Kadeem strijdt voor een veilige straat na antihomogeweld: 'Je moet je verbergen om veilig thuis te komen'

"Hoe kan ik mezelf zijn als ik en mijn naasten continu bang moeten zijn dat mij iets overkomt?" is een gedachte die weleens door het hoofd van Kadeem gaat. Zo'n 3 jaar geleden werd hij op straat belaagd omdat hij op mannen valt. "Het is inmiddels niet meer raar dat dit gebeurt. Ik ken zoveel mensen die dit ook hebben meegemaakt."

Carnaval vieren

Wat een leuk feest in Tilburg had moeten zijn, is nu voor Kadeem een pijnlijke herinnering. "Ik ging met vrienden naar de stad om carnaval te vieren, we wilden van het feest genieten", vertelt hij over het incident. "Bij zo'n feest horen natuurlijk felle kleuren, dus ik trok mijn Pride-kleuren aan. Ik had ook nagellak opgedaan, want ik vond dat wel bij het evenement passen."

Maar het feest veranderde voor hem al snel in een nachtmerrie toen hij werd lastiggevallen door een groepje jongeren. "Ik was even alleen, mijn fiets aan het parkeren. Op weg naar de fietsenstalling werd ik lastiggevallen en geïntimideerd." Kadeem probeerde zich er weinig van aan te trekken en ging gewoon door met wat hij op dat moment aan het doen was. "Maar dat was voor hen juist een aanleiding om toch fysiek te worden."

Van kwaad tot erger

Wat Kadeem probeerde te vermijden, gebeurde uiteindelijk toch: de situatie escaleerde. "Ze pakten mijn spullen van me af en een van hen rende daarmee een steegje in." Kadeem rende erachteraan. Achteraf gezien was dat een fout, denkt hij nu. "Maar ja, ik wilde mijn spullen terug."

De situatie ging van kwaad tot erger. "Een van hen gooide mij op de grond en voor ik het wist stonden er ook nog twee andere jongens achter mij." Kadeem kreeg een tik tegen zijn achterhoofd en nog een paar klappen in zijn gezicht.

'Ik moet hier weg'

"Tijd om bang te zijn had ik niet. Ik dacht alleen maar: 'Ik moet hier wegkomen'", weet Kadeem nog. "Ik keek om me heen om te zien of iemand me kon helpen." Maar die hulp kwam er niet. "Mensen liepen gewoon langs terwijl ik werd uitgescholden en geslagen."

Ergens kan Kadeem het ook wel begrijpen, vertelt hij. "Als er zoiets gebeurt, dan probeer je je als omstander misschien afzijdig op te stellen, omdat je niet betrokken wil worden bij een gevecht."

Onder het bloed

Hoe lang hij op de grond heeft gelegen, kan Kadeem tot op de dag van vandaag nog steeds niet precies terughalen. "Maar ik denk wel dat het kort is geweest. Uiteindelijk heb ik mijn vrienden teruggevonden en die hebben mij naar huis gebracht."

Samen maakten ze direct een melding bij de politie. "En die liet me ophalen door een ambulance, want ik zat helemaal onder het bloed." Eenmaal aangekomen in het ziekenhuis moest gecheckt worden of Kadeem geen last had van een inwendige bloeding. "Vooral omdat ik, toen het gebeurde, net uit het ziekenhuis kwam vanwege een herseninfarct."

Verwerken in stilte

Na een kort ziekenhuisbezoek sloot Kadeem zich bij thuiskomst af van zijn vrienden en familie. "Carnaval was voor mij natuurlijk meteen voorbij en ik wilde het liefst niemand meer zien of spreken." Hij schaamde zich voor wat hem was overkomen. "Ik dacht dat ik het zelf had opgezocht door me zo te kleden."

Wel zocht hij nog contact met de politie. "Ik maakte een afspraak om langs te gaan op het bureau." Er werd in eerste instantie goed gereageerd op zijn aangifte; hij werd serieus genomen. "Ze zeiden dat ze hoop hadden dat ze de daders zouden vinden, omdat er camera's in de buurt hingen en mensen het wellicht hadden gezien."

Geen consequenties

Dagen en weken gingen voorbij, maar Kadeem hoorde niets terug van de politie. "Ook niet nadat ik had gemaild en gebeld." En ook nu nog geeft dat Kadeem het gevoel dat daders van dit soort geweld ermee weg kunnen komen.

"Het wekt het idee dat ze dit kunnen doen zonder dat er enige consequenties aan verbonden zitten", legt hij uit. "En dat terwijl zij met z'n drieën heel carnaval, en nog heel wat weken erna, mij heel veel stress hebben opgeleverd met wat ze hebben gedaan."

Iedere keer weer

Vanuit zijn vriendengroep en de lhbti+-gemeenschap kreeg hij wel veel steun, vooral in het begin. "Maar omdat het inmiddels ook niet meer zo raar is dat dit gebeurt, kijken we er ook niet meer van op. Wel vragen we ons af hoe het kan dat dit iedere keer weer gebeurt", zegt Kadeem.

