"Je hebt van die vrouwen die zeggen, ik ben lekker gek. Nou, ik ben dus écht gek", zegt cabaretière Marjolijn van Kooten in een van haar shows. Ze steekt er de draak mee, maar spreekt uit ervaring. Want Van Kooten was jarenlang depressief en had angstaanvallen. Zo erg zelfs dat ze niet meer naar buiten durfde. Haar artsen schrijven haar antidepressiva voor, en het werkt. Ze voelt zich een stuk beter, gaat weer naar buiten en is dit jaar voor het eerst zelfs weer ver weg op vakantie gegaan.

Toch zou ze graag haar medicatie afbouwen. “Ik heb erg last van zweten en kwam veel aan, ik kreeg een hoge bloeddruk. En ik denk dat het wel met wat minder toe kan, het zijn toch best zware medicijnen.”  Marjolijn van Kooten is één van de 1,2 miljoen Nederlanders die jaarlijks antidepressiva slikt. Veel van hen komen niet meer van de pillen af, omdat die verslavend zijn. De oplossing kan een zogeheten taperingstrip zijn, maar deze wordt door de meeste zorgverzekeraars niet vergoed.

En daar moet verandering in komen, vinden cabaretière Marjolijn Van Kooten en psychiater Bram Bakker. Een petitie, aangeboden aan de Kamercommissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport, moet ervoor zorgen dat de taperingstrips in het basispakket worden opgenomen.

info
29-01-2018 01:00

Wat zijn taperingstrips? Bron: Cinderella

Tapering komt van het Engelse ‘to taper’ wat ‘geleidelijk doen afnemen’ betekent. Eigenlijk is een taperingstrip niets meer dan 'medicatie op rol'. Gedurende een bepaalde periode gebruik je een bepaalde dagelijkse dosis van een medicijn. Het uiteindelijk doel: je dosis verlagen of zelfs helemaal naar nul afbouwen. 

Afbouwen antidepressiva is belangrijk

Geleidelijk afbouwen van antidepressiva is belangrijk, vindt Van Kooten. "Je lichaam en geest is zo snel gewend aan het middel. Als je abrupt stopt met het middel kun je klachten krijgen. Denk aan paniekaanvallen, zweetbuien, slapeloosheid en misselijkheid." Van Kooten is medeoprichter van de vereniging Afbouwmedicatie.

Apotheker Paul Harder is vijf jaar geleden begonnen met het ontwikkelen van de taperingstrip, in opdracht van Cinderella Therapeutics en de Universiteit van Maastricht. "Het gaat om de in de apotheek bereide medicatie in steeds lagere doses. Het afbouwen gaat dan zo langzaam dat je nauwelijks iets merkt van de onttrekkingsverschijnselen", legt Harder uit.

Geen standaardmethode voor afbouwen van medicatie

Huisartsen weten op dit moment nog niet precies hoe ze patiënten hun medicatie op een goede manier moeten laten afbouwen. Dit bevestigt ook huisarts Jos van Bemmel. "Er zijn inderdaad op dit moment nog geen gouden vuistregels. Het is ook moeilijk om de patiënt in de gaten te houden, want het kost veel tijd." De huisarts schrijft zelf liever een langwerkend middel voor. "Op deze manier zijn de gevolgen niet zo extreem als je minder gaat nemen." Van een taperingstrip heeft Van Bemmel nog niet gehoord, maar hij is erg geïnteresseerd in het middel dat mogelijk een oplossing biedt.

Huisartsen (NHG), psychiaters (NVvP), apothekers (KNMP) en de patiënten - en familiekoepelorganisatie MIND kijken nu naar een behandelmethode om mensen die antidepressiva slikken er ook weer verantwoord vanaf te helpen. Het Nederlands Huisartsen Genootschap laat namens deze partijen weten:

reactie
30-01-2018 01:00

De huidige aanbevelingen over het afbouwen van antidepressiva in de diverse richtlijnen geven weinig concrete handvatten voor artsen, patiënten en apothekers. Wetenschappelijke onderbouwing voor een gestructureerd afbouwadvies is schaars. Om deze redenen zijn wij gezamenlijk, als beroepsorganisaties en patiënten- en familiekoepel, gestart met het ontwikkelen van een zo goed mogelijk onderbouwd (evidence- en practice-based) advies over wat kwalitatief goede zorg is met betrekking tot het afbouwen van antidepressiva.

Apotheker Harder vindt het "fascinerend dat de medicatie al twintig jaar wordt voorgeschreven en dat de beroepsgroep nu al twee jaar bezig is om een afbouwbehandeling te formuleren." Het Cinderella project werkt al jaren hard om deze manier van afbouwen vergoed te krijgen door de verzekeraar. Cabaretière Marjolijn Van Kooten gebruikt momenteel de taperingstrip van Harder en betaalt die ook zelf. "Ik pik dit niet langer."

info
30-01-2018 01:00

Volgens de laatste cijfers van de Stichting Farmaceutische Kerngetallen (SFK) slikten in 2017 meer dan 1,2 miljoen mensen antidepressiva. Vorig jaar namen 1,5 miljoen mensen kalmeringsmiddelen, ook wel benzo’s genoemd en ruim 700.000 mensen slikten vorig jaar zware pijnstillers (opioïden).

Apotheker Harder is er van overtuigd dat alle gebruikers van deze zware middelen gebaat zijn bij de taperingstrips. "Als ze me vragen heb ik over een paar maanden strips klaar voor de zware pijnstiller Oxycodon."