Naar school in drukke bussen, vechtpartijen en vaak te laat: Kinderombudsman vraagt nieuw kabinet om beter leerlingenvervoer

"Vanaf dag één dat ik deze functie heb, krijg ik er al klachten over", begint Kinderombudsman Magrite Kalverboer. "7 jaar geleden hebben we er een stevig rapport over geschreven. Mijn voorganger heeft er al aandacht aan besteed." Kalverboers geduld begint op te raken.

Pesterijen, vechtpartijen en vaak te laat

Jaar in jaar uit komen er bij de Kinderombudsman meldingen binnen over het leerlingenvervoer in het speciaal onderwijs. Het gaat dan om kinderen die met een speciale bus naar school gaan, maar te laat worden opgehaald, of helemaal niet. Of over de pesterijen en vechtpartijen tijdens de busrit.

Eén van de verhalen die Kalverboer het meest is bijgebleven, is van een kleuter van 4 jaar oud. "Die vertrekt 's ochtends om kwart voor 7 met het busje naar school, en wordt dan s' avonds om 6 uur weer thuisgebracht. Die zit zolang in het busje omdat het een heel rustig kindje is. Dit moet echt anders."

Besparen op leerlingenvervoer

Jethro Geelen kan hierover meepraten. Zijn dochter Luca (13) heeft een vorm van autisme, ze heeft snel last van prikkels en vormen van overlast. "Zij is dus gebaat bij rust in het busje, want anders is ze al doodmoe voordat ze op school is," vertelt hij.

Toch kreeg de familie 2 weken voordat het schooljaar begon bericht van de vervoerder: 'Luca wordt met een touringcar opgehaald'. "Die werd ingezet vanwege besparing, want dat was goedkoper dan een aantal kleine busjes."

'De bus was haar vergeten'

Het ging op de eerste schooldag al meteen fout. "Ze heeft drie kwartier staan wachten op de bus, maar die kwam niet", vertelt Jethro. "Toen we er achteraan gingen bellen, bleek dat de bus haar vergeten was. Geen fijn begin dus van het nieuwe schooljaar voor Luca."

Jethro startte na het incident een actie onder de hashtag #ikwachtnietmeer. Onder meer met de petitie: 'Onze kinderen zijn geen pakketjes'. Reacties uit het hele land stroomden binnen. "Allemaal ouders die zeiden: 'Dit is heel herkenbaar.'"

Thuis met burn-out

Hij kreeg ook allerlei verhalen van ouders binnen die vertelden hoe het voortdurende gedoe met het busvervoer de situatie in het gezin negatief beïnvloedt.

"Sommige ouders zijn gestopt met werken, anderen zitten door het gedoe thuis met een burn-out, kinderen die thuis zitten", vertelt de vader. Dinsdag biedt hij zijn petitie aan in de Tweede Kamer.

Gemeente is verantwoordelijk

Het leerlingenvervoer naar het speciaal onderwijs is de verantwoordelijkheid van de gemeente waarin het betreffende kind woont. Volgens de Katwijkse wethouder Emile Soetendal staan gemeenten voor een bijna onmogelijke opgave om deze vorm van vervoer goed te organiseren. "Het is meer een kwestie van geluk, want het is een keten van betrokkenen. Er hoeft maar een foutje in te zitten, en kinderen zijn te laat op school."

Volgens de wethouder voelt in de landelijke politiek niemand zich echt verantwoordelijk. "Het zit bij meerdere ministeries, dus iedereen kijkt naar elkaar. En het is niet iets waar je politiek goede sier mee kunt maken. Maar het raakt wel 60.000 kinderen, zij missen lessen omdat ze te laat komen. Je moet je afvragen hoe toegankelijk onderwijs nog is voor deze groep."

Zorg, geen vervoer

"De reden waarom het nu niet lukt, is omdat we denken dat dit vervoer is, in plaats van zorg", vult Kinderombudsman Kalverboer aan. "Dan worden er economische keuzes gemaakt, en worden niet de belangen van kinderen voorop gesteld."

Wat er volgens haar per direct anders zou kunnen? "Dat ouders en kinderen betrokken worden. En dat er wordt gekeken wat kinderen nodig hebben in plaats van andersom."

Ook chauffeurs lijden

Niet alleen de kinderen en families hebben het moeilijk, vertelt de Kinderombudsman. Ze vindt ook de taak voor de chauffeurs in het huidige systeem veel te zwaar is. "Veel mensen zijn vast weleens met hun gezin naar Frankrijk gereden, met drie kinderen op de achterbank. Nou, dit zijn zés kinderen op de achterbank, met een enorme dynamiek."

"Je mag van de chauffeur niet vragen dat hij de kinderen veilig haalt en brengt, én dan ook nog eens zicht houdt op wat er achter in gebeurt." Kortom: het systeem moet veranderen, voor iedereen.

'Regel dit!'

Kalverboers boodschap aan de drie formerende partijen in politiek Den Haag is dan ook duidelijk: "Regel dit! Doe wat het Kinderrechtenverdrag vraagt: dat je de belangen van deze kinderen voorop stelt, bij alle besluiten die je neemt."

"Dus óók bij het leerlingenvervoer", gaat ze verder. "Kijk naar wat deze kinderen nodig hebben, organiseer het daarom heen, en trek er geld voor uit."