Ondernemers straks in problemen door droogte: wie betaalt de rekening? 'Verzekeren kost meer'

Boten die geen goederen kunnen vervoeren vanwege het lage waterpeil, oogsten die verdorren en dijken die bijna doorbreken: op economisch vlak heeft de droogte veel gevolgen. Zo kostten droogte en overstromingen vorig jaar de Europese economie in de zwaarst getroffen gebieden zo'n 43 miljard euro.

Wintervoer gebruiken

De gevolgen van de droogte merken ze bijvoorbeeld in de Achterhoek. Biologische boer John Arink uit Lievelde en melkveehouder Suzanne Ruesink uit Aalten zijn genoodzaakt om op dit moment al het wintervoer te gebruiken. "Wij hebben het geluk dat we de afgelopen jaren veel gras hebben geoogst, maar dat voeren we nu al op", vertelt Ruesink.

Als de droogte aanhoudt, dreigt er een voertekort voor de komende winter. Arink, die al ruim 40 jaar boer is en deze extremen pas de laatste jaren meemaakt, ziet de nabije toekomst somber in: "Als dit lang aanhoudt, moet ik voer gaan importeren of simpelweg minder koeien gaan houden."

Verzekering te duur

Voor boeren als Ruesink en Arink bestaat de Brede Weersverzekering, vertelt hoogleraar Enterprise Risk Management Bas Kolen. Maar de kosten van de verzekering zijn het voor veel boeren niet waard.

Arink beaamt dit: "Mij laten verzekeren is het voor mij helaas niet waard; ik teel voedergewassen en het zou mij meer kosten dan dat het oplevert." Ruesink sluit zich daarbij aan.

Geen compensatie

Dan is er nog de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts), die is ingesteld na de overstromingen van de Maas in de jaren 90. "Die wordt ingezet bij een ramp", vertelt Kolen. Maar wanneer iets een ramp is, wordt bepaald door de overheid. "De criteria die in de wet staan gedefinieerd, zijn niet heel strak."

"Het is een soort vangnet", legt hij uit, "maar de schade moet van een dusdanige omvang zijn dat deze vergelijkbaar is met een overstroming of een aardbeving. En het moet niet verzekerbaar zijn", voegt hij daaraan toe, "wat voor boeren dus wel het geval is bij droogte." Omdat de boeren in principe verzekerd kunnen zijn tegen droogte, kunnen zij geen aanspraak maken op financiële compensatie via de wet.

Risico van het vak

Het is de vraag of deze wet wel toekomstbestendig is. "We leven natuurlijk in een wereld van klimaatverandering, dus dit soort extremen zal vaker voorkomen."

Maar zolang de droogte door de overheid niet wordt gezien als een ramp en het voor boeren lastig of te duur is om zich te verzekeren tegen de schade, blijft het risico voor de ondernemers.