Het vmbo komt moeilijk af van slecht imago: 'Negatief stereotype is onterecht'
Al jaren kampt het vmbo met een slecht imago. Onterecht en kortzichtig, vinden de scholen zelf. Met een open dag willen 20 scholen daar verandering in brengen. "Vmbo-onderwijs is ook mooi onderwijs dat we heel graag willen laten zien."
Nederland telt bijna 700 vmbo-scholen, die zowel theoretisch als praktisch onderwijs geven aan jongeren tussen de 12 en 16 jaar. Jongeren die straks hard nodig zijn om aan de slag te gaan: als elektricien en monteur, als timmerman, loodgieter of in de zorg.
Theorie en praktijk
Het vmbo-onderwijs combineert algemene vakken, net zoals bij het havo en vwo, met beroepsgerichte programma's die aansluiten bij behoeften van de arbeidsmarkt. Als tieners eenmaal op een vmbo-school zitten, stromen ze vaak goed door naar diverse beroepen waar met smart op ze wordt gewacht.
"Leerlingen zitten niet alleen in de schoolbanken, maar zijn echt actief bezig en dan zien we ook andere competenties en andere vaardigheden naar boven komen," zegt Sjaak Waasdorp, leerkracht op de François Vatel school. Op deze school in Den Haag kunnen leerlingen vmbo basis, kader, gemengd en theoretische leerweg volgen. De school heeft daarnaast speciale aandacht voor 'Food & Design', oftewel, horeca- en ontwerp-vakken.
Problemen met 'kansrijk adviseren'
Maar ondanks dat praktisch opgeleide mensen hard nodig zijn, heeft het vmbo te maken met een stevige daling aan leerlingen. Dit komt onder andere door de demografische krimp: er zijn simpelweg minder jongeren. Maar ook door het zogeheten 'kansrijk adviseren'. Hierbij kijkt een leerkracht naar de potentie van de leerling en laat factoren zoals de thuissituatie niet meewegen.
"Je kunt de vraag stellen of dat goed is voor alle kinderen, en specifiek voor het vmbo," zegt Marco van Wijngaarden. Hij is directeur van de François Vatel vmbo-school en stelt dat een hoog advies niet per se het beste advies is. "Ik vind dat je passend moet adviseren. Als het schooladvies passend is bij een kind, dan gaat een kind floreren."
Motor van de economie
De krimp in het vmbo is groter dan in de andere onderwijssoorten. Ten opzichte van 2021 wordt tot 2036 een daling van 12 procent verwacht op het vmbo. Naast de algemene leerlingendaling en de terugloop van met name de beroepsgerichte leerwegen, is er ook sprake van een afname van het aandeel jongeren dat kiest voor een technisch profiel.
En dat is een probleem want in alle technische sectoren zijn werknemers hard nodig. Toch ziet docent Waasdorp de toekomst positief in. "Het vmbo blijft de motor van onze economie. Daar zijn de meeste banen te verkrijgen en daar wordt ook goed geld mee verdiend."
'Het is prachtig onderwijs'
De negatieve stereotyperingen van het vmbo-onderwijs, met het beeld van veel lesuitval en veel criminaliteit, vinden Van Wijngaarden en Waasdorp onterecht. "Ik heb hier geen kinderen die niets van hun leven willen maken," zegt Van Wijngaarden. "Dus we moeten af van dat stigma."
Ten slotte adviseert hij: "Kom op een vmbo-school kijken. Ik weet zeker dat de mening wordt herzien, want het is prachtig onderwijs."