Cabaretier Davey zweeg over seksueel misbruik, maar vertelt nu zijn verhaal op podium: 'Wil stem zijn die ik zelf gemist heb'

Hij noemt het een 'prachtig cadeau'. Het moment dat een collega hem op het hart drukt dat het niet zijn schuld was dat hij als 6-jarige door de oppas misbruikt werd. Hij voelde zich door die boodschap zo bevrijd dat hij besloot dit cadeau te willen doorgeven aan andere slachtoffers.

Schuld bij jezelf leggen

"Er wordt iets van je schouders genomen, wat je al 25 jaar meedraagt. Ineens denk je: het kan ook niet mijn schuld zijn", vertelt cabaretier Davey. "Ze zei het op zo'n felle manier dat het echt binnenkwam", vertelt hij over het moment. "Toen dacht ik: dit is mij nooit zo duidelijk verteld dat het niet mijn schuld is."

"Voor hulpverlening is het zo vanzelfsprekend, dat ze er eigenlijk overheen stappen." Terwijl het juist zo belangrijk is. Als je de schuld bij jezelf legt, vergeef je de dader en jezelf niet. Tot kort daarvoor worstelde cabaretier Davey jarenlang met het misbruik, dat hij naast de psychologen alleen zijn vader en een aantal (ex-)vriendinnen had toevertrouwd.

Overspoeld met angst

Toen het misbruik plaatsvond ervoer hij dat niet als iets engs. Toch is de herinnering heel helder, zegt hij. "Ik denk dat er onbewust in je lijf een soort traumareactie ontstaat, die denkt: dit moet je onthouden, dit is heel belangrijk."

Als Davey 12 jaar is, komen de herinneringen boven. "Met de beperkte seksuele kennis die ik toen had, dacht ik: dat waren helemaal geen spelletjes, het waren seksdingen", zegt hij daarover. Hij werd overspoeld met angst. "Nu ben ik raar, nu ben ik vies, nu ben ik gay, als mensen erachter komen willen ze niets met me te maken hebben. Daar heb ik heel lang mee rondgelopen."

Gevangen in je hoofd

Dat hij het niet kon delen, was zwaar. "Je voelt je zo gevangen in je eigen hoofd en maakt jezelf helemaal gek". Hij schaamde zich enorm. "Ook door het idee dat ik zelf had meegedaan aan die spelletjes." In zijn hoofd moesten slachtoffers zich tegen de pleger verzetten. "Als je dat dan niet doet, dan ga je je schuldig voelen en denken: we hebben het samen gedaan."

Hij werd op seksueel gebied heel angstig. "Alles wat ik las wat afweek op seksueel gebied, daarvan dacht ik dat ik het was." Hij had veel paniekaanvallen. Op de fiets naar school bedenkt hij manieren om het verhaal te vertellen op een manier die mensen het minst raar zouden vinden. Soms zakte het een periode weg, maar er hoefde maar iets te gebeuren of het kwam terug.

Kantelpunt

Het kantelpunt kwam toen zijn oudste zoon werd geboren en hij hem niet durfde te wassen. "Ik was zo bang dat ik hem verkeerd zou aanraken of iets verkeerds zou denken dat ik toen dacht, nu is het klaar." Hij werd boos en realiseerde zich dat hij niet wil dat het misbruik tussen zijn zoon en hem in komt te staan.

Hij zoekt hulp bij psychologen, maar het échte inzicht komt wanneer een collega hem verteld dat zij misbruikt is en hij eruit flapt dat het hem ook overkomen was. "Zij was ook degene die toen tegen mij zei: 'Hey maar stop nou eens, ik hoor de hele tijd dat je nog met schaamte praat. Houd op jezelf verantwoordelijk te stellen. Hij is ziek, jij hebt niks fouts gedaan.'"

Schuld nooit bij slachtoffer

Het lijkt vanzelfsprekend dat die schuld niet bij het slachtoffer wordt gelegd. "Maar wij hebben altijd het idee van wel", zegt Davey. "We denken bijvoorbeeld dat we niet genoeg hebben gevochten, we het leuk vonden om een geheim te hebben of we voelden ons bijzonder, somt hij op. "Er is altijd een reden voor een slachtoffer om niet het slachtoffer te hoeven zijn en die schuld en schaamte te dragen."

Maar daardoor vergeef je de dader. "Je blijft zelf jaren met die schuld en schaamte rondlopen. Het wordt onderdeel van je persoonlijkheid en dat slijt erin. Dat wil ik ook zo graag wegnemen bij mensen, zodat ze niet zoals ik 25 jaar met schuld en schaamte rond hoeven te lopen en het geen onderdeel wordt van hun ziel en zijn."

Misbruik bij jongens

De stichting 'Wij zijn M' lanceerde onlangs een campagne ondersteund door het Fonds Slachtofferhulp: 'Niet alleen zij' om misbruik van jongens in het licht te zetten. Ook Davey werkte hier aan mee. "Dat was een bijzondere ervaring", zegt hij.

"Door de openheid en de kwetsbaarheid die iedereen durfde te tonen en dat iedereen totaal andere verhalen had." Met seksueel misbruik zijn de situaties heel verschillend, maar de uitkomst is vaak universeel. "De schuld, schaamte en hoe verschillend het ook is, iedereen voelde verbondenheid."

'Durven vragen'

Mandy Sleijpen van 'Wij zijn M' merkt dat de schaamte bij mannen heel groot is. Zij adviseert erover te spreken. "Praat met je kinderen over leuke en niet leuke geheimen", zegt ze.

"Het lastige is dat kinderen bijna nooit signalen hebben. Het belangrijkste is om het te durven vragen en ook om te durven zien dat het er is, dat het bestaat."

Een stem zijn

"Er is geen situatie waarin het slachtoffer schuld of schaamte hoeft te dragen: of je nou hebt meegedaan, het op hebt gezocht of hoe je ook gehandeld hebt." Sinds Davey zich realiseert dat hij geen schuld heeft aan het misbruik, wil hij dat anderen ook vertellen. "Wat zij (zijn collega, red.) voor mij heeft gedaan, wil ik ook voor anderen betekenen."

Sinds een tijdje staat hij op de planken met een voorstelling die ook over het misbruik gaat. "Ik wilde de stem zijn die ik zelf gemist heb", zegt Davey die zich vooral in z'n puberteit heel eenzaam voelde. Hij dacht de enige te zijn die dit had meegemaakt, integendeel.

Dankbaarheid gekregen

"Het maakt het extra pijnlijk dat 'we' met zoveel zijn. De cijfers zijn 6.000 per jaar in Nederland, dat betekent 1 à 2 per klas." De eerste 'try-outs' landden echt goed, vertelt hij. "Toen ik zag wat het met mensen deed, werd het vuur alleen maar meer aangewakkerd. Het heeft zoveel meer gebracht dan ik zou durven dromen."

"Ik had een soort mantra: als er drie mensen zijn die er wat aan hebben, dan is dat het waard", vertelt hij. "Ik heb zoveel mooie berichten en dankbaarheid gekregen, in dat opzicht is het al een groot succes."