Bij twijfel altijd in actie komen, dat bepleit arts en universitair docent Bernard Leenstra. Hij ziet het als zijn missie om zoveel mogelijk Nederlanders van adequate kennis over levensreddend handelen te voorzien. Die verspreiding van kennis over reanimatie is volgens Leenstra hard nodig, óók onder professionals.

De behandeling van voetballer Abdelhak Nouri geeft de discussie omtrent reanimatie weer een nieuwe impuls. De speler zakte in de zomer van 2017 in elkaar tijdens een oefenwedstrijd in Oostenrijk en liep daarbij blijvende hersenschade op. Ajax erkent dat er fouten zijn gemaakt bij de eerste behandeling op het veld. De verzorgers hebben volgens de club niet adequaat gehandeld en te lang gewacht met reanimatie.

Signalen lastig te herkennen

“Sommige signalen zijn erg moeilijk te herkennen, zelfs voor professionele zorgverleners”, aldus Leenstra. Bij een hartaanval kunnen er reflexen optreden waardoor het lijkt alsof iemand naar lucht hapt, ‘gasping’ heet dat. Ondertussen is het hart al gestopt met kloppen maar lijkt het alsof iemand nog ademt waardoor met reanimatie gewacht wordt.  

Als de hersenen te lang verstoken blijven van zuurstofrijk bloed, vijf tot tien minuten, is de kans heel erg groot dat er blijvende hersenschade optreedt, zoals ook bij Nouri het geval is. Volgens Leenstra is er geen sprake van algehele onwetendheid bij medisch personeel. “In het geval van Nouri is er sprake van een verdrietige uitzondering waar we allemaal van moeten leren.”     

Artsen moeten blijven trainen

Leenstra geeft met zijn bedrijf ‘schok & pomp’ simpele trainingen om leken maar zeker ook professionals bij te brengen hoe ze adequaat kunnen handelen bij hartfalen. Handelingen als blaren doorprikken, pleisters plakken of een mitella aanleggen zijn uit het programma geschrapt. “Ik pleit ervoor dat leken én professionals ieder jaar blijven trainen om hun vaardigheden bij te houden. Het is geen zwemmen of fietsen, als je het niet bijhoudt verdwijnt het uit je systeem”, aldus Leenstra.  

Ajax-directeur Edwin van der Sar benadrukte naar aanleiding van de behandeling van Nouri dat hij het belang van educatie over reanimatie onderschrijft. “Wij willen deze ervaringen omzetten in leerpunten voor iedereen die zich in Nederland bezighoudt met de gezondheid van voetballers zoals clubartsen en fysiotherapeuten. Het is voor iedereen van belang om te weten hoe je moet handelen als een speler zomaar in elkaar zakt op het veld. We moeten tot op amateurniveau mensen beter opleiden op dit vlak.”