Worden vijftigplussers steeds dikker omdat hun hormoonhuishouding verandert? Schrijver en journalist Huib Stam denkt van wel, maar deskundigen wijzen vooral op iemands leefstijl als oorzaak voor overgewicht.

Journalist en schrijver Huib Stam vertelde in Trouw dat hij 133 kilo woog toen hij besloot 43 kilo af te vallen. Dat lukte hem niet zelf, dus koos hij voor een maagverkleining.  Hij schreef een boek over het onderwerp onder de titel ‘Tien jaar lichter’. Stam is nu 62, tussen zijn vijftigste en zestigste kwam hij 30 kilo aan. Over zijn overgewicht zegt hij: "Na je vijftigste verandert je hormoonhuishouding en heb je minder eten nodig. Blijf je hetzelfde eten, dan word je dus te dik."

'Geen bewijs voor'

Klopt dat? Janneke Koeman, diëtist bij FoodSisters schreef een artikel over afvallen voor ouderen. Volgens haar is er geen wetenschappelijk bewijs voor een relatie tussen de hormoonhuishouding van mannen en hun gewichtstoename. "Wat wel bewezen is, is dat hoe ouder mannen worden, hoe minder spiermassa ze hebben. En hoe minder spiermassa je hebt, hoe minder vetten je kan verbranden. Mannen komen dus meer aan als hun spiermassa afneemt."

En dan aankomen vloeit vaak voort uit levensstijl, zegt Koeman. "Iemand die 40 is zit misschien nog op volleybal of tennis. Door blessures of andere redenen vallen dat soort sporten weg. Dan wordt er minder bewogen dan toen je 30 of 40 was." Daarnaast verandert het eetpatroon, ziet Koeman bij haar cliënten. "Als de kinderen de deur uit zijn zie ik dat mensen bijvoorbeeld uit eenzaamheid gaan eten. Je gaat op de bank zitten, je eet een pak stroopwafels leeg en er is niemand die tegen je zegt: hé, heb je niet genoeg aan één stroopwafel?"

Minder energie nodig

Volgens Tamara de Weijer, huisarts en lid van de vereniging Arts en Voeding, is er wel een verband tussen leeftijd, hormonen en gewicht. "Boven een bepaalde leeftijd neemt je stofwisseling af. Je hebt minder energie nodig. Mensen boven de 50 komen per jaar een halve tot een hele kilo aan wanneer ze zich niet aanpassen."

De veranderende hormoonhuishouding is geen excuus voor overgewicht, vindt De Weijer. "Ik denk dat je daarin ook een eigen verantwoordelijkheid hebt. Wat ik wel weet en ook zie in mijn spreekkamer is: afvallen gaat lastiger als je boven de vijftig bent. Je moet meer geduld hebben. Als je buikomvang toeneemt, wordt het elk jaar dat je wacht moeilijker om er iets aan te doen. Hoe jonger je start om op een gezond gewicht te blijven, hoe makkelijker het is om dat te behouden", aldus De Weijer.

Terugkomend op de stelling van Huib Stam, kunnen we de volgende conclusie trekken: hormonen beïnvloeden inderdaad je gewicht, maar dat is te voorkomen door je leefstijl aan te passen. Het is dus fictie dat je slachtoffer zou zijn van je eigen hormonen.