
Wat maakt nieuwe GTA zo'n wereldwijd fenomeen? 'Totaal onvergelijkbaar met andere games'
Tienduizenden Nederlanders hebben donderdag 19 november dik en rood omcirkeld in de agenda staan. Dan komt namelijk het langverwachte computerspel Grand Theft Auto 6 uit. Er is 13 jaar op gewacht en de verwachtingen zijn hooggespannen.
Wat verklaart de enorme aantrekkingskracht van deze virtuele wereld? En waarom is de release van Grand Theft Auto (GTA) meer dan alleen maar een nieuw spelletje? Dat vragen we aan creatief directeur Martin Verschoor van ID Games, techjournalist Joe van Burik van BNR en aan student Game Art Ilyas Ben Haddou van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht.
Nog nooit zoiets meegemaakt
Of de release van GTA 6 groot wordt? "Dat is een beetje vragen of de paus een gek hoedje draagt", zegt Martin Verschoor. "Zelfs als Michael Jackson zou herrijzen, niets is zo groot als dit. Mensen kunnen zich nauwelijks voorstellen hoe immens dit wordt."
Zelfs als Michael Jackson zou herrijzen, niets is zo groot als dit. Mensen kunnen zich nauwelijks voorstellen hoe immens dit wordt.creatief directeur Martin Verschoor van ID Games
Joe van Burik sluit zich daarbij aan. Hij werkt al 20 jaar in de game-journalistiek en heeft nog nooit zoiets meegemaakt. "Zelfs de release van de Lord of the Rings-trilogie bracht destijds niet teweeg wat GTA 6 nu losmaakt. Letterlijk honderden miljoenen mensen kijken hiernaar uit."
Misdaad, verraad en overleven
GTA of Grand Theft Auto is een videospelserie van Rockstar Games waarin je de rol aanneemt van een crimineel in een grote, fictieve Amerikaanse stad. Je kunt gaan en staan waar je wil, auto's stelen, missies uitvoeren of gewoon de stad verkennen. Alle verhaallijnen gaan vrijwel altijd over misdaad, verraad, macht en overleven.
De game zit ook vol humor en drijft de spot met de Amerikaanse cultuur, media en politiek. Daarnaast staat het spel ook bekend om het gewelddadige karakter en heeft daarom ook een 18-pluslabel.
Meegegroeid
Ontwikkelaar Rockstar Games brengt niet veel spellen uit, vertelt Verschoor. "Maar ze staan erom bekend dat ze wel altijd kwaliteit leveren." Hij is nu 44 jaar en speelde in zijn tienerjaren voor het eerst GTA. Hij ziet dat de game is meegegroeid. "Het publiek is ook meegegroeid, groter geworden. De vorige GTA kwam in 2013 uit en staat nog jaarlijks in de top-3 best verkopende games. Dat zegt ook iets."
"Dat spel is ruim 230 miljoen keer verkocht. Dat zijn aantallen die geen enkel film- of muziekalbum ooit heeft gehaald. En de verwachting is dat GTA 6 daar ruimschoots overheen gaat", vult Van Burik aan.
Realistisch en filmisch
Het eerste spel van GTA verscheen bijna 30 jaar geleden. Sindsdien heeft het spel zich behoorlijk ontwikkeld. "Rond de millenniumwisseling maakte GTA de omslag van een bovenaanzicht naar een driedimensionale, realistische wereld", voegt Van Burik toe. De game werd realistischer en filmisch. "GTA3 uit 2001 leunde bijvoorbeeld zwaar op maffiafilms."
Waar in de beginjaren de spellen elkaar snel opvolgen, is het nu al 13 jaar wachten op GTA 6. "Het maken van deze game is totaal onvergelijkbaar met normale gameproducties", legt Ilyas Ben Haddou uit. Hij studeert Game Art aan de Hogeschool van de Kunsten Utrecht. "Aan een reguliere 'indiegame' werk je zo'n 2 tot 3 jaar. Aan GTA 6 wordt al 8 tot 10 jaar gebouwd."
Rijke wereld
Dat is volgens Ben Haddou al echt te zien aan alle beelden die al naar buiten zijn gekomen over de game. "Reguliere studio's hebben simpelweg het geld en de tijd niet om kleine details uit te werken, maar Rockstar stopt er jaren in. De hele wereld voelt zo rijk aan, alles is met de hand gemaakt."
Als voorbeeld noemt hij NPC's, de non-player characters. Personages waar je niet mee speelt maar die wel de wereld vullen als voorbijgangers, winkeliers of andere achtergrondfiguren. "In de meeste grote openwereldgames worden personages op de achtergrond hergebruikt om kosten te besparen. Hetzelfde model met alleen een ander kleur jasje. Maar in GTA is dat zo gedetailleerd."
Bonnie en Clyde-duo
Ook in GTA 6 wordt er een filmische verhaallijn gevolgd. "Dit keer is het een spannend misdaadverhaal rondom een Bonnie en Clyde-achtig duo", legt Van Burik uit. Het spel speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en de omliggende staat Leonida. Dat is een op Florida geïnspireerde omgeving vol stranden, snelwegen, nachtleven en criminele activiteiten.
Het Bonnie en Clyde-achtige duo heet Lucia Caminos en Jason Duval. Zij proberen hun levensstandaard te verhogen met criminele activiteiten. Lucia is onlangs vrijgelaten uit de gevangenis en Jason, een voormalig soldaat, raakte betrokken bij drugssmokkelaars. Als een eenvoudige klus fout loopt, raken ze betrokken bij een grootschalige samenzwering.
'Het is overal'
Verschoor ziet dat GTA inmiddels meer is dan alleen een game. "Er worden honderden video's over gemaakt en gedeeld op social media. Miami is de afgelopen weken omgevormd tot Vice City. De wereld leeft online, op internetfora, op schoolpleinen. Het is overal."
Verschoor deed samen met het nieuwsprogramma Hart van Nederland een peiling. Daaruit bleek dat naar schatting zo'n 300.000 Nederlanders vrij nemen voor de lancering. "Het gaat om volwassenen, werkende mensen die specifiek op donderdag en vrijdag vrij nemen om een lang weekend ongestoord te kunnen spelen. Het gaat merkbaar effect hebben op de werkvloer bij bedrijven die personeel missen."
Zo terugverdiend
Er is een budget mee gemoeid van 1 à 2 miljard euro. "Ongekend", zegt Verschoor. "Er werken al jaren 4.000 man aan één product. Die zitten allemaal op een kantoor, gebruiken dure computers en softwarepakketten. Het is onwijs duur om te maken, zeker met de grootste talenten uit de game-industrie."
Dat moet allemaal de komende dagen worden terugverdiend. "Dat is zo gebeurd", verwacht Verschoor. "Toen het spel een tijd geleden al te koop werd aangeboden stond het spel al meteen op nummer 1 van bestverkochte spellen."