Tegels eruit, planten erin. We horen vaak dat een groenere stad ook een koelere stad is. Maar geldt dat ook voor groene daken en geveltuinen? "Groen helpt altijd de temperatuur te verlagen."
Bovenop bushaltes, schuurtjes of aan de gevel: op steeds meer plekken is groen te zien. Maar helpen die planten en het mos eigenlijk óók met verkoelen? Volgens hoogleraar duurzaamheid Andy van den Dobbelsteen van de TU Delft, is het antwoord duidelijk: ja.
Natuurlijke airco
De hoogleraar vertelt dat het alles te maken heeft met dat planten water verdampen via hun bladeren. "Voor die verdamping is warmte nodig, en die warmte wordt uit de omgeving gehaald. Daardoor koelt de lucht af", legt hij uit. "Dat is ook waarom het in een bos vaak koel aanvoelt, zelfs als je niet direct in de schaduw staat. Bomen zijn eigenlijk enorme natuurlijke airco's."
Naast die verdampingskoeling zorgen planten ook voor schaduw, waardoor bestrating en gebouwen minder snel opwarmen. En die verkoelende werking is dus niet alleen weggelegd voor bomen of grote tuinen. Ook een groen dak of een geveltuin kan bijdragen aan een koelere omgeving.
Een groen dak is een dak met een speciale opbouw waarin planten kunnen groeien. Boven op het waterdichte dak komen verschillende lagen, zoals een wortelwerende laag, drainage en een groeilaag (substraat). In deze groeilaag zitten de wortels van de planten.
Bij een geveltuin groeien planten langs een gevel. Bij een gewone geveltuin zitten de wortels in de grond naast de gevel en groeien de planten omhoog langs een rek, kabels of een ander steunpunt. Bij een verticale geveltuin groeien planten in speciale bakken, panelen of matten met een groeimedium.
Groene daken en geveltuinen werken ook
Zo'n groen dak of geveltuin is natuurlijk wat anders dan een tuin vol planten. Maar het geeft hetzelfde effect, zegt Van den Dobbelsteen. "Groen helpt altijd om de temperatuur te verlagen." Dus ook als de planten niet in de grond staan, maar op een dak of aan een gevel zitten. "Ze geven dan nog steeds schaduw en verdampen water."
Groen helpt altijd om de temperatuur te verlagen.hoogleraar duurzaamheid Andy van den Dobbelsteen
Groene daken hebben bovendien nog een extra voordeel. Ze zorgen ervoor dat het dak minder heet wordt, waardoor ook de woning minder warmte opneemt en binnenshuis koeler blijft.
Tot 8 graden verschil
Hoe meer groen er in een buurt is, hoe groter het effect. Volgens Van den Dobbelsteen zijn de temperatuurverschillen tussen groene en versteende wijken aanzienlijk. "In Nederlandse steden zien we flinke verschillen. In Eindhoven is bijvoorbeeld gemeten dat een groene wijk op een warme dag tot zo'n 8 graden koeler kan zijn dan een versteende wijk. En het verschil in gevoelstemperatuur kan zelfs nog groter zijn."
Dat betekent niet dat één geveltuin of één groen dak direct een hele straat afkoelt. Wel draagt ieder stukje groen bij aan het totale verkoelende effect van een wijk.
Wel gezond houden
Er is wel een belangrijke voorwaarde: de planten moeten gezond blijven, voegt de hoogleraar eraan toe. Tijdens droge periodes kan het verkoelende effect afnemen.
"Als planten uitdrogen, verdampen ze veel minder water. Daardoor neemt ook het verkoelende effect af. Daarom is het belangrijk dat het groen gezond blijft en tijdens droge periodes voldoende water krijgt", zegt hij tot slot.