Beelden van omstanders tonen waarheid rond doodschieten Alex Pretti door ICE: 'Belangrijk, want overheid kwam met foute claims'

De dood van Pretti (37) maakt veel los, in de Verenigde Staten én daarbuiten. Eerder deze maand werd Renée Good (37) in Minneapolis doodgeschoten door agenten van ICE en nu is er dus een tweede burgerslachtoffer in de stad gevallen. En ook nu spelen beelden van het incident een belangrijke rol in de nasleep.

Omstreden immigratiedienst

Onder andere onderzoekscollectief Bellingcat kwam een dag na het incident met een uitgebreide analyse van wat er precies gebeurd is. Onderzoeker en redacteur Merel Zoet werkte er aan mee: "We begonnen dit onderzoek vrij snel." Bellingcat neemt namelijk al langer de acties van ICE onder de loep, legt ze uit.

De Immigration and Customs Enforcement (ICE) is een federale overheidsdienst in de VS die mensen zonder papieren opspoort en oppakt. In de tweede termijn van president Donald Trump is ICE in hoog tempo uitgebreid en heeft de dienst volgens experts paramilitaire trekken gekregen. Ondertussen neemt de kritiek op het gewelddadige handelen van agenten toe.

Vanuit meerdere hoeken

Pretti filmde afgelopen zaterdag een actie van ICE in Minneapolis met zijn telefoon toen hij door agenten tegen de grond werd gewerkt. Meerdere agenten trokken hun wapens en Pretti werd door meerdere kogels geraakt, volgens ooggetuigen in zijn hoofd en borst. Hij overleed ter plaatse.

Het incident is door meerdere mensen vanuit verschillende hoeken gefilmd. "Wat we bij Bellingcat vervolgens doen is het synchroon en naast elkaar leggen van die video's", vertelt Zoet. Die worden vervolgens op social media gedeeld zodat het publiek volgens haar zelf een oordeel kan vormen over wat er is gebeurd.

Zelf oordelen als publiek

Later publiceert Bellingcat één voor één de conclusies die ze uit hun onderzoek trekken. "Wat er precies met Pretti gebeurd is, is lastig te zien", zegt ze. "Daarom zijn we de beelden frame voor frame gaan bekijken. En dan zie je dat Pretti geen wapen meer bij zich had op het moment dat hij werd neergeschoten."

Een belangrijke conclusie, benadrukt Zoet, omdat de Amerikaanse regering al kort na het incident met een heel andere uitleg was gekomen. Het officiële verhaal was dat Pretti de agenten zou hebben bedreigd met een wapen. Maar de beelden op social media laten dus iets heel anders zien, weet Zoet.

Wapen afgepakt

"Als je frame voor frame die video's bekijkt, kun je concluderen dat een agent met lege handen op Pretti dook en vervolgens met een wapen in zijn handen weer naar boven kwam en wegliep", vertelt ze. De onderzoekers van Bellingcat hebben vastgesteld dat het gaat om het wapen dat Pretti bij zich droeg. "Dat was hem dus afgenomen voordat het schieten begon."

De betrouwbaarheid van de analyse van Bellingcat zit in het gebruik van beelden uit meerdere hoeken, legt de onderzoeker uit. En dat is in tijden van AI en deepfakes nog belangrijker geworden: "Wij proberen nooit van één video uit te gaan. Als je meerdere beelden hebt en eentje laat iets anders zien dan de rest, dan kun je snel de rotte appel eruit halen."

ICE-agenten filmen?

Na de dood van Pretti en de reactie van de regering-Trump wordt opgeroepen om het handelen van ICE-agenten vooral te filmen. Maar dat deed Pretti zelf ook toen hij werd doodgeschoten. Bellingcat is blij met de grote hoeveelheid online beelden, maar ziet ook dat het filmen juist geweld door ICE kan uitlokken. "Dat is natuurlijk lastig", zegt Zoet daarover.

Het onderzoekscollectief gebruikt namelijk alleen openbaar vindbare bronnen, dus geen informatie die anoniem gestuurd wordt. "En dat soort beelden zijn vaak gemaakt door omstanders. Maar wij sporen het filmen zeker niet aan, omdat het dus ook echt heel gevaarlijk kan zijn", legt de onderzoeker uit.