis.'" Ook ziet Bijl dat politici door deze ontwikkelingen steeds minder toegankelijk en benaderbaar zijn.

Bekijk ook

Sterker beveiligen

Een oplossing heeft hij op de korte termijn niet. "Je kunt denken aan extra schuiladressen of burgemeesters die in verschillende auto's rijden. Dat gebeurt."

Toch zijn deze extra veiligheidsmaatregelen wat hem betreft geen duurzame oplossing. "Je kunt lokale politici niet afschermen van de samenleving, want dan kunnen ze hun werk niet meer doen."

Goed gesprek

Op de lange termijn ziet hij maar één echte oplossing. "Dat we met z'n allen snappen dat deze mensen er zitten om ons werk te doen."

En in dat werk is er ruimte voor een pittige discussie, zegt Bijl. "Ik ken geen politicus, geen raadslid, geen wethouder en ook geen burgemeester die niet openstaat voor een goed gesprek met een tegenstander. Want ze snappen dat dat de essentie is van hun werk. Met elkaar van mening verschillen en er samen toch uitkomen, omdat dat nu eenmaal zo werkt in een democratie."

Oud-burgemeester Letty Demmers adviseert lokale bestuurders die bedreigd worden

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 30.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant