Veel ziekten sterven uit, waarom komt schurft dan juist vaker voor? 'Is niet uit te roeien'
In de middeleeuwen had het gros van de bevolking regelmatig te maken met schurft. Ook pest, polio en tyfus kwamen veel voor. Deze ziektes verdwenen, maar schurft juist niet. Waarom? "Het zal niet verdwijnen, over 100 jaar praten we hier nog steeds over."
De huidziekte schurft leek lange tijd te verdwijnen uit Nederland, maar artsen zien de laatste jaren een duidelijke stijging. Niet alleen studentenhuizen, maar ook zorginstellingen en gezinnen krijgen hier vaker mee te maken. Hoe komt het dat schurft nog niet is verdwenen?
Heftige jeuk
"Schurft wordt veroorzaakt door een piepklein beestje, de mijt", zegt Alexander Lokin. Hij is dermatoloog bij het Amsterdam UMC en legt uit hoe de mijt te werk gaat. "De mijt graaft een klein gangetje in je huid, want daar kan de mijt overleven en voortplanten." Dit geeft vervolgens een allergische reactie aan het lichaam, waardoor er een heftige jeuk ontstaat.
Doordat de mijt een lichaam nodig heeft om te overleven, is de aanwezigheid van veel mensen de belangrijkste voorwaarde voor het ontstaan van schurft, zegt Lokin. "Schurft bestaat al heel lang en vinden we al heel vroeg terug in de literatuur."
Dicht op elkaar leven
Hij gaat verder: "Als er veel mensen dicht op elkaar leven - zoals in de middeleeuwen - dan kan de mijt zich makkelijk verspreiden." Hij benadrukt dat zolang er mensen dicht op elkaar leven, schurft zal blijven bestaan. "Onze opvolgers zullen over 100 jaar nog steeds dit gesprek voeren." Er is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen waarom schurft nu aan een opmars bezig is, zegt Lokin.
"Wie zagen in de coronaperiode een enorme stijging. Dat kan komen omdat het toen te veel was om goed te kunnen behandelen. En het zou kunnen dat we daar nog steeds de effecten van zien." De arts benadrukt dat het niet alleen in Nederland een groeiend probleem is.
'Onderschatte ziekte'
"De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft het op de lijst geplaatst van 'onderschatte ziektes'. Ook bijvoorbeeld in vluchtelingenkampen waar mensen dicht op elkaar leven is dit een groot probleem", legt hij verder uit.
Lokin ziet uit allerlei verschillende patiënten met schurft. "We zien van alles wat. We zien baby's, maar ook oudere mensen in het verzorgingstehuis met schurft." Ook bewoners van studentenhuizen zijn een risicogroep als over het schurft gaat.
'Uitbraak betekent gedoe'
Daar kan student Floortje over meepraten. Zij woont in een klassieke studentenflat met 15 mensen op een gang. "In 5 jaar tijd heb ik al 3 keer schurft in huis meegemaakt. Toen de huisarts mijn huisgenoot vertelde dat die schurft had, ontstond er grote paniek."
Een uitbraak betekent veel gedoe, vertelt ze. Dekens, kussen, jassen en kleding moeten allemaal minsten 3 dagen in een zak gestopt worden zodat de mijten sterven. Ze is intussen goed voorbereid op een volgende uitbraak. "Ik heb nu bijvoorbeeld twee winterjassen: mocht het nog een keer uitbreken, dan heb ik altijd nog een tweede jas."
Een taboe
Floortje ziet dat er nog een taboe rust op schurft, maar dat is volgens Lokin niet terecht. "Het klinkt wat middeleeuws, als een gebrek aan hygiëne, maar dat is absoluut niet waar. Daar heeft het niets mee te maken."
En wat moet je doen als je zelf schurft hebt? "Ga in elk geval naar de huisarts om te checken of je het echt hebt. En als je het hebt, dan is het goed te behandelen met crème of met tabletten die de mijt doden", adviseert de dermatoloog. Op de website van het RIVM staan meer tips om schurft te voorkomen en wat je moet doen als je schurft hebt opgelopen.