Apothekers slaan alarm, maatregelen tegen medicijntekorten helpen niet genoeg: 'Kosten komen bij patiënt te liggen'

Ruim 2 miljoen Nederlanders ervaren gezondheidsklachten door het medicijntekort, vertelt apothekersvereniging LEF aan EenVandaag. De vereniging heeft vandaag samen met de Vereniging van Jonge Apothekers een brandbrief verstuurd naar de Tweede Kamer.

Geen vertrouwen

De briefschrijvers maken zich zorgen om het aanhoudende medicijntekort, waar een structurele oplossing voor uitblijft. "Ik hoor verhalen van patiënten die geen vertrouwen meer hebben in hun behandeling, omdat ze moeten overgaan op een ander medicijn, een ander merk of andere sterkte", vertelt Lisette Darman. Zij is apotheker in Haaksbergen en heeft elke dag te maken met het medicijntekort.

"We proberen dat op een zo goed mogelijke manier op te lossen en in veel gevallen kan dat door bijvoorbeeld het geneesmiddel in een andere sterkte te leveren of van een ander merk", legt ze uit. "Voor veel mensen die niet in de apotheek werken of zelf geen medicatie gebruiken klinkt dat als een prachtige oplossing. Maar in de praktijk zien we echt dat dat leidt tot medicatieonveiligheid en schade bij patiënten."

Gevoed met een slangetje

"Ze ervaren veel meer bijwerkingen", vertelt Darman. Ze noemt het voorbeeld van een patiënt die een allergiedrank gebruikt vanwege een heel complexe ziekte, waarbij meerdere organen aangedaan worden en de ziekte tot invaliditeit kan leiden als het niet wordt behandeld.

"Voor dat specifieke middel konden we echt niet tot een alternatief komen, waardoor de patiënt een tijdje zonder heeft gezeten." Het leidde tot extreme vermoeidheid, benauwdheid en dusdanig zware maag- en darmklachten waardoor de patiënt via een slangetje gevoed moest worden.

Duizenden patiënten geraakt

Apothekersorganisatie KNMP bracht vorige maand een rapport naar buiten over het medicijntekort. Daaruit blijkt dat het tekort in 2025 iets is gedaald ten opzichte van 2024, maar er zijn nog geen structurele oplossingen. Volgens het laatste rapport van KNMP was aan 1.134 soorten medicatie in 2025 een tekort. Dat betekent dat het medicijn een of meerdere keren gedurende het jaar langer dan 2 weken niet beschikbaar was.

Voor een aantal medicijnen geldt dat de impact van dat tekort groter was dan bij andere medicatie. Een van die medicijnen is een schildklierhormoon dat wordt gebruikt bij een traag werkende schildklier. Het wordt afgeraden om de dosis te veranderen of een ander medicijn te gebruiken omdat dat onaanvaardbare risico's voor de patiënt met zich mee kan brengen. Volgens KNMP werden 130.000 patiënten geraakt door dit tekort.

Topje van de ijsberg

Darman denkt dat het voorbeeld van de patiënt die met een slangetje gevoed moest worden nog maar het topje van de ijsberg is. "Ik ben ervan overtuigd dat het maar een heel klein gedeelte is dat wij in de apotheek zien. Veel gevolgen van de tekorten en de klachten die mensen daarbij ervaren hebben we helemaal niet goed in beeld."

De apotheker denkt dat veel patiënten die een ander medicijn komen ophalen, niet goed weten hoe ze het precies moeten gebruiken en wat de effecten daarvan zijn, terwijl ze dat wel proberen uit te leggen. "Wij horen niet altijd terug of een patiënt die iets anders heeft gekregen voor zijn Parkinson, in de tussentijd wel 3 keer contact heeft gehad met de neuroloog om te kijken hoe die anders ingesteld moest worden."

Onwenselijke situatie

Eind 2024 stond toenmalig zorgminister Fleur Agema toe dat apothekers medicijnen uit het buitenland mogen halen om de tekorten op te lossen. Een jaar later concluderen de apothekers dat de maatregel wel helpt, maar lang niet voldoende.

"Als ik het uit het buitenland haal, dan betaal ik de extra kosten, het declareren bij de zorgverzekeraar kost extra administratie, en in sommige gevallen is het ook zo dat de kosten die daar extra mee gepaard gaan komen te liggen bij de apotheek of de patiënt", somt Darman op. "Dat is een onwenselijke situatie als je als apotheker zo goed mogelijk probeert de behandeling van die patiënt te continueren."