HPV-vaccin redt levens: Chermaine (30) haalde de prik niet en kreeg later baarmoederhalskanker
Toen Chermaine Groefsema 26 was, kreeg ze baarmoederhalskanker. Uit nieuw Brits onderzoek blijkt dat er bijna geen jonge vrouwen meer overlijden door de ziekte als ze zijn gevaccineerd met het HPV-vaccin. Een prik die Chermaine niet heeft genomen.
"Er is mezelf en mijn ouders niks kwalijk te nemen", zegt de inmiddels 30-jarige Chermaine over het niet halen van het HPV-vaccin. "Maar ik heb er wel heel vaak over nagedacht: wat als we het wel hadden gedaan?"
Baarmoeder en blaas verloren
De afgelopen 5 jaar waren zwaar voor Chermaine. De ziekte stak maar liefst drie keer de kop op en leidde er uiteindelijk toe dat Chermaine niet alleen haar baarmoeder verloor maar ook haar blaas.
Ze heeft nu een zakje op haar buik dat urine afvoert en dat is ingrijpend. "Je baarmoeder verliezen is iets enorms maar dit zakje betekent dat mensen nu aan je zien dat er iets met je is, dat is heftig."
HPV is een veelvoorkomend virus dat makkelijk overgaat via huid- of slijmvliescontact. Er zijn ruim 100 HPV-soorten. Er bestaan veel verschillende typen van het virus. Deze bestaan uit typen met een hoog risico op kanker en typen met een laag risico. Baarmoederhalskanker wordt in bijna alle gevallen (ongeveer 99,5 procent) veroorzaakt door een langdurige infectie met het virus.
Daarom worden kinderen vanaf hun 10de opgeroepen voor de HPV-vaccinatie: op die leeftijd hebben ze het virus meestal nog niet opgelopen. Het vaccin heeft geen bekende ernstige bijwerkingen.
Brits onderzoek laat zien dat er in een bijna volledig gevaccineerde groep vrouwen geen sterfgevallen door baarmoederhalskanker meer werden gevonden, terwijl dat op basis van oudere gegevens wel werd verwacht. Vanaf september 2026 komt er een nieuw vaccin tegen meerdere hoogrisicotypen tegelijk
Kinderwens loslaten
Het begon ermee dat ze steeds maar ongesteld bleef, 2 maanden lang met af en aan bloedingen. Toen ze daarmee naar de huisarts ging, stuurde die haar door en werd in het ziekenhuis al snel vastgesteld dat ze baarmoederhalskanker had.
De tumor was echt een tennisbal-grootte en moest er zo snel mogelijk uit.Chermaine Groefsema
Ze dacht meteen aan haar kinderwens. Met haar partner had ze net een huis gekocht. "Eigenlijk ben je op dat moment bezig met: wat gaan we doen? Gaan we ons gezin uitbreiden? Op dat punt zaten we, en dan krijg je dat te horen." Ze dacht er aan om nog voor de operatie zwanger te worden maar dat kon volgens de artsen niet meer. "De tumor was echt een tennisbal-grootte en moest er zo snel mogelijk uit."
Meer aandacht voor vaccinatie
Omdat er in het ziekenhuis aan haar werd gevraagd of ze als kind een HPV-vaccinatie had gehaald, schoten ook daarover gedachten door haar hoofd. Als ze die vaccinatie wél had gehad dan was de kans op de ziekte kleiner geweest.
"Het is niet dat ik iemand de schuld geef van: goh, hadden we dat maar wel gedaan want daar los je nu niks mee op", reflecteert ze. "En ik weet ook niet zeker hoe het leven was gelopen als ik de vaccinatie wel had gehad. Maar ik ben wel heel blij dat er nu zoveel meer aandacht wordt gegeven aan informatie om de prik te nemen voor meisjes én voor jongens."
Twijfel
Toen Chermaine 12 was twijfelde ze, net als haar ouders. Ze zat bij de eerste lichting die opgeroepen werd voor HPV-vaccinatie. "Ik herinner me dat ik aan tafel zat met mijn ouders en dat we zeiden: 'Wat gaan we doen?' Eigenlijk hebben we alle prikken altijd heel netjes gedaan. Maar omdat er heel weinig informatie over bekend was, dachten we: zouden we het wel of niet doen?"
Zelf dacht Chermaine ook: ik ben nog helemaal niet bezig met seks. Ze begreep nog niet dat de prik vooral voor later is maar het beste werkt als je 'm krijgt voordat je seksueel actief wordt. Al met al was er dus veel twijfel: "Wat doet het met je lichaam? Wat is erover bekend? Al die vragen kwamen op, waardoor het toen wijsheid leek om het niet te doen", legt ze uit.
Vaccinatiegraad gezakt
Ze waren in die tijd bepaald niet de enigen. Toen de overheid in Nederland in 2009 begon met het aanbieden van het HPV-vaccin aan meisjes, was de opkomst 40 procent. Dat is langzaam opgeklommen tot 60 procent gevaccineerden tegen HPV.
Op het moment van het onderzoek in Groot-Brittannië was daar de vaccinatiegraad 90 procent maar die daalt nu weer. De reden daarvoor is nog niet bekend.
'Nooit vergeten'
Chermaine wil ook om die reden haar verhaal doen. "Het was niet zeker dat ik er nog zou zijn", zegt ze. "Het had zo over kunnen zijn. Hoe ziek ik ben geweest, dat gun je niemand. Dat zal ik nooit meer vergeten." Elke keer als ze hoopte dat het mee zou vallen, kreeg ze juist weer een tegenslag. "Je hoopt: misschien kan een baarmoeder besparende-operatie, of later een blaas besparende-operatie, maar nee."
"Het is goed als mensen zich realiseren wat mensen allemaal mee kunnen maken wanneer ze deze ziekte hebben of gehad hebben", vindt ze. Wat Chermaine er zelf doorheen trok? "Mijn familie, mijn partner en mijn hond. De steun van anderen en de liefde die je krijgt. En dat mensen je komen opzoeken in het ziekenhuis en lang blijven, want je ligt daar dus heel vaak."
Iets doen voor maatschappij
Over de HPV-vaccinatie is Chermaine duidelijk: het werkt echt. "Als ik nu een dochter zou hebben - van 10, 12 jaar - zou ik geen seconde twijfelen. 'Nee' zou niet eens in me op komen. Ik zou zeggen: we staan meteen in de rij, we gaan het meteen nemen.:"
Haar laatste scan was goed en dat geeft ruimte om volop naar de toekomst te kijken. Zo wil ze werk zoeken waarin ze iets kan betekenen voor de maatschappij, zoals ze dat graag wil. "Ik ben meer dan voorheen bezig met wat meer kunnen betekenen voor de maatschappij. Zelf hebben we geen kindje maar dan wil ik wel uitzoeken wat ik dan in de wereld kan bijdragen", zegt ze tot slot.