In bijna alle banken en matrassen zit tegenwoordig een vulling die extreem veel giftige rook produceert als deze in brand staan. Die rook zorgt binnen 2 minuten voor een levensbedreigende situatie, blijkt uit een vandaag verschenen onderzoek.

Het onderzoek werd uitgevoerd door het Instituut voor Fysieke Veiligheid (IFV). Extra regelgeving voor materiaalgebruik bij meubels zou volgens het instituut al enorm schelen. "De bron aanpakken", zo noemt lector brandpreventie bij het IFV René Hagen het.

Veel rook

De brandweer kreeg het afgelopen jaar vaak te maken met een relatief beperkte brand, maar een grote hoeveelheid rookverspreiding. Bij branden in wooncomplexen moesten dan relatief veel mensen geëvacueerd worden en vielen er ook slachtoffers.

Het was de aanleiding voor het vandaag verschenen rapport Rookverspreiding in woongebouwen. "Dan wil je precies weten waar het mis gaat", vertelt René Hagen.

Rook dodelijker dan vuur

De bevindingen in het rapport zijn gebaseerd op experimenten die gedaan zijn in een afgelegen wooncomplex. Aan de hand van het in brand steken van een bankstel is gekeken naar de rookverspreiding. De intensiteit en de snelle verspreiding van rook bleek veel dodelijker te zijn dan het vuur zelf.

De rook kwam vooral van de schuimrubberen vulling van nieuwere banken en bedden. Die produceren bij brand zoveel rook dat de situatie al snel levensbedreigend wordt. Een brand in een 'moderne' ingerichte woning zorgt vaak voor meer rookverspreiding dan in een 'traditionele' inrichting, doordat het meubilair allerlei kunststoffen bevat.

Lees ook

De juiste aanpak

Hagen noemt het 'dweilen met de kraan open' om deze rookverspreiding alleen te verminderen door in te zetten op de installatie van sprinklers of het openen of sluiten van doorgangen in woongebouwen. De grote rookontwikkeling die uit meubilair komt, moet worden aangepakt.

Maar waar ligt de verantwoordelijkheid voor de regels? Als het aan Hagen ligt, moeten met name de producenten van meubilair ervoor zorgen dat de boel veilig is. Maar hij vreest dat er zonder wet- en regelgeving vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport niets gaat veranderen. "Het gaat hier om de veiligheid van mensen. Er moet dus iets veranderen."

Ministerie VWS: 'We delen de zorgen'

In een reactie laat de woordvoerder van het ministerie VWS weten 'de zorg te delen over het aantal doden als gevolg van rookontwikkeling bij brand'. Het ministerie zegt steeds producenten, de brandweer en het IVF te hebben opgeroepen alternatieven te blijven ontwikkelen, zodat vervanging mogelijk is.

Ook geeft het ministerie aan dat de overheid zelf slechts 'beperkte middelen heeft om innovaties op dit gebied door te voeren in regelgeving'. "Het feit dat regelgeving wordt gemaakt, maakt de situatie niet op voorhand beter."

De volledige reactie van VWS lees je hier (pdf).

'Geen alternatief voor schuim'

De branchevereniging voor interieurbouw en meubelindustrie CBM wijst er op dat de consument graag een comfortabele bank of stoel of matras wil die bekleed is met schuim. "Helaas veroorzaakt dit schuim ook rook bij brand. Daar zijn op dit moment nog geen alternatieven voor."

Het wachten is volgens CBM tot het technisch mogelijk is dat schuimproducenten schuim kunnen leveren 'dat weinig tot geen rook verspreidt en aan alle eisen voldoet', waar ook nog eens comfortabele meubels van gemaakt kunnen worden die brandvertragend zijn. "Dan zouden wij onze leden dit meteen adviseren."

Bekijk hier de reportage over dit onderwerp.