Wat het vredesplan van Amerika en Rusland betekent voor Oekraïne: 'Niet acceptabel voor samenleving'

Oost-Europa-expert Bob Deen van het Instituut Clingendael denkt dat Oekraïne niet heel erg blij zal zijn met dit plan. "Er staan heel veel keiharde Russische eisen in. Ik denk dat het in Kyiv vooral wordt gezien als een soort Russische voorwaarde voor de Oekraïense capitulatie."

Moeilijke winter

Dit plan lijkt wel heel erg op eerdere plannen die gezant van Trump - Steve Witkoff - al eerder heeft gepresenteerd. Daar hoort ook het onderdeel bij waarin de Amerikanen zouden erkennen dat de Krim, Russisch grondgebied wordt volgens Deen. Maar het nu naar buiten brengen van dit plan heeft een reden.

"Het is voor president Zelensky op dit moment erg moeilijk op het slagveld waar Rusland weer deels aan de winnende hand is. "Oekraïne gaat weer een moeilijke winter tegemoet, met veel Russische aanvallen op hun energie-infrastructuur", vertelt Deen.

Ook deal voor Oekraïne

"Omdat het probleem in Gaza nu 'opgelost' is, denken de Amerikanen dat ze kunnen doorpakken en ook een deal voor Oekraïne kunnen sluiten."

"Het is mij nog niet helemaal duidelijk of dit nou het officiële plan van Trump en de Amerikaanse overheid is, óf dat dit vooral weer een proefballonnetje is wat hij samen met Witkoff en Rusland aan het uitproberen is", benoemt Deen.

Conflict oplossen

Het feit dat Oekraïne niet wordt meegenomen in de onderhandelingen blijft opmerkelijk. "Het lijkt erop dat Trump echt graag dit conflict wil oplossen en dat hij dat wil doen door in eerste instantie met de Russen afspraken te maken", legt Deen uit.

"Hij denkt misschien dat het zo makkelijker is omdat de Russen de moeilijkste onderhandelingspartij zijn en dat Zelensky - omdat hij van Amerika afhankelijk is - het toch wel zou moeten accepteren." Maar Deen denk niet dat het zo makkelijk zal verlopen. "Ik denk dat de Amerikanen net als de Russen, de Oekraïners onderschatten. Zij zullen het plan onder deze voorwaarden niet zomaar accepteren."

'Niet acceptabel'

"Zelensky zal wel nee moeten zeggen tegen dit plan in de huidige vorm", zegt Deen. "Het plan is voor de Oekraïense samenleving echt niet acceptabel onder deze voorwaarden. En Zelensky kan zich dat niet permitteren omdat hij in eigen land onder vuur ligt vanwege een corruptieschandaal."

Maar het helemaal afwijzen van de plannen van Donald Trump, is ook geen optie volgens de expert. "Ik vermoed dat Oekraïne iets gaat proberen om toch nog een beetje mee te bewegen met dit plan, om te voorkomen dat ze de toorn van Trump over zich heen krijgen."

Europa buitenspel

Het feit dat ook de Europeanen volledig buitenspel zijn gezet, is volgens Deen een patroon dat zich de hele tijd herhaalt. "De Amerikanen komen met een plan dat ze dan met de Russen hebben besproken, waar Oekraïne en Europa heel ontevreden over zijn."

"Dan is het weer even stil, gaat het weer heen en terug en uiteindelijk spreken de Amerikanen nog een keer met de Russen en komt er weer zo'n plan op tafel", vertelt hij verder. "En iedere keer moet Oekraïne daar weer op reageren. De Amerikanen kijken op dezelfde manier als de Russen naar de wereld: de grootmachten maken de dienst uit en de rest moet gewoon volgen."

Intern verdeeld

Aan de andere kant is het voor Europa de afgelopen jaren heel moeilijk geweest om een verenigde positie neer te zetten omdat ze intern ook verdeeld zijn, weet Deen.

"De Hongaren hebben bijvoorbeeld dit vredesplan van Trump al meteen weer verwelkomd. Europa heeft dus ook moeite om sterk en daadkrachtig op te kunnen treden."

Beloond voor agressie

Als Rusland deze deal zou krijgen van de Amerikanen, zou dit volgens Deen betekenen dat de Russen feitelijk worden beloond voor de militaire agressie die ze tegen Oekraïne hebben uitgevoerd.

"En dat is dus zowel voor Oekraïne als Europa heel gevaarlijk, want daarmee zou Rusland kunnen besluiten dat dit dus blijkbaar de moeite waard is. Zo zou dit misschien ook op NAVO-grondgebied kunnen gebeuren", concludeert hij.