Nú al plekken 'bezet' voor vrijmarkt op Koningsdag in Amsterdam, buurtbewoners zijn boos: 'Spontane is eraf'

Aan de Apollolaan in Amsterdam Oud-Zuid zijn de stoeptegels, zo'n 3 weken voor Koningsdag, nu al gemarkeerd met krijt, vlaggetjes én ducttape. Sommige vakken zijn een meter bij een meter. De boodschap: Deze verkoopplek is al bezet voor de Koningsdag vrijmarkt.

Vrijmarkt als familietraditie

"We staan hier elk jaar", vertelt Koutar die samen met haar vader Hassan nu al druk bezig is met het afbakenen van hun verkoopplek. "Ik doe dit al 20 jaar", zegt de vader trots met een stuk krijt in zijn hand.

"We verkopen eigenlijk dus al sinds ik klein ben. Dit jaar kunnen we hopelijk weer veel verkopen en een gezellige tijd hebben." Het vader-dochter duo is enthousiast, zij kunnen niet wachten tot het 27 april is.

Reserveren in februari

Maar na een rondvraag in de buurt wordt al snel duidelijk dat niet iedereen blij is met dit soort vroege vogels. "Het is niet normaal, dit is al 4 weken aan de gang", merkt een buurvrouw op. Koutar en Hassan zijn namelijk niet de enige die nu al een plekje hebben gereserveerd, bijna de hele straat staat al vol.

"Ze schrijven namen op, plakken de vloer af, hangen nu al slingers op en lint en er is zelfs lint vastgeschroefd", gaat ze verder. Dat laatste vindt ze zelfs stiekem ook wel een goed idee. "Maar ik had zoiets van; nee, niet 2 maanden van tevoren."

'Niet meer spontaan'

De regels rond het reserveren van een stukje grond op Koningsdag verschillen per gemeente. In Amsterdam is het vooral vrij. Op andere plekken in het land, bijvoorbeeld Zoetermeer, mag je niet reserveren voor de vrijmarkt. Daar moet het plekje om te verkopen op de dag zelf worden bemachtigd.

Maar in Amsterdam is het vooral: als je naam erop staat, kun je aan de slag, ook al is dat weken van tevoren. "Ik vind het gewoon absurd dat de gemeente hier niets aan doet", zegt de Apollolaan-bewoonster. "Het gaat me allemaal te ver. Het moet spontaan zijn en nu is dat niet meer."

Plek voor 300 euro

Dat de verrassing eraf is, is één, zegt een andere buurvrouw. Maar dat mensen die zelf aan de Apollolaan wonen hierdoor soms geen plek meer hebben om spullen te verkopen, is een ander verhaal. Als oplossing plakte de buurvrouw daarom een bordje aan een heg. 'Koningsdag bewonersplek', staat erop. En: 'Deze plek is gereserveerd voor bewoners, écht dankjewel voor het begrip.'

"Er waren hier mensen die deze plekken aan anderen verkochten", vertelt ze over hoe dat vorig jaar ging. "En toen konden we er zelf niet staan." De plek was namelijk via social media aangeboden. "Zoiets van: 'Als jij koffie wil verkopen, nou voor 300 euro heb jij hier een plek op de Apollolaan.'"

'Het wel voor mijn huis'

"Ze hadden het ook op de Beethovenstraat gedaan, begreep ik", vertelt ze over een straat verderop. "Vandaar ook maar dus heel vroeg van die bordjes ophangen, want het is natuurlijk niet mijn grond, maar het is wel voor mijn huis."

Want een discussie aangaan over wie er voor welke deur mag staan, kan soms de verkeerde kant opgaan. "Die mensen waren toen best wel dreigend, dus dat hebben we ook gelaten", vertelt ze over het groepje dat vorig jaar een plek voor haar deur had gekocht. De bewoonster hoopt zo'n situatie dit jaar te voorkomen.

'Voor de duidelijkheid'

Verderop zijn buurtbezoekers Hassan en Koutar nog steeds druk bezig hun plekje te veroveren voor de vrijmarkt. Zij trekken zich niets aan van de bewoners die hier eigenlijk niet op zitten te wachten.

Hassan gaat zelfs nog een keer langs 'zijn plek' met zijn krijt. "Ja, gewoon voor de duidelijkheid dat het echt onze plek is", zegt dochter Koutar tot slot.