Ingetrokken tickets, teruggestuurde scheidsrechters en ICE bij stadions: WK voetbal is voor de start al onrustig

Bij een normaal WK zijn alle fans welkom, zitten de stadions vol en hoeven de nationale teams zich al helemaal geen zorgen te maken. Dat is nu wel anders: voor iedereen uit Iran en Haïti gold sowieso al een inreisverbod en zijn zelfs tickets ingetrokken. En nu lijkt het ook voor fans van Senegal en Ivoorkust vrijwel onmogelijk om de VS binnen te komen.

Immigratiebeleid

Kortom: waar het Wereldkampioenschap voetbal doorgaans wordt gepresenteerd als een verbindend en toegankelijk sportspektakel, lijkt dat dit jaar minder het geval. Hoe toegankelijk is het WK 2026 nog nu Trump aan de macht is in gastland Amerika? Amerika-kenner en jurist Kenneth Manusama laat zijn licht er op schijnen.

"In principe mag Amerika prima mensen weigeren", begint Manusama. "Het is hun eigen immigratiebeleid, hun eigen visumbeleid, wat ook behoorlijk hard is geweest de afgelopen anderhalf jaar. Het is aan elk land om zelf te bepalen welk beleid het wil voeren. Maar een land kan daar wel afspraken over maken met bijvoorbeeld FIFA."

De rol van FIFA

Het is dan ook de vraag of FIFA, de organisator van het WK, van tevoren invloed had kunnen hebben op deze gang van zaken. Manusama legt uit dat de afspraken voor het hosten van het WK met FIFA al zijn gemaakt vóórdat deze regering er zat. "Onder andere omstandigheden, andere president, andere regering. Er wordt natuurlijk meestal van uitgegaan dat een land dat het gastland is, ook gastvrij zal zijn en met veel genoegen allerlei supporters uit de hele wereld zou verwelkomen."

"Dat deze regering op dit moment zo'n hard immigratiebeleid zou voeren zonder al te veel uitzonderingen, dat had men niet verwacht." Toch heeft de organisator bij het aantreden van deze regering gelijk afspraken gemaakt met de regering Trump, "om ervoor te zorgen dat het WK moeiteloos zou gaan verlopen. De vraag is een beetje of die afspraken wel zijn nagekomen door Amerika."

Welke afspraken zijn er gemaakt?

De beelden en de berichten die nu naar buiten komen laten duidelijk zien hoe hard het immigratiebeleid nu ook het WK treft, zegt Manusama. "Het harde beleid is nu al anderhalf jaar van kracht. Er hangt heel veel onzekerheid boven de markt. Überhaupt als men naar Amerika wil, van: 'Word ik toegelaten? Ja of nee? Welke informatie moet ik allemaal delen?'"

"Met dit WK in het vooruitzicht had men kunnen weten dat sommige mensen meer problemen zouden hebben dan voorheen bij andere WK's", zegt Manusama. Tot op zekere hoogte had men dit kunnen zien aankomen, denkt hij.

Onzekerheid is funest

Het is volgens Manusama niet vanzelfsprekend dat alle supporters welkom zijn. "Als je bijvoorbeeld uit Afrika, Latijns-Amerika of het Midden-Oosten komt, en je team wil ondersteunen in Amerika, dan hangt er meer onzekerheid boven de markt. Een Europese toeschouwer die naar Amerika wil reizen zal in het algemeen iets minder problemen hebben, en zal minder hinder zal ondervinden om het land binnen te komen."

Voor niet-Westerse toeschouwers ligt het dus anders. "Er zijn inreisverboden en er zijn visabeperkingen. En als je aan de grens komt, zo heeft de Somalische scheidsrechter Artan ondervonden, dan kan je alsnog op het vliegveld worden aangehouden en alsnog terug worden gestuurd naar je eigen land."

Minder volle stadions

"De vraag is hoe vrolijk en gelukkig dit WK wordt", zegt Manusama. "Dat hangt af van wat het effect is van het harde immigratiebeleid op de toeschouwersaantallen. Maar ook het feit dat de immigratiedienst ICE rond stadions rondwaart. Dat kan ook een dempend effect hebben op alle Latijns-Amerikaanse supporters die hun moederland willen gaan steunen. Waarschijnlijk zullen niet alle stadions even vol zitten."

"In Canada en Mexico zal het een ander verhaal zijn. Amerika is sowieso nog steeds geen voetballand. Meer dan de helft zit ook niet echt op dit WK te wachten. Dus ik verwacht niet een hele vrolijke Amerikaanse toestand zoals we misschien wel gewend zijn."