Bijna helft van advocaten heeft te maken met intimidatie en geweld, meestal door eigen cliënten

Uit een groot tweejaarlijks onderzoek van Ipsos I&O, in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA), blijkt dat een derde van de advocaten overweegt om na een ernstig incident het werk voor goed neer te leggen. Het gaat dan om incidenten waarbij agressie, bedreiging en intimidatie aan bod komen.

'Ze gaat eraan'

Familierechtadvocate Reinande Westendorp kan hierover meepraten. Na een informatief gesprek over een mogelijke echtscheiding veranderde haar leven 1 jaar geleden in een klap in een nachtmerrie. De wederpartij van haar cliënt komt plots op een dag 'verhaal halen' op kantoor.

"Het was een hele dreigende situatie. Hij was duidelijk op zoek naar mij", vertelt ze over die dag. "Gelukkig hebben mijn collega's hem kunnen wegsturen." Maar niet veel later kwam er een stroom aan dreigende berichten binnen. 'Ze gaat eraan, met deze advocaat is het oorlog', werd er geschreven.

Familie bedreigd

Later bleek dat de persoon ook haar kinderen bedreigde. "Hij schreef: 'Ik ga bij de school van je kinderen langs en morgenavond kom ik bij je thuis.'", vertelt Reinande. "Verschrikkelijk. Dan staat de wereld even stil."

Het verhaal van de familierechtadvocate staat niet op zichzelf. In totaal kreeg 44 procent van alle advocaten in Nederland in 2025 te maken een soortgelijke situatie. Dit komt het meest voor bij zaken over familierecht. Maar ook bij letselschade, huurconflicten of binnen het strafrecht.

'Onacceptabel gedrag'

"Dit is een schrikbarend hoog aantal", vindt Frédérique ten Berge, lokaal deken in Midden-Nederland en voorzitter van het Landelijk Dekenberaad. Vanuit haar functie houdt Ten Berge toezicht op de advocatuur. Ze vertelt: "Dit is ontzettend zorgelijk, want het is onacceptabel gedrag. En als dekens merken wij dat dit probleem nog steeds heel groot is. In mijn eigen arrondissement stijgt het aantal meldingen nog steeds."

De impact van deze bedreigingen is enorm groot, blijkt ook uit het onderzoek. Van de advocaten die betrokken waren bij een incident dat ze als ernstig tot zeer ernstig beschouwden, overwoog 33 procent weleens te stoppen als advocaat.

Behoefte aan nazorg

De helft (54 procent) van de bedreigde advocaten had na een incident minder werkplezier. En ruim een kwart (28 procent) had behoefte aan nazorg. Ook liet het onderzoek zien dat vrouwelijke advocaten meer te maken kregen met agressie dan mannelijke advocaten.

"Het is zorgwekkend dat nu voor een derde keer op rij bijna de helft van de advocaten hiermee te maken krijgt. Elke vorm van druk of dreiging is onacceptabel", zegt NOvA-bestuurder en strafrechtadvocaat Sander Janssen over het onderzoek.

Moord op Derk Wiersum

De orde doet iedere 2 jaar een groot onderzoek naar agressie richting advocaten. Aanleiding hiervoor was de moord op advocaat Derk Wiersum. Hij werd 7 jaar geleden voor zijn huis in Amsterdam doodgeschoten omdat hij kroongetuige Nabil B. bij stond in de zaak tegen Ridouan Taghi.

Wiersums dood leidde tot een enorme schokgolf binnen de beroepsgroep. Mede hierdoor worden advocaten in speciale weerbaarheidscursussen getraind om met intimidatie en geweld om te gaan.

Speciale noodlijn

Naast trainingen is het voor hen ook mogelijk om bij de lokale dekens of via een speciaal noodnummer van de NOvA een melding te maken. De noodtelefoon wordt zeker twee keer per week gebeld door advocaten.

"Het kan dan gaan over bedreigende telefoongesprekken zijn", legt deken Ten Berge uit. "Of soms dat iemand aan de deur kwam. Of dat er sprake is van fysieke bedreigingen, niet alleen op kantoor maar ook thuis. En dat laatste is het meest vergaande."

Beperkt in vrijheid

Uiteindelijk zocht ook familierechtadvocate Reinande na de dreigementen contact met de veiligheidscoördinator van haar lokale orde. Ze kreeg hulp: "De politie werd geïnformeerd, net als de school. Maar de kinderen konden niet meer buitenspelen tijdens de pauze." De hond liet ze niet meer alleen uit, boodschappen deed ze samen met haar partner en haar huis werd beveiligd met cameratoezicht.

"Het beperkte me enorm in mijn vrijheid", vertelt ze over haar leven een jaar geleden. "Maar dat is gelukkig nu voorbij."