PRO-leider Jesse Klaver wordt gefilmd voor social media Bron: ANP
PRO-leider Jesse Klaver wordt gefilmd voor social media

Politieke partijen willen vooral 'scoren' op social media, juist dat maakt samenwerken moeilijk

Maak favoriet

Politieke partijen vieren hun overwinningen graag op social media. Maar de drang om te scoren maakt samenwerken volgens hoogleraar politiek en media Mariken van der Velden lastiger. "Het is comfortabel om als politicus in de campagnestand te zitten."

"Ik heb supergoed nieuws", zei PRO-leider Jesse Klaver vorige week in een Instagram- en TikTok-filmpje. Met coalitiepartijen D66 en CDA heeft hij samen met Volt-leider Laurens Dassen nog maar net afgesproken de belasting op vermogen te verhogen en die op werk te verlagen. "Nederland krijgt voor het eerst een miljonairsbelasting!"

'Natrappen' op social media

De afspraak is tegen het zere been van coalitiepartij VVD. Het belastingplan is gered, maar de toekomst van het kabinet hangt een paar dagen aan een zijden draadje.

De VVD ziet het filmpje - niet verrassend - als natrappen. Maar zelfs bij het CDA, die de deal mede heeft gesloten, doet het filmpje de wenkbrauwen fronsen. Waarom die winst zo nadrukkelijk vieren?

Scorebordpolitiek

"Wij vertellen gewoon wat wij hebben binnengehaald", licht Klaver toe. "Als we de VVD echt pijn hadden willen doen, dan hadden we wel reclamezuilen gekocht langs de snelweg. Zoals de VVD dat zelf altijd doet." Klaver doelt op de reclamezuilen langs de snelwegen waarmee de VVD eerder dit jaar haar winst in de formatie vierde.

Winst voor de een, is verlies voor de ander. 'Scorebordpolitiek' noemde Jesse Klaver het zelf in 2019. "Dat hebben we heel lang 'horse race-politiek' genoemd, het idee dat mensen in een wedstrijd zitten", zegt hoogleraar politiek en media Mariken van der Velden van de Vrije Universiteit. "Dan kun je winnen of verliezen en dan zie je dus de score oplopen of aflopen."

Algemeen belang

Het gevolg daarvan is volgens Van der Velden dat politieke partijen steeds meer gefocust zijn op het vertegenwoordigen van een achterban en minder in het algemeen belang. Als het aan de hoogleraar ligt moet de balans hervonden worden tussen strijden voor de belangen van kiezers en de verantwoordelijkheid het land te besturen.

"Het is gewoon heel comfortabel om als politicus in die campagnestand te zitten." Tijdens verkiezingen is dat goed, maar politici moeten het volgens de hoogleraar politiek en media tijdens een regeerperiode loslaten.

'Hysterie in Den Haag'

Volt-leider Laurens Dassen ziet het probleem niet. Ook hij plaatste een video op Instagram na de deal met D66 en CDA. "Als ik kijk naar de afgelopen tijd, dan heb ik het idee dat we over elke kiezelsteen vallen die op social media terechtkomt", zegt Dassen.

Hij benadrukt dat het uiteindelijk gaat om samenwerken. "Dat betekent ook, zeker na een goede samenwerking, dat je daarover kunt communiceren. We moeten elkaar ook wat gunnen als het om social media gaat", vindt hij.

Hysterie in Den Haag

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker stoort zich juist aan de scorebordpolitiek in Den Haag, die wordt verspreid op social media. "Wat ik ervaar is dat mensen mij aanspreken: of het wat minder hysterisch kan in Den Haag. En dat snap ik heel goed, want van hysterische debatten heb je misschien wel veel filmmateriaal, maar het land schiet er echt geen millimeter mee op."

Ze benadrukt dat ook haar partij dit jaar best wat successen heeft behaald, zoals het schrappen van de bezuinigingen op de gehandicaptenzorg. "Maar laat helder zijn, als ik dat uitgebreid ga vieren, alleen maar dansjes doe en anderen vertel wat zij allemaal verkeerd doen, denkt u dan dat je zulke resultaten boekt? Ik denk dat dat steeds lastiger wordt."

Scandinavische oplossing?

Voor een oplossing kijkt ook hoogleraar politiek en media Mariken van der Velden naar het Scandinavische model. Daar zijn ze al langer gewend om te regeren met minderheden. "Door in blokken te opereren kun je scorebordpolitiek doorbreken", zegt Van der Velden.

De ene keer doe je zaken met het linkerblok en de andere keer met het midden of rechts. Dat vraagt een gedragsverandering bij partijen. "Want als je zegt: 'Een bepaald blok is onbespreekbaar om mee samen te werken', dan zit je al in een vorm van scorebordpolitiek."

Sybrand Buma

Na een mislukte deal moeten partijen dus samen blijven werken vanuit het idee: wie bij het ene akkoord buiten de boot valt, kan bij het volgende voorstel weer nodig zijn voor een meerderheid.

Daar moeten dus spelregels voor komen, en het is niet geheel toevallig dat dit de nieuwe opdracht wordt van vice-president van de Raad van State Sybrand Buma.

Advertentie via Ster.nl