Het WK draait tegenwoordig niet alleen om voetbal, maar ook om technologie. De nieuwe apparaten en technieken moeten het spel leuker maken voor fans én eerlijker voor de spelers. De vraag is nu alleen of ze het spel ook echt verbeteren.
Een bal met een bewegingssensoren, 3D-avatars van spelers om bewegingen in de gaten te houden en scheidsrechters met camera's die moeten helpen overtredingen op tijd te spotten: het is een kleine greep aan nieuwe technologische snufjes die dit WK voor het eerst worden gebruikt. "Het is een extra blik op het spelletje", zegt hoogleraar Applied Data Science Joost Kok.
Rollende computer
Hij is enthousiast over de toevoegingen aan het spel. "Er is bijvoorbeeld een buitenspeltechnologie voor de scheidsrechter, die krijgt dan een seintje als iemand buitenspel staat", vertelt de hoogleraar verder. "Ook kunnen we door de nieuwe technologie precies zien wanneer een bal geraakt wordt en op welk tijdstip."
"Het is een computer die kan rollen", vult Tweakers-techjournalist Arnoud Wokke aan over de bal. "Hij heeft een bewegingssensor zoals die ook in je Iphone zit", zegt hij over de Trionda bal die wel eerst opgeladen moet worden voordat hij gebruikt kan worden. Met een volle accu gaat de bal 6 uur mee.
Meerdere blikken
Het voordeel van deze bal is dat er sneller en secuurder beslissingen gemaakt kunnen worden. Bij een doelpunt tijdens Zweden-Tunesië kwam de meerwaarde van de technologie al tot uiting. Er werd een doelpunt heel snel gecheckt op buitenspel.
"Het helpt je dichterbij het spel te staan", merkt hoogleraar Kok op over de voordelen van de nieuwe bal. Want niet alleen voor de scheidsrechter, maar ook voor de toeschouwers is alle nieuwe techniek een mooie bijkomstigheid. "Je kan nu echt meekijken met zo'n scheidsrechter en precies zien waar elke speler zich bevindt." In plaats van één blik, kunnen toeschouwers het spel nu vanuit meerdere blikken beleven.
Nieuwe inzichten
"Je kan dan zien dat er echt iemand buitenspel stond", gaat hij verder. "Het kan dus ook werken als een soort rechtvaardiging voor beslissingen van de scheidsrechter."
Je kan het ook, als je beetje slim bent, gebruiken om je pool te winnen.hoogleraar Applied Data Science Joost Kok over de nieuwe AI-technologie bij het WK
Het zou zelfs de manier waarop we naar voetbal kijken kunnen veranderen. "Je kan de wedstrijd op een wat meer analytische manier bekijken, het geeft echt inzichten." Zelf doet Kok dat nu ook al. "Als ik naar een wedstrijd kijk, wil ik graag gewoon een soort bovenaanzicht hebben van de voetballers, een soort bewegende puntjes. Dat je precies die linies in- en uit- kan zien schuiven. Dat geeft echt heel mooi inzicht in de tactiek die zo'n team heeft. Je kan het ook, als je beetje slim bent, gebruiken om je pool te winnen."
Extra steun voor coaches
Ook achter de schermen wordt er dit WK volop gebruik gemaakt van AI, kan de hoogleraar vertellen. "Alle teams hebben van de FIFA speciale AI-software gekregen om hun wedstrijden te analyseren." Het idee is dat alle teams, ook die het niet zelf zouden kunnen betalen, hier gebruik van kunnen maken. "Zo wordt niemand achtergesteld."
Trainers krijgen hiermee meer inzicht op wat er op het veld gebeurt en of de afgesproken tactiek wel echt goed wordt uitgevoerd door de speler. "Maar ook of een speler niet een blessure gaat krijgen. Dus het helpt allemaal heel erg tijdens het coachen."
'Je kunt direct ingrijpen'
De technologie kan zelfs helpen een beeld te schetsen van de tegenstander. "Dus het is ook interessant om dan een beetje te voorspellen wat er gaat gebeuren", denkt Kok. "Dan kan je, als je een bepaalde techniek hebt, nadenken over; als ik nou dit ga doen, wat gebeurt er dan."
Waar oudere technologie voorheen vooral werd gebruikt om achteraf de wedstrijd te analyseren, kan dat met de nieuwe snufjes dus al voor én tijdens de wedstrijd. "Je kunt direct ingrijpen", zegt Kok die benadrukt dat dit bij individuele sporten al langer wordt gedaan. "Dus het is bijzonder dat het nu ook echt voor teamsporten kan, want hier gaat het ook om de interactie tussen spelers."
Eerlijker spel?
Dat de nieuwe snufjes en technologieën veel voordelen met zich meedragen, is duidelijk. Maar wordt het spel hier ook echt eerlijker op? "Dat durf ik niet te zeggen", antwoordt hoogleraar Kok. "Het verandert het spel zeker, maar of het eerlijker wordt, dat is in deze context moeilijk te zeggen."
Wel wordt het spel er 'wetenschappelijker' op. "Het wordt veel meer evidence based en zo kan op grond daarvan beslissingen worden genomen", benadrukt Kok. Maar niet voor iedere voetbal- of technologie-fan is dat belangrijk of noodzakelijk. "De data is leuk, maar je hebt het niet nodig om te voetballen", voegt journalist Wokke tot slot toe.