Auto naar werk te duur? Fietsen is voor meeste mensen prima te doen
Tanken is duur en dan sta je ook nog vaak in de file. Veel mensen kunnen met de fiets naar het werk, maar doen dat niet. Is de fiets een serieus alternatief en wat zou dat ons opleveren? "Heeft alleen maar voordelen."
Natuurlijk kan niet iedereen op de fiets naar het werk. Soms vanwege persoonlijke redenen, maar vaak vooral vanwege de afstand naar het werk.
10 tot 15 kilometer
En het is nog discutabel welke afstand 'te fietsen' is. Onderzoek van TU Delft houdt 15 kilometer aan als 'fietsafstand'. Volgens cijfers bekend bij de Rijksdienst voor Ondernemers wordt een afstand van 9,5 kilometer gemiddeld gezien als een acceptabele afstand om de fiets te pakken.
Deze twee afstanden zijn bij de Fietsersbond ook bekend. "Voor de e-bike geldt een afstand van 15 kilometer en voor een gewone fiets 10", vertelt algemeen directeur Esther Van Garderen. "Bijna 60 procent van de werknemers woont binnen een afstand van 15 kilometer en ongeveer 40 procent binnen 10 kilometer", weet zij.
Fietsdissonantie
Lang niet iedereen die binnen deze afstand van zijn werk woont, pakt ook daadwerkelijk de fiets. "Op dit moment gebruikt 25 procent van de Nederlanders, ongeveer 2,5 miljoen mensen, de fiets voor het woon-werkverkeer", ziet Van Garderen. "We weten niet precies hoe ver deze mensen wonen van hun werk. We nemen aan vlakbij, maar die precieze data zijn niet bekend", voegt ze daaraan toe.
Er is dus een gat tussen mensen die op fietsafstand wonen en kunnen fietsen naar werk en de mensen die dat daadwerkelijk doen. "Dat gat noemen we fietsdissonantie", vertelt directeur Gwen Jansen van de Coalitie Anders Reizen, een samenwerkingsverband van zeventig grote organisaties die de opdracht gaf voor het onderzoek van de TU Delft en zich inzet voor duurzame mobiliteit.
Regionale verschillen
Uit datzelfde onderzoek kwam naar voren dat 900.000 mensen op fietsafstand wonen van hun werk, maar toch de auto pakken of met het openbaar vervoer gaan. "Er is dus nog veel potentie voor de fiets", volgens Jansen.
Er is veel potentie voor de fiets.directeur Gwen Jansen van de Coalitie Anders Reizen
De 'fietskansen' verschillen per regio. In Zuid-Limburg laten relatief veel mensen de fiets staan, terwijl ze op fietsafstand wonen van hun werk, de 'fietsdissonantie' is daar 68 procent terwijl dat in steden als Groningen (28 procent) en Utrecht (38 procent) een stuk lager ligt.
Waarom blijft de fiets staan?
Waarom pakken we dan toch niet massaal de tweewieler naar werk? Daar zijn veel redenen voor te noemen. Ten eerste door te kijken naar de werknemerskant. "De belangrijkste redenen zijn gemak en gewoontegedrag", vertelt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen.
"Het kost toch een inspanning", legt hij uit. "Je komt bezweet aan op je werk, daar zitten mensen niet op te wachten of ze vinden dat niet fijn. Tegelijkertijd houden we ook van routines. Wat je gisteren deed, doe je vandaag weer. Mensen vinden het fijn om 's ochtends hun dingetjes te hebben, de auto is daar vaak onderdeel van. Daarbovenop staat de auto in ons hoofd ook vaak voor vrijheid en zijn we daaraan gehecht."
Verlichting en veiligheid
Daarnaast is er ook aan de werkgeverskant en vanuit de overheid nog veel terrein te winnen, vindt Jansen. "De fietsinfrastructuur moet goed zijn. Denk aan verlichting 's ochtends en veilige fietspaden. Het moet ook te doen zijn." Jansen pleit ook voor een 'fietsvriendelijk fiscaal klimaat'. "Stimuleer ook mensen de fiets te pakken."
"Werkgevers die meer vergoeden, zien ook dat meer mensen op de fiets springen. Breng als werkgever de verschillende regelingen en voorzieningen voor de fiets onder de aandacht. Vaak zijn er douches, maar weet niet iedereen dat", legt ze uit. "Of is er een regeling om een fiets te vergoeden vanuit het werk. Mensen moeten het wel weten en het moet wel gestimuleerd worden, ook fiscaal."
Fietsen door hoge brandstofprijzen
De hoge brandstofprijzen kunnen ook een reden zijn om die fiets te pakken. "We hebben een rondgang gedaan bij onze leden en zij verwachten dat de komende tijd meer mensen hun fiets naar werk zullen pakken. Dat komt door kostenbesparing, maar ook omdat het weer natuurlijk beter wordt", vertelt Jansen.
Los van de kostenbesparing heeft het nog meer voordelen als meer mensen de fiets zouden pakken naar het werk, volgens haar. "Een werknemer die de fiets pakt is gemiddeld 1 dag per jaar minder ziek."
'Alleen maar voordelen'
Van Garderen van de Fietsersbond ziet ook alleen maar voordelen, op grote en kleine schaal. "Als je 5 procent van de auto's weghaalt tijdens de spits, los je de files op. Dus als een deel gaat fietsen, helpt dat."
"Maar", benadrukt zij, "het helpt vooral mensen zelf. Het bespaart geld, kilo's en je krijgt er gezondheid voor terug. Laten we hopen dat deze crisis en deze hoge brandstofprijzen in die zin nog tot iets positiefs leiden."