Hoe voorkomen we azc-rellen als in Loosdrecht? Politievakbond wil relschoppers van tevoren afschrikken: '5.000 euro boete'

Gisteren kwamen 400 mensen bij elkaar om te demonstreren tegen de opvang van de asielzoekers. Nadat in de avond de brand werd gesticht bij de noodopvang, waar op dat moment al vijftien asielzoekers verbleven, probeerden de relschoppers de brandweer te verhinderen. Daarbij werden agenten, die ook probeerden de brand te blussen, bekogeld.

Ontzetting en afschuw

Voormalig ME-commandant en woordvoerder van politievakbond ACP Patrick Fluyt reageerde naar eigen zeggen "net als ieder weldenkend mens met ontzetting en afschuw op de gewelddadigheden en het hinderen van de brandweer in Loosdrecht."

Hij is woedend over wat er is gebeurd: "Dit wat hierachter zit, past niet bij Nederland. Dat je dan ook nog mensen in uniform gaat bekogelen om je standpunt te maken, dat raakt kant noch wal. Dat vinden we absoluut verwerpelijk." De laatste tijd lopen steeds meer demonstraties uit tot rellen. Niet alleen in Loosdrecht maar bijvoorbeeld ook in Apeldoorn en andere gemeenten ging het afgelopen tijd mis.

'Fase van gesprek voorbij'

Fluyt heeft zelf als politieman en ME-er de nodige demonstraties begeleid. "Als politieman kijk je van: joh, kunnen we nog met elkaar in gesprek? Nou, in deze fase zijn we hier en nu duidelijk voorbij. Dus dan ga je begrenzen en dan treed je op als ME."

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) kondigde gisteren aan dat het onderzoek doet naar de organisatie achter de anti-azc-protesten. Een goede zaak, vindt Fluyt. "Wat we hier in Loosdrecht zien heeft niks met demonstreren te maken. Dat grenst bijna aan het moedwillig ontregelen van onze samenleving, om je punt te maken. Daarom zijn we ook blij dat de AIVD kijkt naar alle incidenten in het land die hieraan te relateren zijn."

Last onder dwangsom

De rellen lijken moeilijk te voorkomen. Fluyt is van mening dat er vaker gebruik moet worden gemaakt van de zogenaamde 'last onder dwangsom'. Daarbij wordt van tevoren aangegeven dat aanwezige demonstranten worden beboet met een vast bedrag als zij gaan rellen en vernielen.

Fluyt legt uit: "Wat we graag zouden zien is dat degene die dan ook echt de openbare orde verstoren, dat die ook echt met een last onder dwangsom een sanctie krijgen opgelegd. Denk aan 5.000 euro zodat je het gedrag kan begrenzen maar wel het demonstratierecht intact laat. Dat gebeurt naar ons inziens onvoldoende." Op die manier kunnen mensen ook afgeschrikt worden om geweld te gebruiken.

Twee minderjarigen

Ondertussen zijn drie demonstranten opgepakt voor de brandstichting. Twee van hen zijn minderjarig. "Ik zou de ouders hiervoor rechtelijk aansprakelijk willen stellen, voor het leveren van een wanprestatie", zegt de voormalig ME-er. "Die last onder dwangsom, leg die op. Dan kunnen de ouders 5.000 redenen bedenken waarom ze iets aan de opvoeding van hun kind hadden moeten doen."

Hij gaat verder: "Dit is fundamenteel zo onjuist, dat jij je kind hier aanwezig laat zijn en dat het vervolgens een strafbaar feit pleegt. Ik zou me kapot schamen als ouder. Ik zou echt een week in huis blijven met de ramen dicht."

'Grote schande'

De Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma, die voorzitter is van de Vereniging Nederlandse Gemeenten, noemt de gewelddadigheden in Loosdrecht 'een aanslag op de democratie'. "Dat dit is gebeurd, is een grote schande. Ik vind het ongelooflijk dat je zegt te gaan voor veiligheid en dat je kwetsbare mensen in gevaar brengt en zelfs de hulpverleners die hen te hulp schieten nog in gevaar brengt."

Of zij voorstander is van het vaker inzetten van de last onder dwangsom laat de burgemeester nog in het midden. Wel geeft ze aan dat alle mogelijke middelen om de rellen te voorkomen, worden onderzocht. "Ik ben het zeer met de bond eens dat we hier hard op moeten zitten. Of dit het juiste middel is, hangt ook af van of het openbaar justitie ook mogelijkheid ziet", zegt ze tot slot.