'Letterlijk een ondergeschoven kindje': artsen willen betere nazorg bij miskraam
Er is te weinig nazorg voor vrouwen die een kindje verliezen tijdens de zwangerschap, waarschuwen zorgprofessionals. Waar een moeder na de bevalling alle zorg en aandacht krijgt, worden vrouwen na een miskraam nu nog te vaak aan hun lot overgelaten.
Naar schatting 15 tot 20 procent van alle bekende zwangerschappen eindigt in een miskraam. Jaarlijks maken meer dan 20.000 vrouwen in Nederland het mee. En voor die grote groep is er nu te weinig ondersteuning, zeggen verschillende zorgprofessionals. "Het is letterlijk een ondergeschoven kindje."
Onvoldoende tot geen nazorg
Ook arts Bernadette de Bakker van Amsterdam UMC benadrukt het gebrek aan nazorg. Ze is gespecialiseerd in embryologie en doet onderzoek naar (de oorzaken van) miskramen. "Van alle vrouwen die een miskraam of zwangerschapsverlies ervaren heeft het grootste deel eigenlijk onvoldoende of geen nazorg."
Juist voor de mensen die het misschien wel het hardst nodig hebben, is er eigenlijk geen uitgestippeld zorgpad.arts Bernadette de Bakker over nazorg bij een miskraam
Er ontbreekt volgens haar een standaard nazorgtraject, terwijl dit bij de geboorte van een kind wel geregeld is. "Daar zijn we heel goed in. Maar juist voor de mensen die de zorg misschien wel het hardst nodig hebben na zwangerschapsverlies is er eigenlijk geen uitgestippeld zorgpad."
Fysiek heel ingrijpend
Het verbaast De Bakker, juist omdat een miskraam fysiek zeer ingrijpend kan zijn. "Er kan fors bloedverlies zijn, sommige patiënten moeten vanuit huis naar het ziekenhuis als het niet goed gaat." De impact moet dan ook niet onderschat worden, waarschuwt ze.
De arts ziet in de praktijk hoe groot de gevolgen kunnen zijn. 1 op de 5 vrouwen heeft na 9 maanden nog last van posttraumatische stressklachten of leidt aan een angststoornis, 1 op de 20 houdt zelfs langdurig een depressie over aan zwangerschapsverlies, legt ze uit.
'Zorgsysteem niet op ingericht'
Ook Tweede Kamerlid Lisa Vliegenthart van PRO vindt het hoogtijd voor verbetering. Ze was vroeger verloskundige en heeft toen het gebrek aan nazorg vaak in de praktijk gezien. "Het medische gedeelte is eigenlijk het enige dat er is. Er zijn veel minder handvatten om een breder traject en ondersteuning te bieden."
En áls het er is, is het volgens haar heel versnipperd. "Je moet maar net dat ene ziekenhuis of die ene gynaecoloog hebben die hier vanaf weet." Op dit moment is er geen landelijke aanpak, weet ze. "De intentie is er wel vanuit zorgverleners, maar het hele systeem is er niet op ingericht."
Zelf miskramen gekregen
Vliegenthart maakte de gevolgen hiervan ook persoonlijk mee: ze kreeg meerdere miskramen, maar werkte als verloskundige 'gewoon' door. "Ik ging daarna ook veel te snel weer werken", blikt ze terug. Veel vrouwen hebben volgens haar het gevoel dat ze door moeten, omdat er weinig aandacht en erkenning is.
Ook De Bakker maakte meerdere miskramen mee. "Je krijgt snel het idee dat het je eigen schuld was." Daarom is betere nazorg volgens de arts 'heel belangrijk', ook om zo 'een stukje erkenning' te geven voor 'een van de vele vrouwspecifieke aandoeningen waar veel te weinig aandacht voor is geweest'.
'Moet maatwerk zijn'
Een miskraam krijgen is heel persoonlijk, zegt De Bakker. Daarom moet de nazorg volgens haar ook maatwerk zijn. Vliegenthart wil daarnaast begeleiding in groepsvorm, zoals die nu ook al wordt aangeboden aan zwangere vrouwen. "Je verhaal kwijt kunnen op een plek die daarvoor is ingericht doet al veel."
Maar volgens haar is er meer nodig ter ondersteuning: een vernieuwde verlofregeling. "Neem bijvoorbeeld het rouwverlof, daar is zwangerschapsverlies nu geen onderdeel van. Erken dat ook in het rouwverlof. En niet alleen voor de vrouw, maar ook voor de partner."
Minister wijst naar zorgverleners
Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid laat in een reactie weten dat 'blijkbaar nog niet iedere vrouw die dit nodig heeft de juiste nazorg ontvangt'. "De kennis over goede medische nazorg ligt bij zorgverleners", vindt ze. "Het verspreiden van deze kennis en het eventueel opstellen van richtlijnen is aan hen."
"Het is ongelooflijk verdrietig om je kindje te verliezen tijdens een zwangerschap", zegt de minister tot slot. Ze ziet ook dat vrouwen het moeilijk vinden om zich ziek te melden na een miskraam. Moet er dan een ruimere verlofregeling komen? Hermans geeft aan dat 'werkgevers een grote verantwoordelijkheid hebben om ruimte te geven aan dit verdriet'.