Mannen opgepakt voor drogeren en misbruiken partners: politie legt uit waar mogelijke slachtoffers op kunnen letten

Het doet denken aan de zaak van de Franse Gisèle Pelicot. Zij werd 10 jaar lang door haar man gedrogeerd en door verschillende mannen seksueel misbruikt en gefilmd. Ook in deze nieuwe zaak gebeurde dit soort misbruik, alleen zijn de beelden daarbij ook nog gedeeld in besloten chatgroepen. Daarin stond ook informatie over hoe mannen dat bij hun eigen partner kunnen doen.

Nieuw fenomeen

Politiewoordvoerder Milou van der Kolk van Team Seksuele Misdrijven geeft aan dat het ook voor de politie een vrij nieuw fenomeen is. "Tuurlijk hadden we wel al zaken waarbij er sprake was van het drogeren van het slachtoffer en dat daar misbruik van werd gemaakt, maar het delen in besloten social media-groepen, dat is voor ons ook nieuw."

Net als het delen van tips om iemand 'het beste' te drogeren. Er is dan ook nog niet bekend hoe veel dit gebeurt, geeft de woordvoerder aan. "Dat is nog volop in onderzoek."

Katergevoel en lichamelijke pijnen

Het lastige is, vertelt Van der Kolk, dat slachtoffers vaak niet weten dat zij slachtoffer zijn. Toch zijn er wel bepaalde tekenen die je volgens de politie in de gaten kan houden. "Misschien dat je wel vermoedens hebt, dat je wakker wordt met hoofdpijn en een katergevoel terwijl je niet op stap bent geweest. Of dat je lichamelijke pijnen ervaart, dat bepaalde flarden van herinneringen bij je binnenkomen", noemt ze op.

"Die combinatie maakt wel dat wij zeggen: 'Ga het gesprek met iemand aan dat jou mogelijk iets overkomen is.'" Dat kan iemand in je omgeving zijn die je vertrouwt, maar ook iemand van het Centrum Seksueel Geweld of bij Slachtofferhulp Nederland. "Er zijn casemanagers aangewezen en bijgepraat over dit fenomeen, die klaar staan om het gesprek aan te gaan."

Verwerking lastig

Voor mensen die zoiets meemaken, misbruik waarvan je zelf niet bewust bent, kan het verwerken daarvan erg lastig zijn. "Maar niet onmogelijk", zegt traumaseksuoloog Jeannette Dijkstra. In haar praktijk helpt ze vaker vrouwen die bewusteloos misbruik mee hebben gemaakt, bijvoorbeeld in het uitgaansleven.

Volgens haar is het erg belangrijk dat het slachtoffer erachter komt dat dit is gebeurd en aan de slag gaat met de verwerking ervan. "Je loopt anders tegen dingen aan waar je eigenlijk geen idee hebt dat het door het misbruik komt", zegt ze. Als voorbeeld noemt Dijkstra onbegrepen paniekaanvallen of een gevoel van alertheid of onveiligheid.

Geen herinnering, wel gebeurd

"Als deze vrouwen te horen krijgen wat er met hen is gebeurd, dan kunnen ze er misschien geen herinnering aan hebben, maar het gegeven dat het is gebeurd is wel natuurlijk wel aanwezig", voegt ze daaraan toe. "En dan kun je eigenlijk heel goed gaat starten met de verwerking van seksueel trauma."

De traumaseksuoloog legt uit hoe zij het aanpakt als een slachtoffer met zo'n misbruikervaring bij haar aanklopt. Bij dit soort misbruikzaken komt de dader 'in het systeem' van het slachtoffer terecht, begint ze. "We gaan dan eerst kijken wat het bij de vrouw heeft gedaan."

Psychodrama als therapie

Dijkstra somt op: "Je kan je voorstellen dat je vertrouwen enorm geschaad is, dat je een omkering van veiligheid hebt - wat eerst veilig was, dat dat onveilig wordt -, dat er veel woede zal zijn, verdriet, ongeloof." Zij ziet dat vooral de methode 'psychodrama' hier goed zou kunnen werken. Daarmee gebruik je speciaal ontwikkelde rollenspellen als therapiemiddel.

"Dat is heel ervaringsgericht", zegt ze over de therapie. "Je kunt je gevoelens van woede en geschaad vertrouwen in psychodrama heel goed adresseren aan de dader, waar het hoort." Ook beelden kijken als die er - zoals in deze zaak - zijn, kan erg helpen. "Maar wel pas als er een bepaalde mate van verwerking en begeleiding achter de rug is."

Geïnspireerd door Pelicot?

Er wordt er door de politie rekening mee gehouden dat deze zaak nog een stuk groter is dan nu wordt gedacht. "Het is echt te verschrikkelijk voor woorden", reageert Dijkstra daarop. "Ik kan me voorstellen dat de hele zaak van Pelicot misschien mensen ook wel heeft geïnspireerd om hetzelfde te doen, hoe afschuwelijk ook", voegt ze daaraan toe.

Volgens politiewoordvoerder Van der Kolk is daar nog geen bewijs voor. "Het verhaal klinkt natuurlijk wel vergelijkbaar maar of dat gebruikt is als inspiratie of dat er linken mee zijn, dat zien we nu nog niet. Maar, wat ik al aangaf, het onderzoek loopt nog dus dat zal nog moeten blijken." In de zaak zijn op dit moment acht verdachten in beeld, inclusief de vier mannen die al zijn opgepakt. De politie houdt rekening met nog meer meldingen van misbruik.