Volop protesten om ICE, maar immigratiedienst deporteert in alle stilte dubbel zoveel migranten

Afgelopen winter liep de spanning hoog op in de Verenigde Staten na meerdere (fatale) incidenten met agenten van immigratiedienst ICE. Na een aantal rustige maanden is het doodschieten van twee migranten bij een verkeerscontrole reden voor nieuwe demonstraties. Amerika-verslaggever Tom van 't Einde beantwoordt vijf vragen over de dienst die de afgelopen maanden steeds succesvoller is.

1. ICE kondigde gister nog aan te stoppen met het aanhouden van auto's, maar president Trump veegt dit besluit vandaag alweer van tafel. Hoe zit dat?

Dinsdag meldde een overheidsfunctionaris dat ICE tijdelijk zou stoppen met het uitvoeren van verkeerscontroles. Dit besluit volgde kort na twee dodelijke schietpartijen van afgelopen week, die beiden plaatsvonden na verkeerscontroles. Vandaag herroept president Trump dit besluit en stelt hij dat de immigratiepolitie juist onverminderd door moet gaan met het uitvoeren van deze controles.

In een bericht op zijn sociale mediakanaal Truth Social noemt Trump de verkeerscontroles 'een van de belangrijkste middelen' waarmee ICE misdaad bestrijdt. "Daarom moet de immigratiepolitie dit middel vooral blijven inzetten", zegt Van 't Einde.

"Opvallend genoeg gaat Trump hiermee direct in tegen een besluit van zijn eigen regering. Ook gaat hij hiermee lijnrecht in tegen het beleid van Tom Homan, de door Trump benoemde 'grens-tsaar'. Homan zei eerder namelijk nog in een interview dat de controles 'tijdelijk' zouden worden stop gezet, met het doel 'om na te gaan of ICE-agenten veilig zijn en het juiste doen'."

2. We hoorden de laatste tijd weinig over ICE maar betekent dat ook dat het rustiger was?

"Nee, sterker nog, de anti-immigratiedienst deporteert juist meer migranten dan ooit. De aantallen zijn de laatste maanden zelfs verdubbeld", zegt Van 't Einde. Het ging de laatste vijf dagen om 10,000 mensen die werden opgepakt, dat zijn er dus zo'n 2000 gemiddeld per dag. Maar de aanpak is wel veranderd.

"De agenten van ICE gaan heel anders te werk dan een jaar geleden, toen ze nog met veel bombarie een tournee langs progressieve steden zoals Minneapolis, Chicago en Los Angeles maakten", gaat hij verder. "Hun werkwijze is na de dodelijke schietpartijen in Minneapolis een stuk subtieler geworden. Ze komen niet meer met veel bombarie een stad binnenstormen, maar doen hun werk meer onder de radar. Maar wel een stuk efficiënter."

3. Begin dit jaar waren er heftige demonstraties in Minneapolis toen daar twee doden vielen door ICE. Wat doet de dienst nu anders dan toen?

"Ze pakken nu vaak voor dag en dauw mensen op die hun huis verlaten op het moment dat ze naar hun werk vertrekken. Het is vaak nog donker op straat, dus minder mensen zien het", zegt van 't Einde. Ook worden er geen huizen meer bestormd, maar worden mensen op strategische plekken opgewacht. Bijvoorbeeld bij de rechtbank als mensen een asielaanvraag doen.

"Als er in de gevangenis mensen zitten zonder papieren wordt dat ook vaak doorgegeven aan het regionale ICE kantoor. Als ze vrijkomen worden ze buiten de gevangenis meteen opgepakt door ICE en het land uitgezet", gaat hij verder. "Het maakt het werk van de ICE agenten veel makkelijker waardoor ze nu veel hogere aantallen halen."

4. Het idee was dus vooral om minder opvallend te werk te gaan. Welk effect hebben deze nieuwe incidenten?

"Door de twee doden die er nu zijn gevallen, houdt iedereen ze weer in de gaten", zegt van 't Einde. "Precies wat ze niet willen, maar je ziet dat de dienst heel snel heel veel mensen heeft aangenomen die met een opleiding van 47 dagen de straat op worden gestuurd. En dan zie je hoe snel het mis kan gaan." Ook staan de agenten onder grote druk en werken ze vooral in een vijandige omgeving, legt hij uit.

Om hun targets te halen, wordt agenten gevraagd om zeven dagen per week te werken. "Dat in combinatie met amper opleiding zorgt voor een levensgevaarlijke cocktail, waardoor het nu opnieuw misgaat. Er wordt in de Verenigde Staten dan ook niet voor niets gepleit voor een betere opleiding voor de ICE-agenten."

5. Hoe gaat ICE proberen te voorkomen dat er nog meer doden vallen?

Elk arrestatieteam van de immigratiedienst ICE zal voortaan een agent met een bodycam hebben. Met deze belofte kwam het ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS) dinsdag naar aanleiding van de twee dodelijke schietincidenten van afgelopen week. Deze belofte is al eerder gedaan door de minister, maar volgens hem is het er nog niet van gekomen omdat de Democraten in de Senaat zouden tegenwerken.

Het is overigens de vraag of het helpt, want bij de schietincidenten waarbij een Mexicaanse en een Colombiaanse man om het leven kwamen, waren agenten betrokken die waren uitgerust met een bodycam. De slachtoffers zouden in beide gevallen niet het doelwit zijn geweest van een arrestatie door ICE, maar toevallige voorbijgangers.