Meer vrouwelijk leiderschap nodig? Waarom gendergelijkheid belangrijk is voor democratie
Zorgen meer vrouwelijke leiders voor meer vrede en welvaart? Sarah Hendriks van UN Women zegt wel. En daar lijkt ze een punt te hebben: "Gendergelijkheid is belangrijk voor de democratie."
De Canadese Sarah Hendriks is beleidsdirecteur bij UN Women, de organisatie van de Verenigde Naties die opkomt voor vrouwenrechten en gendergelijkheid. Bij de stemming voor de nieuwe chef van de VN noemde zij: "Vrouwelijk leiderschap maakt uit. Waar vrouwen leiden, volgt vrede."
Verschillende vormen
Hoogleraar Leiderschap en Managementontwikkeling Bas Kodden spreekt liever niet van 'mannen of vrouwen die beter zijn', begint hij. Volgens hem gaat het meer om persoonlijke eigenschappen dan gender, als het gaat over wat een goede leider maakt. En die eigenschappen kunnen aan een mannelijke of vrouwelijke manier van leiden worden gekoppeld.
"Je hebt een mannelijke vorm van leiderschap, dan hebben we het over de dominante hiërarchische manier van leiden. En de vrouwelijke vorm van leiderschap waar het meer gaat om feedback en overleggen", legt hij uit.
Meïr en Thatcher
Maar die verschillende stijlen zijn niet altijd aan specifiek aan dezelfde genders verbonden. Vrouwelijke premiers zoals Golda Meïr in Israël en Margaret Thatcher van Groot-Brittanië hadden bijvoorbeeld een heel eigen leiderschapsstijl waar ze bekend om stonden. "Meïr heeft haarzelf echt omhoog gewerkt in dat wereldje door zich juist aan de spelregels van de mannen te houden", vertelt oud-Israël-correspondent Inez Polak.
"Toen ze nog geen premier was zei de eerste premier van Israël, David Ben-Gurion, dat zij de enige man in zijn kabinet was", lacht ze. Meïr had ook een hele eigen manier om met haar kabinet te overleggen. "Mensen noemden het de keuken van Golda. Ze nodigde haar ministers uit om daar te overleggen en maakte dan soep voor hen. Dat werd haar toegeschreven als een vrouwelijke eigenschap, maar daar dacht ze zelf waarschijnlijk anders over."
Moeilijk te zeggen
Toen Meïr als eerste en enige vrouwelijke premier van het Midden-Oosterse land aan de macht was, brak er oorlog uit. "Er werd een verrassingsaanval gepleegd door de omringende landen. Het was nooit eerder een probleem dat ze een vrouw was, maar ineens werd ze erop afgerekend. Terwijl haar mannelijke generaals evengoed de aanval niet hadden verwacht", legt Polak uit.
Bij Meïr, en ook bij Margaret Thatcher, houdt de bewering van Hendriks misschien niet echt stand, maar hoeft niet veel te zeggen. Volgens universitair hoofddocent politicologie Conny Roggeband is het vooral lastig om nu al te zeggen of de uitspraak van Hendriks wel of niet klopt. Er zijn simpelweg nog te weinig vrouwelijke leiders geweest om het onderzoeken.
Democratische bewegingen
De hoofddocent zegt dat het wel erg belangrijk is dat vrouwen meer ruimte krijgen in het leiden van politiek en andere domeinen. "We zien wel dat meer gendergelijkheid ook gewoon heel belangrijk is voor meer democratie", legt ze uit. "En meer democratie betekent wel meer welvaart, gelijkheid en vrede. In die zin is het heel belangrijk en heeft Hendriks ook gelijk."
Er is wel onderzocht en bewezen dat democratische bewegingen waarbinnen vrouwen actief zijn en een leidende rol hebben veel vreedzamer en effectiever zijn, voegt Roggeband daaraan toe. "Statistisch is de kans van slagen om meer welvaart of democratie te behalen groter."