Shirin (41) kreeg drie miskramen, maar nazorg was er niet: 'Je draagt het verlies alleen'

"Iedere keer dat het gebeurt, slijt er een stukje van je weg. Verdriet, onzekerheid, het verlies zelf." Drie van Shirins vijf zwangerschappen eindigden in een miskraam. Emotionele nazorg na zo'n ingrijpende gebeurtenis? Daar ontbrak het aan.

'Gebrek nazorg is shockerend'

"Ik vind het eigenlijk shockerend dat zo'n nazorgtraject er niet is", zegt Shirin. "Ik ben niet een van de weinigen die dit is overkomen", benadrukt ze. "Dagelijks zijn er zóveel andere mensen die dit meemaken. Dan is het toch niet iets nieuws?"

Toch voelde dat wel zo toen Shirin op haar 33ste haar eerste miskraam meemaakte. Waar ze later na de bevallingen van haar levende kinderen een duidelijk pad kon volgen - kraamzorg, verlof van werk en emotionele ondersteuning kraamverzorging, verloskundigen en huisarts - ontbrak dat volledig toen ze haar kinderen verloor tijdens de zwangerschap.

Langgekoesterde kinderwens

Dat ze moeder wilde worden, wist Shirin al van jongs af aan. "Dat was een langgekoesterde wens van mij. Toen ik 3 was had ik een zelfgemaakt liedje erover. Dan zong ik: 'Later word ik groot, dan mag ik lippenstift op, ga ik trouwen en krijg ik twee kindjes'", lacht ze. "Dat was een soort mantra geworden."

"Ik wil kinderen met hem", dacht ze dan ook toen ze haar man ontmoette. Dus toen ze ook echt in verwachting bleek, kon Shirin haar geluk niet op. "Op het moment dat ik de twee streepjes op de test zag was mijn hele toekomst gevormd."

Drie miskramen, twee bevallingen

Maar die eerste zwangerschap eindigde helaas voortijdig. "Ik moest met de ambulance naar het ziekenhuis." Ook de twee zwangerschappen erna eindigden in een miskraam. "De derde keer koste het zelf bijna mijn eigen leven." Haar laatste twee zwangerschappen gingen gelukkig wel goed.

Door deze ervaringen merkte Shirin hoe erg de nazorg afhankelijk is van de uitkomst van de zwangerschap. Beval je van een kind, dan zijn er bloemen en kaarten, en is er kraamhulp en zorgverlof, somt ze op. "Maar als het eindigt in verlies, dan krijg je stilte aangeboden."

'Medische begeleiding is goed'

Medisch word je goed begeleid door de artsen, vertelt Shirin "Dat is waar ze goed in zijn en waar ze in getraind zijn." Zo had ze gesprekken over wat er in haar lichaam gebeurde. "Er werd uitgelegd wat er aan de hand is, dat er meestal geen oorzaak is. Over het algemeen wordt daar heel goed over gecommuniceerd."

"Maar wat je van binnen meemaakt, daar is geen aandacht voor." Hoe je daar mee om moet gaan, daar moet je zelf achteraan, merkte ze. Maar makkelijk is dat volgens haar niet. "In die staat ben je vooral bezig met: hoe zal de volgende zwangerschap verlopen? Wat voor effect heeft dit? Wat zijn de vervolgstappen?"

Praten met familie?

Hierdoor ga je "niet stilzitten en zeggen van: 'Oh, ik voel zoveel verdriet en daar moet ik wat mee doen. Waar kan ik terecht?'", legt Shirin uit. Na een zwangerschap ben je emotioneel 'zo druk met overleven' dat je het verlies van een kindje 'niet eens als rouw ziet', vertelt ze.

Toen Shirin er wel een keer naar vroeg, werd gezegd dat ze erover moest praten met familie en vrienden. "En als dat niet lukte, kon ik naar de huisarts om te vragen naar een verwijsbrief." Op de vraag of er geen praatgroepen waren, antwoordde de arts: 'Zover ik weet niet.'

In verdrietige zelf gekeerd

Praten met anderen is ook makkelijker gezegd dan gedaan, weet ze. "Niemand praat erover. En stilte creëert stilte." Dus bleef ze alleen in haar verdriet. Omdat er geen nazorg werd aangeboden voelde het voor haar ook steeds meer alsof er geen herkenning en erkenning was voor wat ze meemaakte.

Het voelde hierdoor alsof zij de enige was die dit overkwam, zegt Shirin. "En wat gebeurt er dan? Je draagt alles alleen en keert in jezelf. Je voelt je verdrietig en je gaat door en door en door. Het leven loopt door, maar van binnen staat alles stil."

Ook volgens zorgprofessionals moet de nazorg bij een miskraam beter (tekst gaat verder onder video)

Burn-out op werk

Niet alleen de nazorg vanuit de medische wereld ontbreekt volgens Shirin: ook op de werkvloer merkte ze dat er geen richtlijnen zijn voor als een medewerker een miskraam meemaakt. "De werkgever heeft ook een mentaliteit van: oké, doorgaan, terug naar de orde van de dag." Ze begrijpt dat wel, 'want er moet gepresteerd worden'.

Maar het kan wel grote gevolgen hebben, weet Shirin uit ervaring. Doordat er geen ruimte was voor wat ze mee had gemaakt, belandde ze uiteindelijk tijdens haar derde zwangerschap in een burn-out. "Ik ben toen pas naar huis gestuurd door de HR-adviseur. En dat was omdat ik nauwelijks op kantoor kon verschijnen."

'Het had anders gekund'

"Ik was pril zwanger en had hele lage bloeddruk. Dus werk verrichten was bijna onmogelijk", blikt ze terug. "Maar ik was ook opgebrand. En dat was het moment dat ik gewoon totaal geen betekenis meer kon hebben voor mijn werkgever. Ik kon niks meer."

Als er wel nazorg was geweest na haar eerdere miskramen, dan was het anders gelopen. Daar is Shirin van overtuigd. "Dan had ik misschien beter voor mezelf kunnen zorgen. Dan was ik ook misschien niet uitgevallen of helemaal opgebrand."

Rouw blijven meedragen

Dat ademruimte krijgen, zowel fysiek als mentaal - belangrijk is om een miskraam te kunnen verwerken, daar is Shirin dus op een harde manier achtergekomen. Ook nu ze moeder is, blijven de miskramen een rol spelen in haar leven. "Voor mijn gevoel heb ik vijf kinderen: twee leven en drie draag ik met me mee."

"Het is ook niet zo van: ik heb twee kinderen, dus ik heb mijn happy end. Die rouw is iets wat ik mijn hele leven lang meedraag", benadrukt ze. Juist ook in het dagelijks leven met kinderen: "Je krijgt flashbacks af en toe van: hoe had het kunnen zijn"?

Taboe doorbreken

Shirin heeft zelf moeten leren hoe belangrijk het is om te praten over zwangerschapsverlies. Samen met 83 anderen deelt ze haar ervaring in haar boek 'Ben ik de enige?', dat in het najaar uitkomt. Daarin gaat het niet alleen over miskramen, maar ook over stilgeboortes en onvervulde kinderwensen.

Het is volgens haar 'een startschot'. "Wat ik heb meegemaakt en wat zoveel andere vrouwen en mannen meemaken, daar wil ik iets aan doen. Er moet een cultuur gecreëerd worden voor iedereen die hier nu doorheen gaat of in de toekomst doorheen gaat", zegt ze tot slot. "Mensen hoeven dit niet alleen te dragen."