Helpt nieuwe scanner tegen oplichting met nep-webshops? 'Blijft kat-en-muis-spel'

Het gaat om een initiatief van Thuiswinkel.org, de belangenvereniging voor webwinkels. Het zou ervoor moeten zorgen dat deze nep-webwinkels eerder uit de lucht worden gehaald. Maar het is niet de eerste poging online aankoopfraude aan te pakken.

Slimme software

Met de 'Thuiswinkel Scam Protectie' wordt met slimme software 24 uur per dag het internet afgespeurd, op zoek naar nep-sites die logo's, merknamen of het bekende keurmerk van winkels misbruiken. Leden van Thuiswinkel.org krijgen een logo met het Thuiswinkel Waarborg erop: een keurmerk dat garantie zou moeten bieden op een betrouwbare site.

Maar het waarborg kan ook nagemaakt worden, dus hoe weet je als consument dat je een goed logo ziet? Algemeen directeur Marlene ten Ham vertelt: "Een logo van het Thuiswinkel Waarborg, daar klik je op en dan kom je naar onze eigen website. En daardoor weet je dat het klopt. Dus het kan nagemaakt worden, maar ook wij screenen 24/7 of ons logo wordt misbruikt, en dat pakken we gelijk aan."

Steeds meer online

Volgens het CBS kregen 1,2 miljoen Nederlanders in 2025 te maken met oplichting bij een online aankoop. Niet gek, volgens Joyce Donat van de Consumentenbond. "We zitten steeds meer online en we worden constant bestookt met reclames. Dat is gewoon heel verleidelijk."

De manier waarop online fraudeurs te werk gaan wordt dan ook steeds geraffineerder. "Het is voor consumenten vaak moeilijk om echt van nep te onderscheiden. Er wordt nu veel met AI gedaan. Dat maakt het wel ingewikkeld."

Vooral jonge mensen

Wat opvalt is dat vooral veel jonge mensen gevoelig zijn voor online oplichting via webshops. "Het is een beetje een misverstand dat het vaak oudere, minder digitaal vaardige mensen zijn die hier intrappen", zegt Donat. Maar jongeren denken volgens haar vaker dat ze alles weten van social media en online. "Je wordt een beetje blind voor alle oplichting."

Er zijn al vaker logo's en keurmerken geweest die webshops veiliger moeten maken, maar deze nieuwe check kan consumenten wel gaan helpen, denkt Donat. "Het is natuurlijk goed, want het is schering en inslag, al die nep-shops. Er verandert er eigenlijk weinig zichtbaars, maar de consument is wel verder geholpen."

Namaak

Vooral namaaksites zijn een groot probleem, vertelt ze. Dat zijn websites van grote merknamen als MediaMarkt of Bol.com die enorm goed zijn nagemaakt. Deze scanner zou dat moeten aanpakken, maar volgens Donat moeten ook wij als consumenten goed blijven opletten. "Het is niet waterdicht. Het blijft een kat-en-muis-spel. Als wij, de politie of de webwinkels iets verzinnen, dan verzint de crimineel uiteindelijk ook weer wat."

"Je bent er ook zelf bij", gaat Donat verder. "Er zijn natuurlijk een paar rode vlaggen. En als je die negeert, dan heb je ook een eigen verantwoordelijkheid." Volgens haar moet je vooral goed opletten als een product uitzonderlijk goedkoop is of als ze een product hebben dat overal is uitverkocht. "Als het te mooi is om waar te zijn is, is het dat meestal ook wel."

Doe zelf een check

Als je iets niet helemaal vertrouwd, dan is er een aantal dingen die je kunt doen. "Doe zelf een check door het exacte webadres tussen aanhalingstekens te zoeken op echte reviewsites", zegt Donat. "En betaal waar mogelijk met een creditcard, want dan kun je je betaling tenminste nog laten terugdraaien als het misgaat."