Het geweldsincident staat namelijk niet op zichzelf. "Ik kan zoveel mensen opnoemen die dit ook hebben meegemaakt." En dat is ook terug te zien in de cijfers van Report it, Always (RITA), die dit samen met het Landelijk Meldpunt Discriminatie bijhoudt. Waar ze als organisatie in 2023 zo'n 530 meldingen binnenkregen, waren dat er vorig jaar bijna 900. Het gaat dan vooral om mensen die worden uitgescholden, geduwd, geslagen of geschopt.

'Anders pikken ze me eruit'

Om het incident te verwerken, sprak Kadeem veel met zijn psycholoog en met mensen uit de gemeenschap. Maar er met familie en vrienden over praten was, en is nog steeds, een stuk moeilijker, vertelt hij. "Want je wil graag laten zien dat je op een veilige manier jezelf kunt zijn. Maar als er zoiets gebeurt, wordt dat je toch moeilijk gemaakt."

"Het is heel moeilijk om nog met een open geest over straat te lopen terwijl je opvalt in een menigte", gaat hij verder. "Vooral omdat je op zo'n evenement wil laten zien dat je trots kunt zijn op wie je bent en dat je graag jezelf wil zijn." Kadeem voelt zich af en toe dan ook nog steeds onprettig op straat. "Als ik nu over straat ga, kleed ik mezelf minder opvallend. Anders pikken ze me er zo uit, denk ik dan."

Zwart-witvlag

Omdat Kadeem snapt dat er mensen binnen de gemeenschap zijn die zich door het toenemende geweld niet veilig of geliefd voelen in de maatschappij heeft hij zijn eigen organisatie, Tell Me About It, opgericht. "De focus ligt op suïcidepreventie en met de organisatie hebben we een kleurrijke pin gemaakt waar de regenboogvlag op staat. Door die te dragen, geef je aan dat het voor jou geen taboe is om te praten over zelfdoding."

Maar juist door zijn ervaring met geweld wilde Kadeem ook een pin maken voor mensen net als hij: mensen uit de lhbti-gemeenschap die liever niet willen opvallen bij het grote publiek, maar wel hun steun willen betuigen. "De nieuwe pin is daarom zwart-wit."

Zo onopvallend mogelijk

Niet alleen Kadeem, maar ook veel andere organisaties zetten stappen om Pride-evenementen veiliger te maken. Zo biedt de NS kleedruimtes aan voor mensen die tijdens het feesten graag een uitbundige outfit aan willen, maar er niet mee over straat durven.

Kadeem is blij met alle steun, maar het roept ook minder fijne gevoelens bij hem op. "Het treurige van zo'n moment is altijd wanneer mensen weer in de metro of trein moeten stappen. Ze poetsen dan soms de glitters van hun gezicht af of doen de regenboogvlag weer terug in hun tas." Ze maken zichzelf dan weer zo onopvallend mogelijk. "Ze moeten zichzelf verbergen om veilig thuis te kunnen komen."

25 jaar na het homohuwelijk

In een land dat 25 jaar geleden nog vooruitstrevend was met het mogelijk maken van een opengesteld huwelijk, in volksmond ook wel het homohuwelijk genoemd, is het moeilijk om te zien dat de acceptatie van de lhbti+-gemeenschap achteruitholt, vindt ook Kadeem. "Het is voor mij moeilijk om het nu te vergelijken met vroeger, maar ik ervaar de laatste paar jaar wel dat het harder is geworden."

Hij heeft het dan niet alleen over geweld, maar ook over uitspraken die op televisie of door politici worden gedaan. "Dit laat zien dat het genormaliseerd wordt. Het lijkt zo een trend te worden. En als jij en je naasten worstelen met hoe je op een veilige manier jezelf kunt zijn, dan is dat hierdoor alleen maar moeilijker."

Grijp in

Maar toch mag dit alles de pret niet bederven, benadrukt Kadeem. Want ook deze zomer gaat hij ondanks alles het feest weer met goede moed tegemoet. "Want ik weet dat er heel veel heel leuke evenementen georganiseerd worden en dat er ook heel veel veiligheidsmaatregelen worden genomen." Wel is hij van plan om zich aan te passen. "Ik ga inderdaad ook naar de omkleedpunten toe en ik stop ook mijn vlaggetjes terug in mijn tas."

Zijn doel? Zorgen dat hij veilig blijft, "ook als ik 's nachts alleen over straat ga." Maar hij wil ook anderen oproepen om goed op elkaar te letten. "Net zoals we met de campagne 'Wij eisen de nacht op' hebben gedaan." Dus ook nu: "Spreek elkaar erop aan als je ongepast gedrag ziet. Dat is de manier om de veiligheid op straat voor de queergemeenschap te verbeteren. Grijp in als je iets ziet of hoort."