tv LIVE radio LIVE
meer NPO start

Angelo zat in een voorloper van een nieuw speciaal NASA-huis om leven op Mars na te doen: 'We konden niet videobellen'

Angelo zat in een voorloper van een nieuw speciaal NASA-huis om leven op Mars na te doen: 'We konden niet videobellen'
In het Mars Dune Alpha-programma van NASA wordt het leven op Mars nagebootst
Bron: AFP

NASA heeft een huis gepresenteerd waarin 4 mensen vanaf juni een jaar gaan wonen om het leven op Mars na te bootsen. Onderzoeker Angelo Vermeulen deed als enige Europeaan mee aan de eerste missie op Hawaï, een voorloper van het nieuwste Mars-huis.

Samen met vijf collega's heeft onderzoeker, bioloog en kunstenaar in de ruimtevaart Angelo Vermeulen vier maanden geleefd in een koepel van ongeveer 11 meter op de Mauna Loa-vulkaan op Hawaï. Het doel van de missie was om te achterhalen wat het effect van isolatie is op een groep mensen. En wat eet je het liefst als je onderweg naar Mars bent?

Experimenteren met koken

"Onderdeel van de missie was een uitgebreide voedselstudie", vertelt Vermeulen. "Welk soort voedsel kunnen we het beste op Mars eten? Voorverpakt voedsel worden mensen snel zat. We hebben onderzocht wat het effect zou zijn als je mensen zelf laat koken. 4 maanden lang werd er om de 2 dagen zelf gekookt en om de 2 dagen astronautenvoeding gegeten."

Maar het zelf koken ging niet op dezelfde manier als thuis, vertelt Vermeulen. Want een diepvries en koelkast meenemen naar Mars kan niet, dus kon ook niet op Hawaï. "Je hebt een waaier aan voedingsmiddelen die niet in de koelkast hoeven zoals rijst, bloem en olie. Maar ook gevriesdroogde eieren, groente en fruit. Aardappelpuree en brood waren erg populair in de groep." De uitkomst van het experiment was duidelijk, vertelt Vermeulen: "Mensen verlangen eigenlijk naar comfort food en hebben minder zin in kunstmatige maaltijden."

Bekijk ook

Contact buitenwereld

De missie had psychologisch wel een aantal uitdagingen, vertelt Vermeulen. "Je bent geïsoleerd van de mensen die je normaal dagelijks ziet. Maar je bereidt je er ook op voor."

Of Vermeulen nu weer aan een onderzoek mee zou doen zonder echt contact met de buitenwereld, weet hij niet. "Ik heb nu een zoon, ik weet niet of ik hem nu zo lang zou kunnen missen. Je hebt geen fysiek contact met de buitenwereld, je kan ook niet videobellen of directe berichtjes sturen. Het enige wat we hadden was vertraagde e-mail. Op deze manier hadden we contact met onze vrienden en familie, maar ook met mission control, die ons bijstaan met advies."

Online communiceren

Dus ook het contact met de mensen die de leiding hadden over het onderzoek en het 'personeel' in de simulatie bijstond, was vertraagd. Dat vond Vermeulen een uitdaging, vertelt hij. "Je kent de spanning wel tijdens het thuiswerken wanneer je een e-mail ontvangt die kort door de bocht geschreven is. Je kan het niet in het echt uitpraten, dan kan het snel escaleren."

"Dat is wel een probleem met zo'n missie", vertelt Vermeulen. "De mensen die in mission control zitten, kunnen zich niet helemaal inbeelden wat er gebeurt als je hier zit."

Bekijk ook

Overeenkomsten en verschil nieuwe missie

Vanaf juni gaan vier mensen dus het leven op Mars nabootsen in een nieuw gepresenteerd huis. "De verkenningsmissie van de NASA heeft veel overeenkomsten. De leefomgeving heeft dezelfde structuur en het effect van isolatie op een kleine groep mensen wordt onderzocht."

"Maar er zijn ook verschillen. De nadruk van deze missie ligt meer op de gezondheid, er wordt een medisch kwartier ingericht", vertelt Vermeulen. "Ook wordt er een voedselstudie gedaan, maar de groep gaat nu onderzoeken of je in een kleine ruimte verse groente kan kweken." Wie er dit keer aan de proef gaan deelnemen is niet bekend.

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Corruptieschandaal met Huawei in Europees Parlement: dit weten we er nu over

Het Chinese techbedrijf Huawei is in opspraak geraakt door betrokkenheid bij een nieuw corruptieschandaal. Lobbyisten van Huawei zouden Europarlementariërs hebben omgekocht. De politie heeft inmiddels huiszoekingen gedaan en meerdere personen aangehouden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Nederlandse bouwbedrijven zijn getreuzel in stikstofcrisis zat: 'Iedereen staat in de wachtstand'

Nederlandse bouwbedrijven zijn getreuzel in stikstofcrisis zat: 'Iedereen staat in de wachtstand'
Woningen in aanbouw in een woonwijk.
Bron: ANP

De stikstofaanpak van het oude kabinet is afgeschaft, maar nieuw, duidelijk beleid ontbreekt tot nu toe. Hoe nu verder? Dat vraagt onder meer branchevereniging Bouwend Nederland zich af. Minister Keijzer zet vooral in op juridische aanpassingen.

