Je best doen in America
Bakker Lei Ummenthum pakt een van zijn versgebakken boerenappelvlaaien en geeft die aan de cameraman. "Voor jullie, voor bij de koffie vanmiddag". We zijn te gast in America, het door Rowwen Heze veelbezongen dorpje in de Peel in Limburg. Het dorp bereidt zich voor op het jaarlijkse slotconcert van de band, dit keer gehouden op het maisveld van boer Anton. Het slotconcert is de happening van het jaar, uit alle omliggende dorpen komen de mensen er op af. En ook uit de rest van Nederland reizen de fans af voor dit groots opgezette feest. Verslaggeefster Gerie, cameraman Leon, geluidsman Jo en ik volgen de bandleden en andere Americanen in de aanloop van het festival voor een sfeerreportage van vijftien minuten.
Met de vlaai in de hand gaan we naar een afspraak met de bandleden Jack Poels en Tren van Enckevort. Ze ontvangen ons met een brede grijns, lonkend naar de nog warme appelvlaai van bakker Lei, die ze goed kennen. Hij is de organisator van het feest en het kantoor van Rowwen Hèze staat achter zijn bakkerij. De koffie staat al klaar en even later smullen we van Lei's vlaai. Gerie vraagt Jack waarom hij zo verknocht is aan America, waarom ze allemaal nooit uit de Peel zijn weggetrokken, toen ze landelijk succes kregen en heel Nederland meezong met hits als "Bestel mar".
?"Het zijn de mensen", zegt Jack. "Ik houd van de mensen." ?Zijn die zo anders dan? Jack knikt. Ja, die zijn anders. ?We eten onze vlaai en bedenken ons dat het wel erg aardig is van Lei Ummenthum dat hij ons zomaar een vlaai toestopt. Is dat wat Jack Poels bedoelt? Jack lacht vriendelijk naar ons en we voelen ons een beetje dom. Het is dus duidelijk niet wat hij bedoelt.
?De volgende ochtend gaan Leon, Jo en ik 's ochtends op zoek naar een mooie zonsopgang en sprekende dorpsbeelden. Gerie blijft achter om het eerste materiaal te spotten en de interviews uit te schrijven. ?Terwijl we de zonsopgang bij een weiland filmen, raak ik aan de praat met de buurman die naast het festivalterrein woont. Zijn huis staat volledig ingebouwd tussen festivalterrein en parkeerplaatsen en is nauwelijks meer te zien door de grote hekken. Hij zegt dat hij het niet erg vindt, al is hij zelf geen Rowwen Hèze-fan. De buurman heeft het graag voor zijn dorpsgenoten over. Omdat Leon met zijn camera tussen de koeien staat, kan ik hem op dat moment niet interviewen, maar vind het wel een aardige quote voor de reportage. "Zou ik straks nog even bij u mogen aanbellen?"
?De buurman schrikt een beetje. "O, maar ik moet nu naar mijn werk. O, wat vervelend. Maar mijn vrouw en mijn kinderen zijn wel thuis." ?"Oh, dat is fijn! Misschien bellen we zo dan even aan.."?Hij lacht. "Natuurlijk, maar hoe laat komen jullie dan, wacht, dan zal ik even naar mijn vrouw.." ?Ik haast me te zeggen dat ik niet precies weet hoe laat we komen, omdat we over een kwartier alweer een andere afspraak hebben. Ik zeg letterlijk: "Maar ik ga mijn best doen." ?We zwaaien en ik zwaai naar zijn kinderen die in pyama voor het raam staan en loop naar de cameraman. 'Als we zo tijd over hebben, kunnen we even bij hen langs."Dan stappen we in de auto en rijden gehaast naar onze afspraak. En van die afspraak sjezen we naar de volgende afspraak. En weer naar de volgende. ?Aan het einde van de dag zijn we op bezoek bij jeugdvereniging Jong Nederland, waar kinderen in een gymzaal aan het spelen zijn. Opeens komt er een klein meisje op mij af, met haar vinger naar mij wijzend. "Die mevrouw die ken ik!" En dan verwijtend: 'U zou vandaag bij mijn moeder langskomen en u kwam niet. Ze zat de hele dag te wachten en we hadden vlaai."
?Het valt helemaal stil in de jeugdclub. En ik, de stadse troela, word vuurrood. ?Dit is dus America. Dit is dus wat Jack Poels bedoelt. En ik, als achteloze, onzorgvuldige randstedeling, heb een grote fout gemaakt. Dit America is anders dan het land Amerika of onze veramerikaanste randstad, waar mensen quasi-betrokken 'how are you doing' zeggen en eigenlijk nauwelijks in het antwoord geinteresseerd zijn. In dit America betekent "ik ga mijn best doen" hetzelfde als "ik zal er zijn". Tenzij het een Himalaya-beklimming is waarvoor je zegt je best te doen en die nog redelijkerwijs zou kunnen mislukken. ?Ik bied mijn verontschuldigingen aan. Het meisje zegt dat ze het aan haar ouders zal doorgeven. ?Toch zit het me niet lekker.
?De volgende dag ben ik weer vroeg uit de veren en ik besluit een praatje te maken met boer Anton. Verslaggeefster Gerie is al terug naar Hilversum om met de montage te beginnen. Leon, Jo en ik blijven achter om het concert te registreren. In mijn zak zit het VIP-kaartje van Gerie, dat ongebruikt dreigt te gaan worden. Wil Anton misschien nog iemand meenemen? Anton schudt zijn hoofd. Nee, hij heeft geen extra kaartje nodig. "Maar", zegt hij, wijzend naar iemand achter mij. "Zij kan nog wel een kaart gebruiken." ?Ik draai me om en zie een blonde vrouw bij een hek staan. "Zou u misschien...?"?Ze is blij verrast met het aanbod. "Wat geweldig, die kunnen we heel goed gebruiken. Dank u wel." Ze glimlacht naar me en loopt weg. Nog even achterom kijkend, geeft ze me een knikje. ?"Wie was dat?" vraag ik aan Anton.
?Hij grijnst breed. "Dat was nou de buurvrouw die gisteren de hele dag met koffie op je heeft zitten wachten." ?Opeens begrijp, nee voel ik, waarom Jack Poels zo van de Americanen houdt. In America is het beste nog niet goed genoeg voor een ander. Een man, een man, een woord, een woord. Eigenlijk precies zoals het hoort. ?De verloren middag met de koude koffie en de verlepte vlaai is door het concertkaartje vast niet zomaar vergeten. Maar ik hoop dat alle liters bier en het meezingen op "Limburg" en "De Peel in Brand" wel iets hebben goedgemaakt.
Toegift:
Neus omhoog:
?