AVROTROSBron: EenVandaag

Gemeente Meierijstad regelt asielopvang succesvol zelf en is daarmee voorbeeld voor andere plaatsen

Maak favoriet

Het opvangen van asielzoekers is voor veel gemeenten een flinke opgave. De gemeente Meierijstad doet het op haar eigen manier, met kleinschalige opvang in eigen beheer. Andere gemeenten zien het nu als een interessant voorbeeld van hoe het anders kan.

"Of ze echt blij waren, weet ik niet", zegt burgemeester Kees van Rooij. "Maar we hebben net zo lang gepraat met het COA, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, tot we een contract hadden. We zeiden: 'We zullen aan onze taakstelling voldoen, maar we gaan het wel zélf doen.'"

Kleinschalige opvang

Van Rooij is burgemeester van de gemeente Meierijstad, in Noord-Brabant. Waar de meeste gemeenten grootschalige locaties van het COA in gebruik nemen voor asielopvang, kiest hij al jaren bewust voor een andere koers: meerdere kleinschalige locaties, die de gemeente zelf beheert.

Wij kunnen de opvang veel beter doen, aansluitend bij hoe wij als gemeente functioneren.
burgemeester Kees van Rooij van de gemeente Meierijstad

"Het kleinschalige vraagt voor het COA veel meer aandacht, menskracht, geld", somt hij op. "Wij kunnen dat veel beter doen, aansluitend bij hoe wij als gemeente functioneren." Door handig gebruik te maken van de gemeentefinanciën, is er ruimte gevonden in het budget om het op deze manier te doen.

Hoeveel kleinschalige opvangplekken zijn er in Nederland?

'Toekomstige inwoners'

En in de Brabantse gemeente doen ze nog iets anders: iedere asielzoeker wordt daar vanaf dag één gezien als toekomstig inwoner. Van Rooij: "In het begin investeerden we in asielzoekers, maar zagen we dat ze vervolgens een status kregen en werden verplaatst naar een andere gemeente, soms opnieuw naar een azc bij gebrek aan andere woonruimte."

Dat is voor niemand goed, benadrukt de burgemeester. "Dus toen hebben we gezegd: 'We willen dat mensen in principe in onze gemeente kunnen blijven. We investeren in ze en geven perspectief.'"

Taal leren en werken

"Je mag de eerste 6 maanden als asielzoeker nog niet werken, daarom focussen we die maanden volledig op het leren van de Nederlandse taal", vertelt locatiemanager Wail Amhaouech. "Daarna helpen we mensen aan vrijwilligerswerk, zodat ze vast een beetje kennismaken met de werkcultuur in Nederland."

"En als wij daarna zien dat mensen een bepaald niveau hebben bereikt, dan proberen we ze te koppelen aan een werkgever", vertelt hij. "Ongeveer 80 procent van de mensen mag werken, die werken bij ons ook. Dat is vele malen hoger dan het landelijk gemiddelde."

Enthousiaste reacties

Zaten bedrijven hierop te wachten? Volgens burgemeester Van Rooij wel: "Er is in onze regio best veel behoefte aan arbeidskrachten. Asielzoekers zijn hier met open armen ontvangen en inmiddels zijn werkgevers een soort ambassadeurs geworden voor deze aanpak."

Ook buurtbewoners zijn vooral positief, ziet Amhaouech. "Zij willen zien dat mensen uit zichzelf bepaalde dingen gaan doen, dat ze niet alles toegereikt krijgen. En dus sturen we heel erg op zelfredzaamheid. Later, als mensen een verblijfsvergunning hebben, zullen ze het ook zelf moeten doen."

'Werken beter dan stilzitten'

"De beste keuze die ik heb gemaakt, is dat ik ben begonnen met werken. Dat is beter dan stilzitten", zegt Haidar, die in een van de opvanglocaties in Meierijstad woont. Hij is gevlucht uit Syrië en wacht nu 3 jaar op een besluit over zijn asielaanvraag.

Haidar is blij dat hij aan werk geholpen werd en is nu teamleider bij een bedrijf in de supplementenbranche. "Als je maar aan het wachten bent tussen vier muren, dat is niks. Ik denk dat ik nu het juiste doe voor mijn toekomst door de taal te leren en de Nederlandse werkcultuur te leren kennen."

Eigenwaarde en waardering

Locatiemanager Amhaouech ziet wat het doet met mensen als ze mogen werken. "Op het werk krijgen ze waardering en leggen ze nieuwe contacten. Mensen worden daar zelfverzekerder van. Het is een stukje eigenwaarde dat omhoog wordt gekrikt."

"Heel veel mensen komen hier een beetje timide binnen, een beetje gespannen", vertelt hij. "En als je dan ziet dat ze zich steeds meer ontwikkelen, dingen doen en leuk gaan vinden, dan zie je ook dat ze gaandeweg steeds vrolijker worden. En dat ze opener worden en makkelijker over gevoelens praten."

'Het werkt motiverend'

Dat heeft volgens hem ook positieve gevolgen voor de sfeer op de opvanglocatie. "Je ziet iedereen zijn best doen. En als iemand ziet dat een ander werkt, zijn eigen centjes verdient, promotie maakt, dan wil diegene dat ook. En dat steekt elkaar allemaal aan."

Amhaouech zegt vooral mensen te zien die heel gemotiveerd zijn om aan het werk te gaan. "En dan maakt het niet uit in welk werkveld. We hebben hier bijvoorbeeld iemand die in zijn land van herkomst burgemeester was en die nu met 200 procent motivatie in de logistiek in een supermarkt werkt."

In onze chat komen veel vragen binnen over asielopvang, we beantwoorden er drie in deze video

Perspectief willen bieden

"Uiteindelijk gaat het erom dat mensen perspectief wordt geboden", zegt burgemeester Van Rooij. Hij zegt dat dat net zo belangrijk is als asielzoekers een dak boven hun hoofd bieden. Deze aanpak heeft inmiddels de interesse van andere gemeenten gewekt: "De telefoon gaat vrij regelmatig. Elke paar weken is er wel eentje die wil horen hoe de opvang hier gaat."

Toch voldoet Meierijstad nog niet helemaal aan de wettelijke taak vanuit de spreidingswet. "We zijn er druk mee bezig, maar we hebben nog een slagje te slaan", zegt de burgermeester tot slot. "Voor het komende jaar hebben we nog één of twee locaties nodig voor de opvang van 150 mensen."

Advertentie via Ster.nl