Een paar jaar geleden heeft dertiger Jan-Pieter van Laar het bouwbedrijf van zijn vader en oom overgenomen. "Het is echt een familiebedrijf, ondertussen al in de vierde generatie. We hebben 25 man in dienst en doen aan nieuwbouw, verbouwingen, renovaties, echt van alles. In 2031 hopen we het honderdjarige bestaan van het bedrijf te kunnen vieren."

'Iedereen staat in de wachtstand'

Maar de jonge ondernemer uit Wapenveld heeft zorgen. De impasse in de stikstofcrisis zorgt er volgens brancheorganisatie Bouwend Nederland voor dat zo'n 30 procent van alle nieuwbouwprojecten op de tocht komen te staan. En dat merkt ook Van Laar.

"Iedereen staat in de wachtstand. Hoe moeten we omgaan met de stikstofregels, wat kan nog wel, wat niet? De gemeente rondt geen bestemmingsplannen meer af, wij krijgen geen vergunningen meer. Ook niet voor projecten waarbij we totaal geen problemen hadden verwacht."

240.000 woningen kunnen niet gebouwd worden

Bouwend Nederland maakt zich al jaren zorgen over het gebrek aan daadkracht om de stikstofcrisis aan te pakken. "We hebben nu in kaart gebracht welke Natura 2000-gebieden er slecht aan toe zijn door stikstof. En deze informatie combineerden we met de concrete woningbouwplannen in Nederland", vertelt Jelmer Alberts, directeur belangenbehartiging van Bouwend Nederland.

"Dan zie je op die kaart hoe ontzettend veel van deze bouwprojecten te dicht bij stikstofgevoelige natuur liggen", gaat Alberts verder. "Doordat het stikstofprobleem niet wordt opgelost krijgen deze projecten geen vergunning. Tot 2030 gaat het om maar liefst 244.000 woningen die hierdoor niet gebouwd kunnen worden. Dat is echt heel erg schrikken. We wisten al dat de impact van stikstof op de woningbouw en infrastructuur groot was, maar niet dat het er zo dramatisch uitziet."

Bekijk ook

'Met geitenpaadjes niet meer op te lossen'

De brancheorganisatie wil dat het kabinet eindelijk met een doortastend plan komt. "We weten alles al, alle data zijn bekend, met geitenpaadjes valt dit niet meer op te lossen", zegt Alberts. "We stormen nu recht op een betonnen muur af."

"De stikstofuitstoot moet omlaag, de betrokken ministeries moeten nu met een plan komen", benadrukt de woordvoerder van Bouwend Nederland. "En elke sector moet zijn eigen 'fair share' pakken."

'Zitten met de gebakken peren'

"Iedereen is nu aan zet, ook de bouw", vindt ook bouwondernemer De Laar. "Maar onze sector heeft feitelijk heel weinig stikstofuitstoot, en toch zitten wij nu wel met de gebakken peren. Heel Nederland heeft hierdoor een probleem."

In Nederland is de landbouw, en dan met name de intensieve veehouderij, veruit de grootste bron van stikstofuitstoot, vooral in de vorm van ammoniak. Daarnaast dragen wegverkeer, scheepvaart, luchtvaart en de industrie bij aan de stikstofcrisis. En in beperkte mate draagt ook de bouw zelf bij aan het probleem.

'Kabinet moet eruit komen'

In januari bepaalde de rechtbank in Den Haag opnieuw dat de Nederlandse overheid meer moet doen om schade aan de natuur door stikstof te voorkomen.

Bouwend Nederland snapt het vonnis: "De enige manier om echt uit deze crisis te komen is structurele uitstootvermindering", zegt Alberts. "Ik hoop echt dat dit kabinet eruit komt. Het moet gewoon opgelost worden."

Bekijk ook

'Ik wil de 100 jaar met ons bedrijf halen'

"Met alleen de kleine projectjes halen we het niet", laat de bezorgde Van Laar weten. "We stoppen zo veel werk in de grotere plannen en projecten. Het wordt nu echt tijd dat we uit de wachtstand mogen komen en weer mogen bouwen."

Ondanks alle zorgen blijft Van Laar optimistisch: "Ik wil de 100 jaar met ons bedrijf halen. Bouwen is mij met de paplepel ingegoten, ik vind dit werk zo leuk. En ik kan ook helemaal niets anders."

Minister: 'Rekenkundige grens voor stikstofuitstoot aanpassen'

"We willen iets doen aan de juridische werkelijkheid die we met z'n allen hebben gemaakt", reageert minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op de nieuwe cijfers van Bouwend Nederland. "En er moeten maatregelen worden genomen om de stikstofuitstoot omlaag te brengen."

"Heel veel huizen kunnen er gelukkig wél gebouwd worden. En we willen de rekenkundige ondergrens aanpassen, dan kan weer meer."

Bekijk ook

Nederlandse bouwbedrijven zijn getreuzel in stikstofcrisis zat. "Alle data, alles is bekend. Waarom gebeurt er niets?"

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant