Waarom lhbti+'ers willen dat ook hetero's zich online uitspreken over afnemende homo-acceptatie

"Ik schrok heel erg van de cijfers, vooral ook vanwege de leeftijdsgroep", vertelt programmamaker Jurre Geluk. "Het is zó'n kwetsbare groep waar veel hormonale onzekerheid in zit, dat ik ook ergens best kan snappen dat je minderheden stom of belachelijk vindt. Maar het is natuurlijk heel triest, zeker ook voor mensen binnen die leeftijdsgroep die queer zijn."

Je bek opentrekken

Vorige week bleek uit een groot onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbosinstituut dat Nederlandse jongeren veel negatiever zijn gaan denken over homoseksualiteit. Bij meisjes daalde de acceptatie in 4 jaar tijd van 78 naar 51 procent, bij jongens van 40 naar 22 procent. Deze cijfers zorgden voor een schokgolf en talloze steunbetuigingen op social media.

In eerste instantie spraken vooral mensen uit de lhbti+-gemeenschap zich uit, maar Geluk deed in de podcast Wat een Week! een oproep aan mensen die zelf geen deel uitmaken van deze gemeenschap: "Er zijn veel mensen die tegen mij in mijn gezicht zeggen: ik accepteer het en je bent oké. Maar ik denk dat we juist ook niet-queer mensen nodig hebben die hun bek opentrekken. Dat niet ík dat altijd hoef te doen."

'Groter dan mijzelf'

Geluk vindt alle steun ook wat ingewikkeld, vertelt hij nu: "Ik voel me dan het gepeste kind waar mensen voor moeten opkomen, alsof ik het zelf niet kan", vertelt hij. "Maar ja, dit is groter dan mijzelf."

"Wij hebben echt back-up nodig, want we zijn gewoon met een minderheid", vertelt hij. "Queer mensen zijn op zoek naar een grotere kring aan bescherming".

'Een positieve tegenstroming zijn'

Influencer Stan Molemaker vindt het als heteroman met een platform belangrijk om zich hierover uit te spreken. Dat deed hij in een video: "Ben jij een influencer die een ally is? Spreek je uit, deel een story, laat het goede voorbeeld zien, want juist naar jullie kijken jonge mannen op!"

Nu legt hij verder uit waarom hij de video plaatste: "Ik denk dat de mening van jongeren heel erg wordt gevormd door social media", vertelt Molemaker. "Als jongens terechtkomen in een algoritme van manosfeer-achtige video's, dan krijgen ze dat soort video's steeds vaker te zien. Het doel van mijn platform is om een positieve tegenstroming te zijn."

'Hulp van de meerderheid is essentieel'

Actieve steun van buiten de lhbti+-gemeenschap is onmisbaar voor acceptatie, zegt mediawetenschapper Linda Duits. "Er is nog nooit een gemarginaliseerde groep geweest die verandering heeft kunnen teweegbrengen zonder hulp van de meerderheid." Als voorbeeld noemt ze de strijd voor vrouwenkiesrecht: vrouwen kregen geen stemrecht door alleen zelf de straat op te gaan, ook de steun van mannen was daarvoor nodig.

"Deze opstand van influencers is echt een hart onder de riem voor mensen uit de lhbti+-gemeenschap", zegt de wetenschapper. "Dat heeft er ook mee te maken dat wij met influencers een sociale relatie hebben, zoals dat dan heet. We hebben het gevoel dat we vrienden met ze zijn en dus nemen we veel meer van hen aan dan bijvoorbeeld van een algemene overheidscampagne."

'Hoop dat ik een zaadje heb geplant'

Dat zoveel influencers van binnen én buiten de lhbti+-gemeenschap zich uitspraken, vond Geluk ontroerend. "Ik moest huilen toen ik alle steunbetuigingen zag, ook juist van mensen die zelf niet queer zijn."

Hij kreeg bijzondere reacties, zoals die van een jongen van zijn middelbare school: "Die zei: 'Ik vind het zo belangrijk wat je hebt gezegd. Ik ga straks werken in de bouw, en weet dat ik altijd mijn mond open zou trekken. Je hebt me enorm geïnspireerd.' Nou, dat is een super lief bericht natuurlijk en zo hoop ik dat ik bij veel mensen een zaadje heb geplant."

Ook negatieve reacties

Influencer Molemaker kreeg ook negatieve reacties, vaak van anonieme accounts. "Ik denk van jongens die zich aangevallen voelden door mijn video waarin ik andere heteromannen oproep om zich uit te spreken. Mensen gingen me ontvolgen, uitschelden, ik werd zelfs af en toe bedreigd."

"Maar ik moet heel eerlijk zeggen: het weegt niet op tegen de positieve reacties", voegt hij daaraan toe. Hij blijft het belangrijk vinden om de boodschap voor acceptatie continu te verkondigen. "Je moet niet alleen nu iets posten, maar het hele jaar door laten zien dat het normaal is om gay vrienden in je vriendengroep te hebben", zegt hij.

Norm stellen

Wetenschapper Duits denkt dat influencers misschien geen verandering teweeg kunnen brengen bij mensen met diepgewortelde homofobe opvattingen. Maar dat influencers zich uitspreken helpt volgens haar wel bij het stellen van een norm over wat wel en geen gepast gedrag is, over hoe we met elkaar omgaan.

Geluk hoopt die norm snel in de praktijk te merken. "Het begint nu met mensen die online zeggen: 'ik vind dit niet oké'. En de volgende stap waar we hopelijk naartoe gaan, is dat mensen ook in real life en op straat zich uitspreken, en mij en anderen beschermen", zegt hij.