De leider van Islamitische Staat (IS) is na een jaar afwezigheid weer opgedoken. In een audioboodschap roept Abu Bakr al-Baghdadi zijn aanhangers op om meer aanslagen te plegen in het Westen. Ook al heeft IS nagenoeg al haar terrein in het hart van het kalifaat in Syrië en Irak verloren. De leider kijkt nu verder: “Er is veel ruimte op de aarde van Allah en onze strijd gaat door.”

Zelfs zonder territorium heeft Islamitische Staat nog slagkracht, zegt terrorisme-onderzoeker Bart Schuurman: “Dit is een organisatie die zich heel weerbaar heeft getoond. Er is al jarenlang een grootschalige internationale coalitie bezig om IS te bestrijden. Daar zijn ze in territoriale zin ook succesvol in geweest. Maar de essentie van de organisatie blijft bestaan, onder andere door de hoogste leider die nog altijd in staat is dit soort decreten uit te vaardigen.”

info
31-08-2018 13:40

Hoe sterk is IS nog?

In 2014 leefden tien miljoen mensen onder het bewind van Islamitische Staat in grote delen van Syrië en Irak. In dat gebied waren zo’n 30.000 IS-strijders. Na vier jaar en ruim 100.000 bommen en raketten op IS-doelwitten door de Amerikaanse coalitie, verloor de beweging het grootste deel van hun terrein in de twee landen. Maar volgens de laatste schattingen van de VN zijn daar nog altijd 20-tot 30.000 IS-strijders actief. De beweging is ook buiten Syrië en Irak nog actief in, onder andere, Egypte, Somalië, Jemen, de Filipijnen en Afghanistan.

Een aanslag in westen gelijk aan duizend in eigen gebied

Ondanks het grote terreinverlies van IS in Syrië in Irak, is de groep nog lang niet verslagen. Bakhtiar Bakr is in Nederland de vertegenwoordiger van de Koerdische partij PUK. Het Iraakse Erbil werd onlangs op klaarlichte dag opgeschrikt door een aanslag: “De impact is groot, omdat men in die regio er van uit ging dat het veilig was. IS heeft geen adres meer. De Staat is inderdaad verdwenen, maar de strijders niet.”

De belangrijkste boodschap van IS-leider al-Baghdadi gaat uit naar zijn aanhangers in het westen. Zo spreekt hij met trots over recente aanslagen geclaimd door Islamitische Staat: “Glorie aan onze dappere leeuwen in de christelijke landen in Canada, Europa en elders.” Hij roept ze op om met alle mogelijke middelen aanslagen te plegen: “Vergeet niet om ze op straat onder de wielen te rijden. Een aanslag [in het westen] staat gelijk aan duizend aanslagen in ons eigen gebied.”

‘Van IS zijn we nog lang niet af’

Bart Schuurman betwijfelt of IS via de nieuwe boodschap veel voor elkaar kan krijgen onder aanhangers. Over de toekomst van IS zegt hij dat de groep zich wellicht weer als terroristische organisatie gaat ontplooien. “Ze kunnen opnieuw sektarisch geweld aanwakkeren en hun gezag vestigen. Er zijn ook berichten dat ze opduiken op plekken waar ze waren verdreven. Van IS zijn we nog lang niet af.”

In Irak en Syrië zijn de omstandigheden voor IS om terrein te winnen weer gunstig. Op plekken waar IS is verdreven, is nog nauwelijks sprake van wederopbouw. “De politieke stabiliteit ontbreekt in Irak", zegt Bakhtiar Bakr. “De verdeeldheid is enorm, er is veel werkloosheid en de leefomstandigheden van de gemiddelde burger is heel erg slecht. Vooral onder de jeugd is er veel onvrede, en die zijn voor IS heel makkelijk te bereiken.”

LEES OOK: