Kans steeds groter dat we straks met digitale euro betalen, maar hoe werkt dat? 'Bankbiljet in digitaal jasje'

Nu kun je boodschappen betalen met cash of met je pinpas. Maar als het aan de Europese Centrale Bank ligt, dan komt daar straks een derde optie bij: betalen met zogenaamde digitale euro's. De Nederlandsche Bank (DNB) bereidt zich al een paar jaar voor op de komst van de digitale euro, zegt directeur betalen Inge van Dijk. "We willen mee met de tijd."

Digitaal bankbiljet

Aan Van Dijk de taak om uit te leggen wat de digitale euro nou precies is. Ze noemt het "een bankbiljet in een digitaal jasje". Digitale euro's worden, net als contant geld, beheerd en uitgegeven door de centrale bank. In plaats van dat je bankbiljetten pint bij een geldautomaat, laad je dan straks digitale bankbiljetten op een beveiligde chip in je telefoon. Die werkt dan als digitale portemonnee.

Je kunt de werking van de digitale euro ook vergelijken met het betalen met de vroegere Chipknip. "Qua manier van betalen is het hetzelfde. Maar hier hoef je niet handmatig geld op te zetten. Met de digitale euro kun je gewoon geld overschrijven van je commerciële rekening naar je digitale euro-rekening, en weer terug. Daarmee hopen we het simpeler gemaakt te hebben, maar in de basis is het hetzelfde."

Digitaal betalen zonder internet

Een voorbeeld. Stel, een consument wil 50 digitale euro's op zijn telefoon hebben. Hij boekt dit dan van zijn banksaldo af, en zet 50 digitale euro's op de beveiligde chip van zijn telefoon. Hiermee kan hij dan bij de kassa betalen zonder dat hier stroom of internet voor nodig is. Hij heeft het geld, net als bij contanten, in eigen beheer.

Ook kan hij hiermee bijvoorbeeld een collega betalen voor de lunch, door zijn telefoon tegen de telefoon van zijn collega te houden. Het geld staat dus opgeslagen op de zogenaamde NFC-chip in zijn telefoon, en niet meer bij de bank. De telefoon communiceert direct met die van de collega of met de kassa van een winkel of restaurant. Net als bij contant geld: als je bankbiljetten uitgeeft, komt er ook geen bank tussenbeide.

Amerikaanse afhankelijkheid

De Europese Centrale Bank (ECB) wil een digitaal alternatief, omdat het gebruik van contant geld hard afneemt. Een groot voordeel van de digitale euro is dat het betalen mogelijk maakt zonder internetverbinding. Tijdens een stroomstoring kan pinnen niet meer, maar kan betalen met een digitale euro nog wel.

Ook zijn er zorgen over onze afhankelijkheid van Amerika. Het gros van de betalingen in Europa loopt nu via de Amerikaanse bedrijven Mastercard en Visa. "We leven in een wereld waarin drukmiddelen niet ver weg zijn, en we willen voorkomen dat we daar te afhankelijk van worden", zegt Van Dijk van DNB. "Dit is een eigen product van Europese bodem, dat borgt dat de ruggengraat van de economie overeind blijft."

Verzet van banken

De DNB ziet de voordelen van de digitale euro, maar benadrukt dat het aan de Europese politiek is om een definitief besluit te nemen. Intussen verzet de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zich tegen de plannen. "De huidige voorstellen bieden geen oplossing voor de geschetste problemen" , zegt een woordvoerder.

Hij benadrukt: "Het is technisch een ongelofelijk complex product. Wij betwijfelen of de consument dit gaat gebruiken. Intussen kost de invoering ervan wel miljarden euro's." Hij erkent dat een te grote afhankelijkheid van Amerikaanse partijen niet wenselijk is. Daarom werken Europese banken ook aan een alternatief voor Visa en Mastercard, Wero.

Nog maar de vraag

Al met al overheerst het gevoel bij de banken dat de digitale euro een duur prestigeproject is. "We hebben al een goede spoorlijn liggen, maar nu wil de ECB er nog een spoorlijn naast leggen. Dat kost veel geld en het is maar de vraag of consumenten het gaan gebruiken."

Het Europees Parlement besluit dit voorjaar hoe de digitale euro er precies uit moet gaan zien. Dan wordt onder meer bepaald of er een limiet komt op het aantal digitale euro's dat consumenten mogen hebben.