Illegale vuurwerkhandel steeds heftiger: zo wil de politie het tegengaan

Nationaal coördinator vuurwerk van de politie Ko Minderhoud legt uit waarom de vangst van illegaal vuurwerk zo'n hoge prioriteit heeft. Allereerst benadrukt hij dat vuurwerk al langer onder de aandacht is bij de politie. "Het is ons echt een doorn in het oog, het loop erg uit de hand."

Als wapen

"We hebben al jaren last van vuurwerk in alle soorten en maten", gaat Minderhoud verder. "Consumentenvuurwerk dat tijdens de jaarwisseling als wapen tegen ons en hulpverleners gebruikt wordt, maar ook zwaar en professioneel vuurwerk dat illegaal verhandeld wordt, dat gebruikt wordt als aanslagmiddel bij explosies in woningen en bedrijven."

"Dit jaar hebben we voor het eerst een verbod op consumentenvuurwerk, dus we willen deze jaarwisseling aangrijpen om extra te investeren op de illegale handel. Om te voorkomen dat het tijdens oud en nieuw - maar ook in aanloop daarnaartoe - weer zo vreselijk uit de hand loopt", zegt hij. Sinds 1 augustus mag je in Nederland alleen nog 'F1'-vuurwerk kopen en afsteken: sterretjes, knalerwten en kleine fonteintjes bijvoorbeeld.

'Uit de markt'

Ruim 3 maanden voor oud en nieuw zet de politie daarom flink in om de handel in illegaal vuurwerk tegen te houden. De nationaal coördinator vuurwerk legt uit hoe de politie dat aanpakt: "Wij investeren als politie nu al extra in de opsporing van de illegale handel in vuurwerk. Dat doen we omdat we echt wel zien dat als we veel vuurwerk in beslag nemen en het uit de markt halen, dat het ook niet afgestoken kan worden met de jaarwisseling, en dus ook niet als wapen kan worden gebruikt."

De politie merkt ook dat vuurwerk steeds vaker gebruikt wordt bij andere evenementen. "Bij demonstraties en bij voetbalwedstrijden waar het uit de hand loopt. Het is belangrijk dat we daar ook op ingrijpen. Dus we hebben een aantal redenen om zoveel mogelijk vuurwerk weg te halen."

Smokkelroutes

De politie onderneemt verschillende dingen om de handel in te perken, vertelt Minderhoud. "We volgen tips en aanwijzingen op en we investeren in de grensregio's." Het gaat bijvoorbeeld om grenscontroles. "We kijken naar voertuigen en personen die we al kennen uit de vuurwerkhandel en die volgen we dan, of we zetten extra controles in om die personen te onderscheppen met vuurwerk."

"En we werken samen met onze Duitse en Belgische partners om opslagplaatsen te bezoeken, om te kijken: wie komt daar vuurwerk halen, waar gaat het heen?"

Meer online handel

Ook illegale online handel krijgt meer politie-aandacht. "We zien de handel toenemen op het internet, op het dark web of in besloten Telegramgroepen bijvoorbeeld", zegt Minderhoud. "Dat is in onze ogen een Europees probleem. Die webshops komen en gaan en verhandelen vuurwerk dat uit verschillende Europese landen komt."

"Het moeilijk om daar grip op te krijgen, ook omdat het een digitaal issue is. Dus we hebben we echt wel beduidend meer personeel dat zich daarop stort."

Europese samenwerking en drones

De Nederlandse politie wil de illegale handel mede daarom op Europees niveau bestrijden, zegt Minderhoud. "We zetten erg in op Europese samenwerking. Dat betekent dat we een aantal onderzoeken starten, onder meer met Europol. Daarnaast hebben we nog een paar projecten lopen op dit moment, waarbij we de informatie met onze buitenlandse partners makkelijker kunnen uitwisselen. Dan moet je bijvoorbeeld denken aan de bunkers in Duitsland waar vuurwerk ligt opgeslagen. We kijken: wie slaat het daar op? Kunnen we daar iets mee?"

Vooralsnog is Nederland in Europa het eerste land met een totaalverbod op vuurwerk, zegt Minderhoud. "Als het hier verboden wordt, maar in een ander land niet, dan blijft je natuurlijk altijd die grensoverschrijdende criminaliteit houden. Daar willen we echt wel van af, en daar is ook wel steun voor."

Georganiseerde misdaad

"Het is goed om te beseffen dat de handel die illegaal plaatsvindt in vuurwerk geen kinderspel is", zegt Minderhoud tot slot. "Het is geen onschuldige wereld. Wat wij vorig jaar al zagen, en dit jaar nog meer, is dat vuurwerkhandel ook gedaan wordt door groepen die in georganiseerd verband werken." Het gaat om groepen die al eerder handelden in vuurwapens of verdovende middelen en vuurwerk erbij zijn gaan doen.

De politie denkt dat dat komt omdat er geld mee te verdienen valt. "Zeker nu het verbod er is, krijgen wij het idee dat criminele groeperingen zich op vuurwerk hebben gestort. In dat opzicht krijgt het inderdaad kenmerken van georganiseerde misdaad."