Zo probeert persfotograaf Bart Maat dé nieuwsfoto te maken tijdens politieke chaos
Elke politicus die aankomt bij de Tweede Kamer wordt omsingeld door tv-camera's en fotografen. Hoe maak je in die omstandigheden dé nieuwsfoto van de dag? Persfotograaf Bart Maat is tijdens een politieke crisis de hele dag in het centrum van de macht.
"Die camera staat de hele dag aan", vertelt Maat. Hij werkt al meer dan 20 jaar als freelance fotograaf, onder andere voor persbureau ANP en NRC. Regelmatig staan zijn foto's groot in kranten en op nieuwssites en bepalen daarmee mede het beeld dat wij krijgen van de Haagse politiek.
Constant op juiste plek
Ook tijdens deze kabinetscrisis loopt hij midden in de actie: de hele dag brengt hij door rondom de Tweede Kamer. "Dat is een beetje het lot van de politiek fotograaf, dat je als eerste ergens bent en als laatste weer weggaat."
Dat is een beetje het lot van de politiek fotograaf, dat je als eerste ergens bent en als laatste weer weggaat.persfotograaf Bart Maat
Maat schiet de hele dag enorm veel foto's en maakt vervolgens een strenge selectie, legt hij uit. "Uiteindelijk zijn maar een paar foto's de foto's van de dag." Om die te maken probeert hij constant op de juiste plek te staan. "Dan moet je Den Haag wel goed kennen en alle gangetjes en kamertjes goed kennen. En gewoon zorgen dat je er bent."
Alles proberen te volgen
Tijdens het spannende Kamerdebat over het belastingplan gisteren was het de hele dag onduidelijk hoe het zou eindigen. Toch moest Maat proberen om het debat in één beeld te vangen. Maar hoe weet je in de politieke chaos waar je moet kijken? "Ik probeer heel goed te volgen wat er gebeurt en welke kant het op gaat."
"Vervolgens probeer ik een foto te maken die dat hele verhaal van het debat vertelt. Bijvoorbeeld een foto die iets vertelt over de positie waar de VVD in zit. Of een foto van de coalitie die praat met PRO en Volt", zegt Maat. "Maar er was gisteren heel veel te vertellen en er waren heel veel foto's te maken. Er was niet één foto die het hele verhaal vertelt."
Blik achter de schermen
Ook let de persfotograaf heel erg op de houding en lichaamstaal van politici en de interactie tussen hen. "Gisteren in de wandelgang achter de plenaire zaal waren er heel veel onderonsjes en gesprekjes. Dat is natuurlijk heel leuk om te fotograferen om te laten zien wat er allemaal achter de schermen gebeurt. Dat zijn de beelden die je niet zomaar op tv ziet."
Een van de beroemdste foto's van Maat is een beetje per toeval tot stand gekomen, namelijk de 'functie elders'-foto van Kasja Ollongren. De D66-politica was in 2021 verkenner in de kabinetsformatie en Maat legde haar vast toen ze gehaast het Binnenhof verliet. Achteraf bleken haar aantekeningen zichtbaar, en daarop was te lezen: 'positie Omtzigt' met daaronder 'functie elders'.
Inzoomen op aantekeningen
Een politieke rel was geboren en hij zou met dit beeld de prijs winnen voor nieuwsfoto van het jaar 2021. "Op het moment dat ik die 'functie elders'-foto maakte, zag ik wat papieren wapperen. Maar was het vooral een foto van een verkenner die een coronabesmetting had en in de auto stapte", herinnert Maat zich.
Een paar uur later zag hij pas tijdens het inzoomen dat er hele belangrijke aantekeningen te zien waren. "Samen met twee collega's stond ik te kijken wat er op die papieren stond. En toen we dat zagen, werd het een persalarm van het ANP. En vervolgens stopten de verkenners ermee."
Goed kijken en alles volgen
Maat wist natuurlijk niet dat hij per ongeluk ook een belangrijke aantekening zou vastleggen, maar de foto is wel typisch voor hoe hij werkt: goed kijken, alles volgen en er gewoon heel veel zijn in en rond de Tweede Kamer.
"Mijn dag in Den Haag hier is eigenlijk pas geslaagd als ik iets kan laten zien wat mensen anders niet hadden gezien", zegt hij. "Met die 'functie elders'-foto is dat heel goed gelukt, maar dat probeer ik eigenlijk elke dag te doen."