Handel, Taiwan en macht: dit staat er op het spel bij staatsbezoek president Donald Trump aan China

Xi Jinping zal Trump groots ontvangen, zegt chinadeskundige Ardi Bouwers. "De rode loper gaat uit", vertelt ze. "China weet dat Trump gevoelig is voor prestige en ceremonie." Achter dit diplomatieke theater, speelt een heel ander spel: er liggen gevoelige onderwerpen op tafel, zoals de handelsoorlog tussen beide landen en de spanningen rond Taiwan. Maar de grote vraag is vooral wie zich in een onrustige wereld als stabiele wereldmacht kan neerzetten..

Handelsrelatie

De officiële aanleiding voor het staatsbezoek is de economische relatie tussen beide landen. De afgelopen jaren voerden China en Amerika een felle handelsoorlog, waarbij over en weer zware importheffingen werden ingesteld.

"We hebben een handelsoorlog gezien waarin het hard tegen hard ging", zegt Bouwers. China reageerde uiteindelijk niet alleen met hoge importtarieven, maar zette ook strategische drukmiddelen in. Zo beperkte Beijing de export van zeldzame aardmetalen, grondstoffen die cruciaal zijn voor Amerikaanse technologie en industrie.

Taiwan

Hoewel economische afspraken centraal staan, is Taiwan volgens Bouwers het meest gevoelige dossier tijdens het bezoek. "Taiwan is voor Xi Jinping de 'core interest'", zegt ze. China beschouwt Taiwan als onderdeel van het land en ziet buitenlandse steun aan het eiland als een directe bedreiging.

Volgens Bouwers hoopt China dat Trump bereid is minder ver te gaan in de steun aan Taiwan in ruil voor economische afspraken. "Trump heeft in de afgelopen tijd laten zien dat hij niet heel erg begaan is met Taiwan", zegt de chinadeskundige. Zonder Amerikaanse steun bestaat de kans dat China Taiwan met met geweld gaat inlijven. "In Taiwan wordt daar met veel angst naar gekeken."

Gespannen machtsverhoudingen

Amerika heeft China jarenlang onder druk gezet met het invoeren van handelstarieven en exportbeperkingen. Toch ziet China het bezoek met opvallend veel zelfvertrouwen tegemoet. Volgens Bouwers gelooft Xi dat de machtsverhoudingen beginnen te kantelen.

"Als je kijkt wat Trump aan het doen is in de wereld, dan is het relatief makkelijk voor Xi om mensen ervan te overtuigen dat de tijd aan zijn kant staat." Volgens Bouwers kijken de Chinezen al een tijd met enige verbazing naar het optreden van president Trump. "In China krijgen ze al van Xi Jinping al een hele tijd te horen dat het Oosten aan het floreren is en het Westen in verval."

China als stabiele wereldmacht

Het staatsbezoek is dan ook de uitgelezen kans voor Xi Jinping om dat beeld te bevestigen. "Wat er voor Xi Jinping vooral in zit, is dat hij zich kan laten zien als staatsman en als de man die stabiliteit in de wereld kan garanderen", zegt Bouwers.

Volgens Bouwers gebruikt Xi Jinping het bezoek om zichzelf neer te zetten als stabiele wereldleider tegenover een onvoorspelbare Trump. "Voor China is het belangrijk om te laten zien: ik ben een belangrijke speler in de wereld en ik kan rust en stabiliteit brengen."

Het westen laten wankelen

"Wat Xi Jinping altijd al wilde was het Westen uit elkaar drijven", zegt Bouwers. "En wat je nu ziet is dat Trump Europa aan de kant heeft geschoven en daarmee eigenlijk al het zware werk voor Xi heeft gedaan."

Hierdoor ontstaat een nieuwe geopolitieke machtsverhouding waarin China profiteert van verdeeldheid binnen het Westen. China kan rustig afwachten en kijken hoe de spanningen tussen Amerika en Europa zich ontwikkelen, zonder zich daar al te veel mee te bemoeien.

Verwachte uitkomst

Toch verwacht Bouwers geen grote doorbraken tijdens het bezoek. Daarvoor is Trump volgens haar te onvoorspelbaar. In plaats daarvan lijkt China vooral in te zetten op stabiliteit en het versterken van de communicatie tussen de landen. Volgens Bouwers denkt China op de lange termijn. "Laat Amerika maar zijn dingen doen en wij worden er beter van zonder ook maar één gevecht te hoeven leveren."